2023 අ.පො.ස. (සා.පෙළ) විභාගය • පුරවැසි අධ්‍යාපනය I

General Certificate of Education (Ord. Level) Examination - 2023

විෂය අංකය: 53 (පුරවැසි අධ්‍යාපනය) | කාලය: පැය 01 යි | මුළු ලකුණු: 40

විභාග අංකය:

වැදගත් උපදෙස්:

මෙම ප්‍රශ්න පත්‍රය බහුවරණ (MCQ) ප්‍රශ්න 40 කින් සමන්විත වේ.
සියලුම ප්‍රශ්නවලට මෙම පත්‍රයේම පිළිතුරු සපයන්න. 1, 2, 3, 4 අතුරින් වඩාත් ගැළපෙන පිළිතුර තෝරා අදාළ ප්‍රශ්නය ඉදිරියෙන් ඇති තීරුවේ ලියන්න.
එක් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 01 බැගින් හිමිවේ. (මුළු ලකුණු 40)

01.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක "ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව" (Constitution) යනු,

(1) රටේ පාලක පක්ෂයේ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනයයි.

(2) රටක පවතින උත්තරීතර මූලික නීතියයි.

(3) අධිකරණයේ විනිසුරුවරුන් විසින් සම්පාදනය කරන චක්‍රලේඛ මාලාවකි.

(4) වසරක් පාසා අලුත් වන අයවැය ලේඛනයයි.

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යනු රටක රාජ්‍ය බලතල බෙදීයාම, පුරවැසි අයිතිවාසිකම් සහ පාලන ව්‍යුහය නිර්ණය කරන උත්තරීතරම මූලික නීතිය (Supreme Law of the Land) වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

02.

1978 ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ දැකිය හැකි සුවිශේෂී ලක්ෂණයක් වන්නේ,

(1) විධායක ජනාධිපති ධුරයක් හඳුන්වා දීම

(2) සෙනෙට් සභාව නමින් උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක් පිහිටුවීම

(3) බ්‍රිතාන්‍ය මහ රැජින රාජ්‍ය නායිකාව ලෙස පිළිගැනීම

(4) කේවල ඡන්ද ක්‍රමය පමණක් ක්‍රියාත්මක කිරීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

1978 ව්‍යවස්ථාව මඟින් සෘජුවම ජනතා ඡන්දයෙන් පත්වන විධායක ජනාධිපති ධුරය සහ සමානුපාතික නියෝජන ඡන්ද ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වා දෙන ලදී.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

03.

ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ කටයුතු පාලනය කරන ප්‍රධාන මුලසුන දරන්නා වන්නේ,

(1) අග්‍රාමාත්‍යවරයාය.

(2) කථානායකවරයාය (Speaker).

(3) විපක්ෂ නායකවරයාය.

(4) සභානායකවරයාය.

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

පාර්ලිමේන්තුවේ රැස්වීම්වල මුලසුන හොබවමින් පාර්ලිමේන්තු සම්ප්‍රදායන් සහ ස්ථාවර නියෝග අනුව විවාද මෙහෙයවීමේ බලතල හිමිවන්නේ කථානායකවරයාටය.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

04.

ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 21 වන සංශෝධනය (2022) මඟින් ස්ථාපිත කළ ප්‍රධාන ආයතනික යාන්ත්‍රණය කුමක්ද?

(1) ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව (Constitutional Council)

(2) පාර්ලිමේන්තු කටයුතු කාරක සභාව

(3) රාජ්‍ය ව්‍යවසාය අධීක්ෂණ මණ්ඩලය

(4) ජාතික ආර්ථික කවුන්සිලය

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

21 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මඟින් ස්වාධීන කොමිෂන් සභාවලට සාමාජිකයන් සහ උසස් තනතුරු සඳහා නිර්දේශ ලබාදීම පිණිස ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව නැවත බලගන්වන ලදී.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

05.

ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායකය මඟින් සම්මත කරන ලද පනත් කෙටුම්පතක් නීතියක් බවට පත්වන්නේ,

(1) ජනාධිපතිවරයා අත්සන් තැබූ වහාමය.

(2) කථානායකවරයාගේ සහතිකය (Speaker's Certification) සටහන් කළ විටය.

(3) අගවිනිසුරුවරයා අනුමත කළ විටය.

(4) රජයේ ගැසට් පත්‍රයේ පළකළ පසුව පමණි.

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 79 සහ 80 වගන්ති අනුව පාර්ලිමේන්තුවේදී තුන්වන වර කියවා සම්මත වූ පනත් කෙටුම්පතකට කථානායකවරයා විසින් සහතිකය සටහන් කළ පසු එය නීතියක් බවට පත්වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

06.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක "බලතල බෙදීමේ න්‍යාය" (Separation of Powers) මඟින් අපේක්ෂා කරන්නේ,

(1) සියලු රාජ්‍ය බලතල එක් පුද්ගලයෙකු අතට පැවරීම

(2) ව්‍යවස්ථාදායකය, විධායකය සහ අධිකරණය අතර බලය සමතුලිත කර ඒකාධිපතිත්වය වැළැක්වීම

(3) රජයේ හමුදා පාලනයක් ඇති කිරීම

(4) මැතිවරණ නොපවත්වා රට පාලනය කිරීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

මොන්ටෙස්කියු විසින් හඳුන්වා දුන් බලතල බෙදීමේ න්‍යායේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ රජයේ අංග 3 අතර බලය බෙදා චෙක්පත් හා ශේෂ ක්‍රමය (Checks and Balances) මඟින් ජනතා නිදහස සුරැකීමයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

07.

ශ්‍රී ලංකාවේ ඡන්ද හිමියෙකු ලෙස ලියාපදිංචි වීමට අවශ්‍ය සුදුසුකම් අතර නිවැරදි ප්‍රකාශය වන්නේ,

(1) ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියෙකු වීම සහ වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ වී තිබීම

(2) රජයේ ස්ථිර රැකියාවක් කිරීම

(3) නිශ්චල දේපළ හිමි ධනවතෙකු වීම

(4) විශ්වවිද්‍යාල උපාධියක් හිමිව තිබීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ වූ, සිහිවිකල නොවූ සහ සිරදඬුවමකට යටත් නොවූ සෑම ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියෙකුටම ඡන්දය භාවිත කිරීමේ හිමිකම ලැබේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

08.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක විපක්ෂයේ (Opposition) ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් වන්නේ,

(1) රජය ගනු ලබන සියලු තීරණ අනුමත කිරීම

(2) රජයේ ප්‍රතිපත්ති හා ක්‍රියාමාර්ග විවේචනය කරමින් රජය වගවීමට යටත් කිරීම

(3) අධිකරණ තීන්දු ලබාදීම

(4) රාජ්‍ය ආදායම සඳහා බදු එකතු කිරීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

විපක්ෂයේ මූලික වගකීම වන්නේ රජයේ වැරදි පෙන්වා දීම, දූෂණ හෙළිදරව් කිරීම, මහජන මතය පාර්ලිමේන්තුවට ගෙන ඒම සහ විකල්ප ආණ්ඩුවක් ලෙස සූදානම්ව සිටීමයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

09.

