වැදගත් උපදෙස්:
- මෙම ප්‍රශ්න පත්‍රය බහුවරණ (MCQ) ප්‍රශ්න 40 කින් සමන්විත වේ.
- සියලුම ප්‍රශ්නවලට මෙම පත්‍රයේම පිළිතුරු සපයන්න. 1, 2, 3, 4 අතුරින් වඩාත් ගැළපෙන පිළිතුර තෝරා අදාළ ප්‍රශ්නය ඉදිරියෙන් ඇති තීරුවේ ලියන්න.
- එක් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 01 බැගින් හිමිවේ. (මුළු ලකුණු 40)
I වන පත්‍රය — බහුවරණ ප්‍රශ්න 40
එක් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 01 යි • (ලකුණු 40)
(1) විධායක ජනාධිපතිවරයා කෙරෙහි
(2) මහජනතාව කෙරෙහි
(3) පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් කෙරෙහි
(4) අගවිනිසුරුවරයා ඇතුළු අධිකරණය කෙරෙහි
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ මූලික හරය වන්නේ "මහජනයාගේ පාලනය මහජනයා විසින් මහජනයා උදෙසා" ක්‍රියාත්මක වීමයි. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 3 වන ව්‍යවස්ථාවට අනුවද පරමාධිපත්‍ය බලය හිමිවන්නේ ජනතාවටය.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) ජනතාව විසින් තෝරා පත් කරගනු ලබන පාර්ලිමේන්තුව මඟින්
(2) අමාත්‍ය මණ්ඩලය සහ අග්‍රාමාත්‍යවරයා මඟින්
(3) ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය මඟින්
(4) රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාව මඟින්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 4(අ) වගන්තියට අනුව ජනතාවගේ ව්‍යවස්ථාදායක බලය (නීති සම්පාදනය කිරීමේ බලය) ජනතාව විසින් ඡන්දයෙන් තෝරා පත් කරනු ලබන පාර්ලිමේන්තුව මඟින් ක්‍රියාත්මක කෙරේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 225 සහ 29 කි.
(2) 196 සහ 29 කි.
(3) 225 සහ 35 කි.
(4) 200 සහ 25 කි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පාර්ලිමේන්තුවේ මුළු ආසන සංඛ්‍යාව 225 කි. ඉන් 196 ක් මැතිවරණ කොට්ඨාස 22 න් ඡන්දයෙන් පත්වන අතර ඉතිරි 29 ජාතික ලැයිස්තුවෙන් (National List) පත් කෙරේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) රහස් ඡන්ද භාවිතය
(2) විශ්ව සර්වජන ඡන්ද බලය
(3) ස්වාධීන මැතිවරණ කොමිෂන් සභාවක් පැවතීම
(4) එක් දේශපාලන පක්ෂයක් පමණක් තරග කිරීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණයක මූලික ලක්ෂණ වන්නේ බහුපක්ෂ ක්‍රමය (Multi-party system), රහස් ඡන්දය, සර්වජන ඡන්ද බලය සහ ස්වාධීන මැතිවරණ පාලනයයි. එක් පක්ෂයක් පමණක් තිබීම ඒකාධිපති ලක්ෂණයකි.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
(1) මහ බැංකු අධිපතිවරයාට
(2) පාර්ලිමේන්තුවට
(3) මුදල් අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයාට
(4) විගණකාධිපතිවරයාට
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 148 වන ව්‍යවස්ථාව අනුව රජයේ මුදල් පිළිබඳ පූර්ණ පාලනය පාර්ලිමේන්තුව සතුය. පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමැතියකින් තොරව කිසිදු බද්දක් පැනවීම හෝ රාජ්‍ය මුදල් වියදම් කිරීම කළ නොහැක.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) නීතියට ඉහළින් කිසිදු පුද්ගලයෙකු හෝ ආයතනයක් නොසිටීම
(2) පාලකයන්ගේ කැමැත්ත නීතිය ලෙස පිළිගැනීම
(3) විධායකයට අවශ්‍ය පරිදි නීති සංශෝධනය කිරීමට හැකිවීම
(4) ධනවතුන් සහ දුප්පතුන් සඳහා වෙන වෙනම නීති ක්‍රියාත්මක වීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
නීතියේ ආධිපත්‍යයේ මූලික හරය වන්නේ නීතිය ඉදිරියේ සියල්ලන් සමාන වීම (Equality before law) සහ නීතියට ඉහළින් කිසිවෙකු නොසිටීමයි (No one is above the law).