ශ්‍රී ලංකාවේ මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව (Election Commission) ස්වාධීන ආයතනයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වීමේ වැදගත්කම කුමක්ද?

(1) දේශපාලන මැදිහත්වීම්වලින් තොරව නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණ පැවැත්වීමට හැකිවීම

(2) ආණ්ඩු පක්ෂයේ අපේක්ෂකයන්ට ජයග්‍රහණය ලබාදීම

(3) මැතිවරණ වියදම් සඳහා බදු පැනවීම

(4) පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරීමේ බලය ක්‍රියාත්මක කිරීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව ස්වාධීන වීම මඟින් කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයක බලපෑමකින් තොරව නිදහස් හා අපක්ෂපාතී මැතිවරණ ක්‍රියාවලියක් සහතික කළ හැක.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

10.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනයක "සෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය" (Direct Democracy) පිළිබඳ නිදසුනක් වන්නේ,

(1) පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු තෝරාගැනීම

(2) ජනමතවිචාරණය (Referendum) මඟින් ජනතාව සෘජුවම තීරණය ලබාදීම

(3) ජනාධිපතිවරයා විසින් අමාත්‍යවරුන් පත්කිරීම

(4) අගවිනිසුරුවරයා විසින් නඩු තීන්දු දීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ජනමතවිචාරණයකදී (Referendum) නියෝජිතයන් හරහා නොව ජනතාව සෘජුවම තම ඡන්දයෙන් කිසියම් ජාතික වැදගත්කමක් ඇති ප්‍රශ්නයකට හෝ ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයකට "ඔව්" හෝ "නැත" යනුවෙන් තීරණය ලබාදෙයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

11.

මානව හිමිකම් පිළිබඳ සංකල්පයේ මූලික පදනම වන්නේ,

(1) මිනිසාගේ සහජ ගෞරවය (Inherent Dignity) සහ සමානාත්මතාවයි.

(2) ධනවත් පුද්ගලයන්ට වැඩි නිදහසක් හිමිවීමයි.

(3) රජයකට අවශ්‍ය පරිදි අයිතිවාසිකම් වෙනස් කළ හැකිවීමයි.

(4) එක් ජාතියක් උසස් කොට සැලකීමයි.

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

UDHR ප්‍රඥප්තියේ පූර්විකාවේද දක්වා ඇති පරිදි මානව පවුලේ සියලු සාමාජිකයන්ගේ සහජ ගෞරවය සහ සමාන වූද, අත්හළ නොහැකි වූද අයිතිවාසිකම් මානව හිමිකම්වල පදනමයි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

12.

ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 11 වන ව්‍යවස්ථාව මඟින් තහනම් කර ඇති අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කුමක්ද?

(1) අධ්‍යාපනය ලැබීම

(2) වධහිංසාවලට හෝ කෲර, අමානුෂික, අවමන්සහගත සැලකිලිවලට භාජනය කිරීම

(3) සාමකාමීව රැස්වීම

(4) වෘත්තීය සමිති පිහිටුවීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

11 වන වගන්තියට අනුව කිසිදු තැනැත්තෙකු වධහිංසාවලට හෝ කෲර, අමානුෂික හෝ අවමන්සහගත සැලකිල්ලකට හෝ දඬුවමකට යටත් නොකළ යුතුය. මෙය නිරපේක්ෂ මූලික අයිතිවාසිකමකි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

13.

ළමා අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තියට අනුව "සංවර්ධනය වීමේ අයිතිය" (Right to Development) යටතට ගැනෙන ප්‍රධාන අයිතිවාසිකමක් වන්නේ,

(1) ගුණාත්මක නිදහස් අධ්‍යාපනයක් ලැබීමේ අයිතිය

(2) අන්තරායකර රැකියාවල නිරතවීමේ අයිතිය

(3) වැඩිහිටියන්ගේ කැමැත්තකින් තොරව විවාහ වීමේ අයිතිය

(4) පාසල් නොගොස් නිවසේ රැඳී සිටීමේ අයිතිය

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

සංවර්ධනය වීමේ අයිතිය යටතට අධ්‍යාපනය ලැබීම, ක්‍රීඩාව සහ විවේකය, සංස්කෘතික ජීවිතයට සහභාගි වීම සහ පෞරුෂ වර්ධනය ඇතුළත් වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

14.

ශ්‍රී ලංකාවේ වයස අවුරුදු කීය සම්පූර්ණ වන තෙක් දරුවන්ට පාසල් අධ්‍යාපනය අනිවාර්ය කර ඇත්ද?

(1) වයස අවුරුදු 14 දක්වා

(2) වයස අවුරුදු 16 දක්වා

(3) වයස අවුරුදු 18 දක්වා

(4) වයස අවුරුදු 12 දක්වා

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ශ්‍රී ලංකාවේ අනිවාර්ය අධ්‍යාපන චක්‍රලේඛ අනුව වයස අවුරුදු 5 සිට 16 දක්වා (සාමාන්‍ය පෙළ දක්වා) සෑම දරුවෙකුටම පාසල් අධ්‍යාපනය ලැබීම අනිවාර්ය වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

15.

නීතිය මඟින් නිසි අවසරයකින් තොරව පුද්ගලයෙකු අත්තනෝමතික ලෙස සිරගත කර තබාගෙන සිටින විට ඒ සඳහා අධිකරණයෙන් නිකුත් කරන රිට් (Writ) ආඥාව කුමක්ද?

(1) හබියාස් කෝපස් (Habeas Corpus - ශරීරය ඉදිරිපත් කිරීමේ ආඥාව)

(2) මැන්ඩමස් (Mandamus - ආඥාපනත)

(3) ක්වෝ වොරන්ටෝ (Quo Warranto)

(4) තහනම් ආඥාව (Prohibition)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

අයුක්තිසහගතව හෝ නීති විරෝධීව රඳවා තබා ඇති පුද්ගලයෙකු අධිකරණය ඉදිරියට පමුණුවන ලෙස අභියාචනාධිකරණය හෝ මහාධිකරණය මඟින් නිකුත් කරන ආඥාව "හබියාස් කෝපස්" (Habeas Corpus) වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

16.