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) අභියාචනාධිකරණය
(2) මහාධිකරණය
(3) ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය
(4) දිසා අධිකරණය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහළම අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි (Supreme Court). ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය අර්ථ නිරූපණය, මූලික අයිතිවාසිකම් විභාග කිරීම සහ අවසාන අභියාචනා අධිකරණ බලය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතුය.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
(1) රජයේ හමුදා සහ පොලිස් නිලධාරීන්ගෙන් සමන්විත සංවිධාන
(2) රජයේ පාලනයෙන් බැහැරව පොදු යහපත උදෙසා ක්‍රියාත්මක වන ස්වේච්ඡා හා රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන
(3) පාර්ලිමේන්තුවේ ආණ්ඩු පක්ෂයේ සාමාජිකයන්
(4) පෞද්ගලික වාණිජ බැංකු සහ මූල්‍ය සමාගම්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සිවිල් සමාජය යනු රජයෙන් හා වාණිජ ලාභ අපේක්ෂාවෙන් තොරව, පුරවැසියන්ගේ අයිතිවාසිකම්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ පොදු යහපත උදෙසා ක්‍රියාත්මක වන ස්වේච්ඡා සමිති, වෘත්තීය සමිති සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ජාලයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) 1910 ක්‍රෲව් මැකලම් ප්‍රතිසංස්කරණය
(2) 1920 මැනිං ප්‍රතිසංස්කරණය
(3) 1931 ඩොනමෝර් ප්‍රතිසංස්කරණය
(4) 1947 සෝල්බරි ප්‍රතිසංස්කරණය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
1931 ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රමය මඟින් ආසියාවේ ප්‍රථම වරට වයස අවුරුදු 21 සම්පූර්ණ වූ සියලුම ස්ත්‍රී පුරුෂයන්ට කිසිදු භේදයකින් තොරව සර්වජන ඡන්ද බලය (Universal Adult Suffrage) හිමිවිය.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
(1) විනිවිදභාවය (Transparency)
(2) වගවීම (Accountability)
(3) මහජන සහභාගිත්වය (Participation)
(4) තොරතුරු මහජනතාවට වසන් කිරීම (Secrecy)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
යහපාලනයේ මූලික කුලුනු 8 අතර විනිවිදභාවය, වගවීම, මහජන සහභාගිත්වය, නීතියේ ආධිපත්‍යය හා කාර්යක්ෂමතාව ප්‍රධාන වේ. තොරතුරු වසන් කිරීම යහපාලනයට පටහැනිය.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
(1) 1945 ඔක්තෝබර් 24
(2) 1948 දෙසැම්බර් 10
(3) 1950 නොවැම්බර් 14
(4) 1989 නොවැම්බර් 20
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
1948 දෙසැම්බර් 10 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශනය සම්මත කරගන්නා ලදී. එම නිසා සෑම වසරකම දෙසැම්බර් 10 ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් දිනය ලෙස සමරනු ලබයි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පමණි
(2) අභියාචනාධිකරණයට පමණි
(3) ප්‍රදේශයේ මහාධිකරණයට පමණි
(4) ළඟම ඇති මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 126 වන ව්‍යවස්ථාව ප්‍රකාරව මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වීමක් පිළිබඳ විභාග කර සහන සැලසීමේ අනන්‍ය සහ පූර්ණ බලය හිමිවන්නේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට (Supreme Court) පමණි. එය උල්ලංඝනය වී දින 30 ක් ඇතුළත ගොනු කළ යුතුය.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) වයස අවුරුදු 14 ට අඩු ඕනෑම පුද්ගලයෙකි.
(2) වයස අවුරුදු 16 ට අඩු ඕනෑම පුද්ගලයෙකි.
(3) වයස අවුරුදු 18 ට අඩු සෑම මිනිස් දරුවෙකි.