පුරවැසියන්ගේ පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් සුරැකීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටුවා ඇති ප්‍රධාන රාජ්‍ය අධිකාරිය වන්නේ,

(1) පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය (CAA)

(2) ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනය (SLSI)

(3) මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව

(4) ආනයන හා අපනයන පාලන දෙපාර්තමේන්තුව

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

2003 අංක 09 දරන පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරී පනත යටතේ පාරිභෝගිකයන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරැකීම හා අසාධාරණ වෙළෙඳ ක්‍රියා වැළැක්වීම CAA ආයතනයේ වගකීමයි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

17.

ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ VI වන පරිච්ඡේදයේ දක්වා ඇති "රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්තිය මෙහෙයවීමේ මූලධර්ම සහ මූලික යුතුකම්" පිළිබඳ නිවැරදි කරුණ කුමක්ද?

(1) එම යුතුකම් කඩවූ විට අධිකරණය මඟින් දඬුවම් නියම කළ හැක.

(2) එම ප්‍රතිපත්ති නීතිය මඟින් බලහත්කාරයෙන් බලාත්මක කළ නොහැකි වුවද රටේ යහපැවැත්ම උදෙසා මඟපෙන්වීම් වේ.

(3) එම ප්‍රතිපත්ති අදාළ වන්නේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ට පමණි.

(4) එම මූලධර්ම මඟින් මූලික අයිතිවාසිකම් අහෝසි කළ හැක.

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති මෙහෙයවීමේ මූලධර්ම සහ මූලික යුතුකම් (Directive Principles & Fundamental Duties) අධිකරණයක් මඟින් නඩු පවරා බල කළ නොහැකි (Non-justiciable) වුවද, පාලකයන්ට සහ පුරවැසියන්ට ආචාරධාර්මික මඟපෙන්වීමක් සපයයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

18.

ශ්‍රී ලංකාවේ වින්දිතයන් සහ සාක්ෂිකරුවන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත මඟින් තහවුරු කර ඇත්තේ,

(1) වරදකරුවන්ට සමාව දීම

(2) අපරාධයකින් පීඩාවට පත් වින්දිතයන්ට සහ සාක්ෂිකරුවන්ට තර්ජනවලින් තොරව ආරක්ෂාව සහ සාධාරණය සැලසීම

(3) පොලිස් නිලධාරීන්ට අත්තනෝමතිකව නඩු විභාග කිරීමේ බලය

(4) අධිකරණ තීන්දු රහසිගතව තබාගැනීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

අපරාධ නඩු විභාගවලදී සාක්ෂි දෙන පුද්ගලයන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂාව සහ වින්දිතයන්ට වන්දි හා රැකවරණය ලබාදීම මෙම පනතේ අරමුණයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

19.

ශ්‍රී ලංකාවේ ආබාධ සහිත තැනැත්තන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරැකීම සඳහා රජය මඟින් ක්‍රියාත්මක කර ඇති නීතිමය පියවරක් වන්නේ,

(1) පොදු ගොඩනැගිලි හා ප්‍රවාහන සේවාවල ප්‍රවේශ්‍යතා පහසුකම් (Accessibility Facilities) සැලසීම

(2) ඔවුන්ට ඡන්දය භාවිත කිරීම තහනම් කිරීම

(3) ඔවුන් වෙනම ප්‍රදේශවල පමණක් පදිංචි කිරීම

(4) පාසල්වලට ඇතුළත් කරගැනීම සීමා කිරීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ආබාධ සහිත පුද්ගලයන්ට පොදු ගොඩනැගිලිවලට ප්‍රවේශ විය හැකි බෑවුම් මාර්ග (Ramps) සහ විශේෂ පහසුකම් සැලසීම නීතියෙන්ම අනිවාර්ය කර ඇත.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

20.

මානව හිමිකම් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර ප්‍රඥප්ති ද්විත්වය (International Covenants) ලෙස හඳුන්වන්නේ,

(1) සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තිය (ICCPR) සහ ආර්ථික, සමාජ හා සංස්කෘතික අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තිය (ICESCR)

(2) ළමා ප්‍රඥප්තිය සහ කාන්තා ප්‍රඥප්තිය

(3) වෙළඳ ගිවිසුම සහ සාම ගිවිසුම

(4) ජිනීවා ප්‍රඥප්තිය සහ රතුකුරුස ප්‍රඥප්තිය

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

1966 දී එක්සත් ජාතීන් සම්මත කළ ICCPR සහ ICESCR යන ගිවිසුම් ද්විත්වය UDHR ප්‍රකාශනය සමඟ එක්ව "ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් පනත" (International Bill of Human Rights) සාදයි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

21.

සමාජයක "සමාජ ඒකාබද්ධතාවය" (Social Cohesion) ඉහළ මට්ටමක පවතින බව පෙන්වන ප්‍රබල සාධකයක් වන්නේ,

(1) විවිධ ප්‍රජාවන් අතර ඉහළ විශ්වාසයක් සහ සහයෝගිතාවක් පැවතීම

(2) පොලිස් සහ හමුදා බලය වැඩි වශයෙන් යෙදවීම

(3) ජනමාධ්‍ය නිදහස සීමා කර තිබීම

(4) සුළුතර ජාතීන් දේශපාලනයෙන් බැහැර කර තිබීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

සමාජ සහජීවනය සහ ඒකාබද්ධතාව පවතින විට සමාජයේ සියලු කොටස් අතර අනොන්‍ය විශ්වාසය, ගරුත්වය සහ සාමකාමී පැවැත්ම තහවුරු වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

22.

ශ්‍රී ලංකාවේ සුළු පරිමාණ ආරවුල් අධිකරණයට නොගොස් සාමකාමීව බේරුම් කර ගැනීම සඳහා ග්‍රාමීය මට්ටමින් පිහිටුවා ඇති ව්‍යවස්ථාපිත මණ්ඩලය වන්නේ,

(1) සමථ මණ්ඩලය (Mediation Board)

(2) ගොවිජන සේවා කාරක සභාව

(3) ප්‍රාදේශීය සංවර්ධන කමිටුව

(4) පොලිස් ආරක්ෂක කමිටුව

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

1988 අංක 72 දරන සමථ මණ්ඩල පනත යටතේ පිහිටුවා ඇති සමථ මණ්ඩල මඟින් ආරවුල්කාරී පාර්ශවයන් සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් සුහදව එකඟතාවකට පත් කරනු ලබයි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

23.

ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන විවිධ ජාතීන් සහ ඔවුන්ගේ මාතෘ භාෂාවන් නිවැරදිව දැක්වෙන යුගලය තෝරන්න.

(1) සිංහල ජනතාව - සිංහල භාෂාව | දෙමළ සහ මුස්ලිම් ජනතාව - දෙමළ භාෂාව

(2) සිංහල ජනතාව - දෙමළ භාෂාව | දෙමළ ජනතාව - ඉංග්‍රීසි භාෂාව

(3) වැදි ජනතාව - ඉංග්‍රීසි භාෂාව | බර්ගර් ජනතාව - පාලි භාෂාව

(4) මුස්ලිම් ජනතාව - අරාබි භාෂාව පමණි

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල ජනතාවගේ මව්බස සිංහල වන අතර, ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ, ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත දෙමළ සහ ශ්‍රී ලාංකික මුස්ලිම් ජනතාවගේ මව්බස දෙමළ භාෂාව වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

24.

රටක ආර්ථික අසමානතාව අවම කිරීම සඳහා රජයක් අනුගමනය කළ හැකි සාධාරණ ප්‍රතිපත්තියක් වන්නේ,

(1) ප්‍රගතිශීලී බදු ක්‍රමයක් (Progressive Tax) ක්‍රියාත්මක කර සුබසාධන සේවා සැලසීම

(2) දුප්පතුන් මත වැඩි බදු බරක් පැටවීම

(3) නොමිලේ අධ්‍යාපනය සහ සෞඛ්‍ය පහසුකම් නතර කිරීම

(4) ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලට යටිතල පහසුකම් නොසලකා හැරීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

වැඩි ආදායම් ලබන්නන්ගෙන් ඉහළ බද්දක් අය කර එම මුදල් දුප්පත් ප්‍රජාවගේ සෞඛ්‍ය, අධ්‍යාපන හා සුබසාධනයට යෙදවීම (ප්‍රගතිශීලී බදු ක්‍රමය) ආර්ථික පරතරය අඩු කරයි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

25.

සාමකාමී සමාජයක් තුළ "ඉවසීම" (Tolerance) සහ "අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය" (Mutual Respect) ප්‍රගුණ කිරීමෙන් ලැබෙන වාසිය කුමක්ද?

(1) අනවශ්‍ය ගැටුම් සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය වැළකී සමාජ සාමය තහවුරු වීම

(2) තමන්ගේ මතය පමණක් අන් අයට පිළිගැනීමට සිදුවීම

(3) මැතිවරණ පැවැත්වීම නැවැත්වීම

(4) නීතියේ අවශ්‍යතාවය නැතිවීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

අනෙකාගේ ආගමික, සංස්කෘතික සහ දේශපාලන මතයන් ඉවසීම සහ ගරු කිරීම තුළින් සමාජ ගැටුම් අවම වී සාමකාමී පරිසරයක් නිර්මාණය වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

26.

ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන "මැලේ" (Malay) ප්‍රජාවගේ සාම්ප්‍රදායික ආහාර සංස්කෘතියට අයත් ප්‍රකට ආහාර වර්ගයක් වන්නේ,

(1) වටලප්පන් සහ නාසිගුරාන්

(2) තෝසෙ සහ වඩේ

(3) කිරිබත් සහ කැවුම්

(4) බ්‍රෙඩ්ෆෘට් කරිය

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

නාසිගුරාන්, බාබත්, සතේ සහ වටලප්පන් ශ්‍රී ලාංකික මැලේ සහ මුස්ලිම් ප්‍රජාවන් හරහා ශ්‍රී ලංකාවේ බහුසංස්කෘතික ආහාර රටාවට එක්වූ ජනප්‍රිය ආහාර වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

27.

ශ්‍රී ලංකාවේ කඳුකර දෙමළ (වතුකර) ජනතාව මෙරටට සංක්‍රමණය වූයේ කුමන යුගයේදීද?

(1) බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සමයේ තේ සහ කෝපි වගාව සඳහා කම්කරුවන් ලෙස

(2) පෘතුගීසි සමයේ යුද හමුදාව සඳහා

(3) අනුරාධපුර යුගයේ වෙළඳාම සඳහා

(4) 1948 නිදහස ලැබීමෙන් පසුව

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

19 වන සියවසේදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් මධ්‍යම කඳුකරයේ තේ, කෝපි සහ රබර් වතු වගාවන් සඳහා දකුණු ඉන්දියාවෙන් කම්කරුවන් ගෙන්වන ලදී.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

28.

පාසල් පරිසරය තුළ ජාතික ඒකාග්‍රතාවය වර්ධනය කරගත හැකි සාර්ථක ක්‍රියාකාරකමක් වන්නේ,

(1) විවිධ සංස්කෘතික අංග ඇතුළත් විවිධ ප්‍රසංග සහ සහෝදර පාසල් මිත්‍රත්ව වැඩසටහන් පැවැත්වීම

(2) එක් භාෂාවකින් පමණක් ඉගෙනුම ලබන දරුවන් වෙනම පාසල්වලට යැවීම

(3) සංස්කෘතික විෂයයන් විෂය මාලාවෙන් ඉවත් කිරීම

(4) ක්‍රීඩා තරගවලදී ජාතීන් අනුව කණ්ඩායම් බෙදීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

පාසල් අතර හුවමාරු වැඩසටහන්, ත්‍රිභාෂා සමාජ සහ බහුසංස්කෘතික උත්සව පැවැත්වීම මඟින් ළමා කාලයේදීම ජාතික සමගිය දරුවන් තුළ රෝපණය වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

29.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය සභාවක (Pradeshiya Sabha) සභාපතිවරයා තෝරා පත් කරගනු ලබන්නේ,

(1) පළාත් පාලන මැතිවරණයෙන් ජනතා ඡන්දයෙන් පත්වන සභිකයන් අතුරිනි.

(2) දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරයා විසිනි.

(3) අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ නියෝගයකිනි.

(4) ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා විසිනි.

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

පළාත් පාලන ඡන්ද විමසීමේදී වැඩිම ආසන සංඛ්‍යාවක් දිනාගත් පක්ෂයේ හෝ කණ්ඩායමේ සභිකයන්ගේ කැමැත්තෙන් සභාපතිවරයා පත් කෙරේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

30.

පළාත් පාලන ආයතනයකට ආදායම් උපයාගත හැකි ප්‍රධාන මාර්ගයක් නොවන්නේ,

(1) වරිපනම් බදු (Assessment Tax) අය කිරීම

(2) ව්‍යාපාර බලපත්‍ර ගාස්තු අය කිරීම

(3) විදේශ රටවලින් සෘජුවම ණය ලබාගැනීම

(4) පොදු වෙළෙඳපොළ කුලී සහ රථගාල් ගාස්තු අය කිරීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

විදේශ ණය ලබාගැනීම මධ්‍යම රජයේ මුදල් අමාත්‍යාංශයට පමණක් සීමා වූ බලතලයක් වන අතර, පළාත් පාලන ආයතන ආදායම් උපයන්නේ වරිපනම්, බලපත්‍ර, කුලී සහ විනෝදාස්වාද බදු මඟිනි.

පිළිතුර: විකල්ප (3)

ලකුණු: 1

31.

පළාත් සභාවක මන්ත්‍රී ධුර කාලය සාමාන්‍යයෙන් වසර කීයක්ද?

(1) වසර 4 කි.

(2) වසර 5 කි.

(3) වසර 6 කි.

(4) වසර 3 කි.

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ පළාත් සභා පනත අනුව පළාත් සභාවක නිල කාලය ප්‍රථම රැස්වීමේ සිට වසර 5 ක් වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

32.

ශ්‍රී ලංකා පරිපාලන සේවයේ දිස්ත්‍රික්කයක ප්‍රධාන පරිපාලන නිලධාරියා වන්නේ,

(1) දිස්ත්‍රික් ලේකම් (දිසාපති)

(2) ප්‍රාදේශීය ලේකම්

(3) ප්‍රධාන ලේකම්

(4) නගරාධිපති

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

දිස්ත්‍රික් පරිපාලනයේ ප්‍රධානියා දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරයා (District Secretary / Government Agent) වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

33.

13 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයේ 9 වන උපලේඛනය යටතේ බලතල බෙදා දක්වා ඇති ලැයිස්තු 3 වන්නේ,

(1) පළාත් සභා ලැයිස්තුව, සංවෘත ලැයිස්තුව සහ විවෘත ලැයිස්තුව

(2) පළාත් සභා ලැයිස්තුව (ලැයිස්තුව I), සංචිත ලැයිස්තුව (ලැයිස්තුව II), සමගාමී ලැයිස්තුව (ලැයිස්තුව III)

(3) මධ්‍යම ලැයිස්තුව, නගර සභා ලැයිස්තුව, ගම් සභා ලැයිස්තුව

(4) ජාතික ලැයිස්තුව, දිස්ත්‍රික් ලැයිස්තුව, මැතිවරණ ලැයිස්තුව

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

13 වන සංශෝධනයේ 9 වන උපලේඛනය මඟින් පළාත් සභාවලට හිමි බලතල (List I), මධ්‍යම රජයට පමණක් සීමා වූ සංචිත බලතල (List II), සහ දෙපාර්ශවයටම අදාළ සමගාමී බලතල (List III) ලෙස වෙන් කර ඇත.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

34.

පුරවැසියෙකුට තම ප්‍රදේශයේ මාර්ගයක් අබලන් වූ විට හෝ ඩෙංගු මදුරුවන් බෝවන අපද්‍රව්‍ය සහිත පරිශ්‍රයක් පිළිබඳ පැමිණිලි කළ යුතු වඩාත්ම සුදුසු පළමු ආයතනය කුමක්ද?

(1) ප්‍රදේශයේ පළාත් පාලන ආයතනය (නගර සභාව හෝ ප්‍රාදේශීය සභාව)

(2) ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය

(3) විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය

(4) මහ බැංකුව

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ප්‍රදේශයේ මාර්ග නඩත්තුව සහ සනීපාරක්ෂාව/මහජන සෞඛ්‍ය පාලනය ප්‍රාදේශීය සභාව, නගර සභාව හෝ මහා නගර සභාව සතු සෘජු වගකීමකි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

35.

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ප්‍රධාන ලේකම් කාර්යාලය (UN Headquarters) පිහිටා ඇත්තේ කුමන නගරයේද?

(1) ස්විට්සර්ලන්තයේ ජිනීවා නුවර

(2) ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව්යෝර්ක් නුවර

(3) ප්‍රංශයේ පැරිස් නුවර

(4) එංගලන්තයේ ලන්ඩන් නුවර

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලස්ථානය ඇමරිකාවේ නිව්යෝර්ක් නුවර පිහිටා ඇත.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

36.

එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රධාන අධිකරණමය අංගය වන "ජාත්‍යන්තර අධිකරණය" (ICJ - International Court of Justice) පිහිටා ඇත්තේ කොහේද?

(1) නෙදර්ලන්තයේ හේග් නුවර

(2) ඉතාලියේ රෝම නුවර

(3) ජර්මනියේ බර්ලින් නුවර

(4) ස්වීඩනයේ ස්ටොක්හෝම් නුවර

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

සාමාජික රටවල් අතර නීතිමය ගැටලු විසඳන ජාත්‍යන්තර අධිකරණය (ICJ) නෙදර්ලන්තයේ හේග් (The Hague) නුවර සාම මාලිගයේ (Peace Palace) පිහිටා ඇත.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

37.

දකුණු ආසියානු කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානයට (SAARC) අයත් රටවල් සංඛ්‍යාව කොපමණද?

(1) රටවල් 7 කි.

(2) රටවල් 8 කි.

(3) රටවල් 10 කි.

(4) රටවල් 12 කි.

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

සාර්ක් සංවිධානයට රටවල් 8 ක් අයත් වේ: ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, පාකිස්ථානය, බංග්ලාදේශය, නේපාලය, භූතානය, මාලදිවයින සහ ඇෆ්ගනිස්ථානය (2007 දී එක්විය).

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

38.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ (WHO) මූලික මෙහෙවර වන්නේ,

(1) ලෝකයේ සියලු ජනතාවට ඉහළම මට්ටමේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක් අත්කර දීම හා වසංගත පාලනය

(2) ගෝලීය වෙළඳ ගිවිසුම් අධීක්ෂණය කිරීම

(3) අභ්‍යවකාශ ගවේෂණ මෙහෙයවීම

(4) විදේශ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

WHO (World Health Organization) මඟින් ගෝලීය සෞඛ්‍ය හදිසි අවස්ථා කළමනාකරණය, ප්‍රතිශක්තිකරණ වැඩසටහන් හා රෝග නිවාරණය මෙහෙයවයි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

39.

පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය සංවිධානය (Commonwealth of Nations) යනු කුමක්ද?

(1) අතීතයේ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයට අයත්ව පැවති සහ පසුව නිදහස ලැබූ ස්වාධීන රාජ්‍යයන්ගේ ස්වේච්ඡා සංගමයකි.

(2) යුරෝපා සංගමයේ හමුදා සන්ධානයකි.

(3) ආසියාතික රටවල් පමණක් සාමාජිකත්වය දරන වෙළඳ සංවිධානයකි.

(4) එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහනකි.

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය යනු බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනය යටතේ පැවති සහ පොදු අභිලාෂයන් උදෙසා එක්ව කටයුතු කරන ස්වාධීන රටවල් 56 ක එකතුවකි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

40.

තිරසර සංවර්ධන ඉලක්ක (SDGs) යටතේ "ගුණාත්මක අධ්‍යාපනය" (Quality Education) අයත් වන්නේ කීවන ඉලක්කයටද?

(1) ඉලක්ක අංක 1

(2) ඉලක්ක අංක 4

(3) ඉලක්ක අංක 7

(4) ඉලක්ක අංක 13

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

තිරසර සංවර්ධන 4 වන ඉලක්කය (SDG 4) වන්නේ "සියල්ලන් සඳහා ඇතුළත් වූ, සාධාරණ හා ගුණාත්මක අධ්‍යාපනයක් සහතික කිරීම සහ ජීවිත කාලය පුරා ඉගෙනුම් අවස්ථා ප්‍රවර්ධනය කිරීම" වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

2023 අ.පො.ස. (සා.පෙළ) විභාගය • පුරවැසි අධ්‍යාපනය II

Civic Education II — Time: 2 Hours — Total Marks: 80

උපදෙස්: පළමු වන ප්‍රශ්නය ඇතුළුව ප්‍රශ්න පහකට (05) පමණක් පිළිතුරු සපයන්න. පළමු වන ප්‍රශ්නය අනිවාර්ය වන අතර ඊට ලකුණු 20 ක් හිමිවේ. 2 සිට 7 දක්වා ප්‍රශ්න අතුරින් ප්‍රශ්න හතරක් (04) තෝරාගත යුතුය. (එක් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 15 බැගින්).

විභාග අංකය: ....................................

(01) පුරවැසි අධ්‍යාපනය මූලික සංකල්ප හා විෂය දැනුම [1 වන ප්‍රශ්නය (අනිවාර්ය කෙටි ප්‍රශ්න 10)] ලකුණු 20

පහත දැක්වෙන සියලුම ප්‍රශ්නවලට කෙටි පිළිතුරු සපයන්න. (එක් උප ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 02 බැගින් මුළු ලකුණු 20 කි.)

(i) ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් රටකට වැදගත් වන ප්‍රධාන හේතු දෙකක් ලියන්න. [ලකුණු 2]

(ii) ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායකය සහ විධායකය නියෝජනය කරන ප්‍රධාන ආයතන දෙක නම් කරන්න. [ලකුණු 2]

(iii) පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු වීමට අපේක්ෂා කරන අයෙකු සතු විය යුතු මූලික සුදුසුකම් දෙකක් ලියන්න. [ලකුණු 2]

(iv) ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් ඇතුළත් වන්නේ කුමන පරිච්ඡේදයේද? [ලකුණු 2]

(v) ළමා අපයෝජනය වැළැක්වීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රධාන රාජ්‍ය ආයතනය කුමක්ද? [ලකුණු 2]

(vi) ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන සතු ප්‍රධාන ව්‍යවස්ථාපිත වගකීම් දෙකක් සඳහන් කරන්න. [ලකුණු 2]

(vii) නීතියේ ආධිපත්‍යය (Rule of Law) පවතින රටක දැකිය හැකි ප්‍රධාන ලක්ෂණයක් ලියන්න. [ලකුණු 2]

(viii) ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ඒකාග්‍රතාවය ගොඩනැගීමට දායක වන අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් දෙකක් නම් කරන්න. [ලකුණු 2]

(ix) එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය (UN) පිහිටවූ වර්ෂය සහ දිනය ලියන්න. [ලකුණු 2]

(x) තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය පිළිබඳ පනත (RTI) මඟින් පුරවැසියාට ලැබෙන ප්‍රධාන ප්‍රයෝජනයක් සඳහන් කරන්න. [ලකුණු 2]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

සෑම නිවැරදි උප පිළිතුරකටම ලකුණු 02 බැගින් ලකුණු 20 ක් හිමිවේ.

(02) ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලන ක්‍රමයක හරය වන්නේ මහජන පරමාධිපත්‍යයයි. (i) සෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අතර වෙනස පැහැදිලි කරන්න. (ලකුණු 03) (ii) ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක මැතිවරණයක් පැවැත්වීමේදී 'රහස් ඡන්දය' සහ 'සර්වජන ඡන්ද බලය' අත්‍යවශ්‍ය වන්නේ මන්දැයි දක්වන්න. (ලකුණු 06) (iii) ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මඟින් විධායකය, ව්‍යවස්ථාදායකය සහ අධිකරණය අතර බලතල සමතුලිත කර ඇති ආකාරය විග්‍රහ කරන්න. (ලකුණු 06)

(i) සෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අතර වෙනස පැහැදිලි කරන්න. [ලකුණු 3]

(ii) ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක මැතිවරණයක් පැවැත්වීමේදී රහස් ඡන්දය සහ සර්වජන ඡන්ද බලය අත්‍යවශ්‍ය වන්නේ මන්දැයි දක්වන්න. [ලකුණු 6]

(iii) ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මඟින් විධායකය, ව්‍යවස්ථාදායකය සහ අධිකරණය අතර බලතල සමතුලිත කර ඇති ආකාරය විග්‍රහ කරන්න. [ලකුණු 6]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) සෘජු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය: ජනතාව සෘජුවම තීරණ ගැනීම (උදා: ජනමතවිචාරණ). නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය: ජනතාව නියෝජිතයන් පත්කර ඔවුන් හරහා පාලනය කිරීම [ලකුණු 3]. (ii) රහස් ඡන්දය: බියෙන් හා බලපෑමෙන් තොරව තමන් කැමති අයට ඡන්දය දීම. සර්වජන ඡන්දය: ජාති, ආගම්, කුල, ස්ත්‍රී පුරුෂ භේදයකින් තොරව සැමට ඡන්ද අයිතිය ලැබීම [ලකුණු 6]. (iii) ව්‍යවස්ථාදායකය නීති සම්පාදනය කරයි, විධායකය ක්‍රියාත්මක කරයි, අධිකරණය නීතිය අර්ථ නිරූපණය කරයි. පාර්ලිමේන්තුවට ජනාධිපතිවරයා දෝෂාභියෝගයකින් ඉවත් කළ හැක, අධිකරණයට නීති විරෝධී විධායක ක්‍රියා අවලංගු කළ හැක [ලකුණු 6].

(03) ළමා අයිතිවාසිකම් සහ ළමා ආරක්ෂණය [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

ළමයා යනු රටක අනාගතය බැවින් ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරැකීම මුළු මහත් සමාජයේම වගකීමකි. (i) එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තියට අනුව ළමයෙකු ලෙස සැලකෙන්නේ කවුරුන්ද? (ලකුණු 03) (ii) ළමා අයිතිවාසිකම් අයත් වන ප්‍රධාන කාණ්ඩ හතර නම් කර, එක් එක් කාණ්ඩයට නිදසුන බැගින් ලියන්න. (ලකුණු 06) (iii) වර්තමානයේ ළමයින් මුහුණ දෙන අභියෝග (ළමා ශ්‍රමිකත්වය, අපයෝජනය) තුරන් කිරීම සඳහා පවුලට සහ පාසලට කළ හැකි කාර්යභාරය විමසන්න. (ලකුණු 06)

(i) එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තියට අනුව ළමයෙකු ලෙස සැලකෙන්නේ කවුරුන්ද? [ලකුණු 3]

(ii) ළමා අයිතිවාසිකම් අයත් වන ප්‍රධාන කාණ්ඩ හතර නම් කර, එක් එක් කාණ්ඩයට නිදසුන බැගින් ලියන්න. [ලකුණු 6]

(iii) වර්තමානයේ ළමයින් මුහුණ දෙන අභියෝග තුරන් කිරීම සඳහා පවුලට සහ පාසලට කළ හැකි කාර්යභාරය විමසන්න. [ලකුණු 6]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) වයස අවුරුදු 18 ට අඩු සෑම මිනිස් දරුවෙකුම [ලකුණු 3]. (ii) 1. ජීවත්වීම (ආහාර, සෞඛ්‍යය), 2. සංවර්ධනය (අධ්‍යාපනය, ක්‍රීඩාව), 3. ආරක්ෂාව (හිංසනයෙන් මිදීම), 4. සහභාගිත්වය (අදහස් ප්‍රකාශ කිරීම) [ලකුණු 6]. (iii) පවුලේ කාර්යභාරය: දරුවන්ට සෙනෙහස, රැකවරණය සහ අධ්‍යාපනය ලබාදීම, විවෘතව සාකච්ඡා කිරීම. පාසලේ කාර්යභාරය: සුරක්ෂිත ඉගෙනුම් පරිසරයක් සැකසීම, ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ දැනුවත් කිරීම, හිරිහැර වැළැක්වීම [ලකුණු 6].

(04) පළාත් සභා සහ බලතල විමධ්‍යගත කිරීම [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

බලතල විමධ්‍යගත කිරීම තුළින් ප්‍රාදේශීය සංවර්ධනය සහ ජාතික ඒකාග්‍රතාවය ශක්තිමත් කළ හැක. (i) ශ්‍රී ලංකාවට පළාත් සභා හඳුන්වා දුන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සහ වර්ෂය ලියන්න. (ලකුණු 03) (ii) පළාත් සභාවක ආණ්ඩුකාරවරයා (Governor) සහ ප්‍රධාන අමාත්‍යවරයා (Chief Minister) අතර පවතින වෙනස්කම් තුනක් දක්වන්න. (ලකුණු 06) (iii) ප්‍රදේශයේ අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය සහ මාර්ග සංවර්ධනය සඳහා පළාත් සභාවලින් සිදුවන සේවය අගයන්න. (ලකුණු 06)

(i) ශ්‍රී ලංකාවට පළාත් සභා හඳුන්වා දුන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සහ වර්ෂය ලියන්න. [ලකුණු 3]

(ii) පළාත් සභාවක ආණ්ඩුකාරවරයා සහ ප්‍රධාන අමාත්‍යවරයා අතර පවතින වෙනස්කම් තුනක් දක්වන්න. [ලකුණු 6]

(iii) ප්‍රදේශයේ අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය සහ මාර්ග සංවර්ධනය සඳහා පළාත් සභාවලින් සිදුවන සේවය අගයන්න. [ලකුණු 6]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) 13 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය (1987) [ලකුණු 3]. (ii) ආණ්ඩුකාරවරයා: ජනාධිපති විසින් පත්කරනු ලබයි, විධායක නියෝජිතයාය. ප්‍රධාන අමාත්‍යවරයා: පළාත් සභා ඡන්දයෙන් පත්වන සභිකයන් අතුරින් බහුතර කැමැත්තෙන් පත්වේ, ඇමති මණ්ඩලයේ නායකයාය [ලකුණු 6]. (iii) පළාත් පාසල් කළමනාකරණය, පළාත් රෝහල් හා මාතෘ සායන පවත්වාගෙන යාම, පළාත්බද (C සහ D ශ්‍රේණි) මාර්ග සංවර්ධනය, ප්‍රාදේශීය කෘෂිකර්මාන්තය දියුණු කිරීම [ලකුණු 6].

(05) ගැටුම් කළමනාකරණය සහ සමාජ සහජීවනය [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

මිනිස් සමාජයක මතභේද සහ ගැටුම් ඇතිවීම ස්වාභාවික වුවද ඒවා සාමකාමීව විසඳා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. (i) ගැටුමක් යනු කුමක්දැයි කෙටියෙන් හඳුන්වන්න. (ලකුණු 03) (ii) ගැටුමක් නිරාකරණය කරගත හැකි ප්‍රධාන සාමකාමී ක්‍රමවේද තුනක් නම් කර විස්තර කරන්න. (ලකුණු 06) (iii) ශ්‍රී ලංකාව වැනි බහුසංස්කෘතික රටක සාමය සහ සහජීවනය පවත්වා ගැනීම සඳහා පුරවැසියන් වශයෙන් අප සතු යුතුකම් සාකච්ඡා කරන්න. (ලකුණු 06)

(i) ගැටුමක් යනු කුමක්දැයි කෙටියෙන් හඳුන්වන්න. [ලකුණු 3]

(ii) ගැටුමක් නිරාකරණය කරගත හැකි ප්‍රධාන සාමකාමී ක්‍රමවේද තුනක් නම් කර විස්තර කරන්න. [ලකුණු 6]

(iii) ශ්‍රී ලංකාව වැනි බහුසංස්කෘතික රටක සාමය සහ සහජීවනය පවත්වා ගැනීම සඳහා පුරවැසියන් වශයෙන් අප සතු යුතුකම් සාකච්ඡා කරන්න. [ලකුණු 6]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) පුද්ගලයන් හෝ කණ්ඩායම් අතර පවතින අවශ්‍යතා, අරමුණු හෝ මතවාද අතර ඇතිවන ඝට්ටනය හෝ නොගැලපීම [ලකුණු 3]. (ii) 1. සාකච්ඡාව (දෙපාර්ශ්වය සෘජුව කතාබස් කර එකඟතාවකට ඒම), 2. මැදිහත්වීම (තෙවන පාර්ශ්වයක උපකාරයෙන් විසඳුම් සෙවීම), 3. සමථකරණය (නීතිමය රාමුවක් තුළ සමථ මණ්ඩල හරහා එකඟ කිරීම) [ලකුණු 6]. (iii) අනුන්ගේ ආගම් හා සංස්කෘතීන්ට ගරු කිරීම, වෛරී ප්‍රකාශ (Hate Speech) නොපැතිරවීම, ගැටලු සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් විසඳා ගැනීම, පොදු ජාතික අනන්‍යතාවක් ගොඩනගා ගැනීම [ලකුණු 6].

(06) එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ ලෝක සාමය [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

ජාත්‍යන්තර සාමය, ආරක්ෂාව සහ සහයෝගිතාව උදෙසා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පිහිටුවන ලදී. (i) එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ප්‍රධාන අංශ (Organs) දෙකක් නම් කරන්න. (ලකුණු 03) (ii) ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර සාමාජික රටවල් පහ නම් කර, ඔවුන් සතු 'නිෂේධ බලය' (Veto Power) යනු කුමක්දැයි පැහැදිලි කරන්න. (ලකුණු 06) (iii) ලෝකයේ යුද ගැටුම් සහ සරණාගත අර්බුද වැළැක්වීම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයෙන් ඉටුවන සේවාව විමසන්න. (ලකුණු 06)

(i) එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ප්‍රධාන අංශ දෙකක් නම් කරන්න. [ලකුණු 3]

(ii) ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර සාමාජික රටවල් පහ නම් කර, ඔවුන් සතු නිෂේධ බලය (Veto Power) යනු කුමක්දැයි පැහැදිලි කරන්න. [ලකුණු 6]

(iii) ලෝකයේ යුද ගැටුම් සහ සරණාගත අර්බුද වැළැක්වීම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයෙන් ඉටුවන සේවාව විමසන්න. [ලකුණු 6]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) මහා මණ්ඩලය, ආරක්ෂක මණ්ඩලය, ආර්ථික හා සමාජීය සභාව, ජාත්‍යන්තර අධිකරණය, ලේකම් කාර්යාලය (ඕනෑම 2ක්) [ලකුණු 3]. (ii) ඇමරිකාව, බ්‍රිතාන්‍යය, ප්‍රංශය, රුසියාව, චීනය. නිෂේධ බලය: ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ඕනෑම තීරණයක් මෙම රටවල් 5 න් එකක් හෝ විරුද්ධ වුවහොත් ක්‍රියාත්මක කළ නොහැකි වීම [ලකුණු 6]. (iii) එක්සත් ජාතීන්ගේ සාම සාධක හමුදා (Blue Helmets) යෙදවීම, යුද්ධ නතර කිරීමට සම්මුතීන් ඇති කිරීම, UNHCR මඟින් සරණාගතයන්ට කූඩාරම්, ආහාර සහ වෛද්‍ය ආධාර සැපයීම [ලකුණු 6].

(07) යහපාලනය සහ මහජන වගවීම [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක යහපාලනය තහවුරු නොවන්නේ නම් සංවර්ධනය අත්පත් කරගත නොහැක. (i) 'විනිවිදභාවය' (Transparency) සහ 'වගවීම' (Accountability) යන්න කෙටියෙන් අර්ථ දක්වන්න. (ලකුණු 03) (ii) ශ්‍රී ලංකාවේ අල්ලස සහ දූෂණය පිටුදැකීම සඳහා පිහිටුවා ඇති ආයතන සහ නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග තුනක් සඳහන් කරන්න. (ලකුණු 06) (iii) රටේ යහපාලනය තහවුරු කිරීම උදෙසා ක්‍රියාශීලී පුරවැසියෙකු වශයෙන් ඔබට ඉටුකළ හැකි දායකත්වය සාකච්ඡා කරන්න. (ලකුණු 06)

(i) විනිවිදභාවය (Transparency) සහ වගවීම (Accountability) යන්න කෙටියෙන් අර්ථ දක්වන්න. [ලකුණු 3]

(ii) ශ්‍රී ලංකාවේ අල්ලස සහ දූෂණය පිටුදැකීම සඳහා පිහිටුවා ඇති ආයතන සහ නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග තුනක් සඳහන් කරන්න. [ලකුණු 6]

(iii) රටේ යහපාලනය තහවුරු කිරීම උදෙසා ක්‍රියාශීලී පුරවැසියෙකු වශයෙන් ඔබට ඉටුකළ හැකි දායකත්වය සාකච්ඡා කරන්න. [ලකුණු 6]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) විනිවිදභාවය: රජයේ තීරණ සහ ක්‍රියා මහජනයාට විවෘතව පැවතීම. වගවීම: තමන් ගන්නා තීරණ හා කාර්යයන් පිළිබඳව මහජනයාට සහ නීතියට වගකීමට බැඳී සිටීම [ලකුණු 3]. (ii) 1. අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිෂන් සභාව (CIABOC), 2. දූෂණ විරෝධී පනත (Anti-Corruption Act), 3. විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුව [ලකුණු 6]. (iii) අල්ලස් දීමෙන් හා ගැනීමෙන් වැළකීම, තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත (RTI) මඟින් රාජ්‍ය ආයතන නිරීක්ෂණය කිරීම, ඡන්දයේදී සුදුසු නියෝජිතයන් තෝරාගැනීම, අක්‍රමිකතා දුටු විට නිලධාරීන්ට දැනුම් දීම [ලකුණු 6].

VertexExam.lk • නිල අධ්‍යාපනික විභාග මධ්‍යස්ථානය 2023 O/L පුරවැසි අධ්‍යාපනය • සියලුම හිමිකම් ඇවිරිණි. Exam Paper Sheet