(4) වයස අවුරුදු 21 ට අඩු සෑම පුද්ගලයෙකි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
1989 එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තියේ (UNCRC) 1 වන වගන්තියට අනුව, අදාළ රටේ නීතියෙන් ඊට පෙර වැඩිවිය පැමිණෙන බව දක්වා නැත්නම්, වයස අවුරුදු 18 ට අඩු සෑම මිනිස් දරුවෙකුම ළමයෙකු ලෙස සැලකේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
(1) ජීවත්වීමේ අයිතිය (Survival)
(2) සංවර්ධනය වීමේ අයිතිය (Development)
(3) දේශපාලන පක්ෂ පිහිටුවීමේ අයිතිය (Political Party Formation)
(4) ආරක්ෂාව ලැබීමේ අයිතිය (Protection)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ළමා අයිතිවාසිකම් ප්‍රධාන කාණ්ඩ 4 කි: 1. ජීවත්වීම, 2. සංවර්ධනය, 3. ආරක්ෂාව, සහ 4. සහභාගිත්වය (Participation). ළමයින්ට දේශපාලන පක්ෂ පිහිටුවීමේ අයිතියක් අදාළ නොවේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
(1) ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව (HRCSL)
(2) ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය (NCPA)
(3) නීති ආධාර කොමිෂන් සභාව
(4) පරිවාස හා ළමාරක්ෂක සේවා දෙපාර්තමේන්තුව
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
1996 අංක 21 දරන පාර්ලිමේන්තු පනතින් පිහිටවූ ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව (Human Rights Commission of Sri Lanka) මානව හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීමේ සහ විමර්ශනය කිරීමේ ප්‍රධාන ජාතික ආයතනයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) භාෂණයේ සහ ප්‍රකාශනයේ නිදහස
(2) නීතිය ඉදිරියේ සමානාත්මතාව
(3) තමන් කැමති ඕනෑම ආගමක් ඇදහීමේ නිදහස
(4) නීති විරෝධී ලෙස අවි ආයුධ ළඟ තබාගැනීමේ නිදහස
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ III වන පරිච්ඡේදයේ 10 සිට 14 දක්වා වගන්තිවලින් ආගමික නිදහස, වධහිංසාවලින් නිදහස, සමානාත්මතාව, අත්තනෝමතික ලෙස අත්අඩංගුවට නොගැනීම, භාෂණයේ නිදහස ආදී මූලික අයිතිවාසිකම් තහවුරු කර ඇත.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
(1) අයිතිවාසිකම් පමණක් භුක්ති විඳිමින් යුතුකම් නොසලකා හැරිය හැක.
(2) එක් අයෙකුගේ අයිතිවාසිකමක් සුරැකීමට නම් අනෙකාගේ යුතුකම ඉටුවිය යුතුය.
(3) යුතුකම් ඉටුකිරීම කළ යුත්තේ නීතියෙන් දඬුවම් කරන විට පමණි.
(4) අයිතිවාසිකම් සහ යුතුකම් අතර කිසිදු සෘජු සබඳතාවක් නොමැත.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
අයිතිවාසිකම් සහ යුතුකම් යනු කාසියක දෙපැත්තක් බඳුය. මාගේ ජීවත්වීමේ අයිතිය සුරැකෙන්නේ අන් අයගේ ජීවිතවලට හානි නොකිරීමේ යුතුකම සමාජය විසින් ඉටුකරන විටය.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) ඔක්තෝබර් 01 සහ මාර්තු 08
(2) නොවැම්බර් 20 සහ මැයි 01
(3) දෙසැම්බර් 10 සහ ජුනි 05
(4) ජනවාරි 01 සහ ඔක්තෝබර් 24
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ළමා දිනය ඔක්තෝබර් 01 වන දිනත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ ජාත්‍යන්තර කාන්තා දිනය මාර්තු 08 වන දිනත් සමරනු ලබයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 119
(2) 1929
(3) 1919
(4) 1989
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය (National Child Protection Authority) විසින් ළමා දුරකථන සේවාව ලෙස නොමිලේ පැය 24 පුරා ක්‍රියාත්මක 1929 හදිසි ඇමතුම් අංකය පවත්වාගෙන යනු ලබයි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) රැස්වීමේ නිදහස
(2) සිතීමේ, හෘදය සාක්ෂියේ සහ ආගමික නිදහස (වගන්තිය 10)
(3) ව්‍යාපාරයක් හෝ රැකියාවක් කිරීමේ නිදහස
(4) රට තුළ නිදහසේ සැරිසැරීමේ නිදහස
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
10 වන වගන්තියේ සඳහන් "සිතීමේ, හෘද සාක්ෂියේ සහ ආගමික නිදහස" සහ 11 වන වගන්තියේ සඳහන් "වධහිංසාවලින් නිදහස් වීමේ අයිතිය" ජාතික ආරක්ෂාව හෝ හදිසි නීතිය යටතේ වුවද කිසිසේත් සීමා කළ නොහැකි පරම අයිතිවාසිකම් (Absolute Rights) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) එක් සංස්කෘතියක් පමණක් අන් සියලු සංස්කෘතීන් මත බලහත්කාරයෙන් පැටවීම
(2) විවිධ ජාතීන්, ආගම් සහ භාෂා සහිත ජනකොටස් එකිනෙකාගේ අනන්‍යතාවට ගරු කරමින් සහජීවනයෙන් ජීවත්වීම
(3) සුළුතර ජන කොටස්වලට සංස්කෘතික උත්සව පැවැත්වීම තහනම් කිරීම
(4) රට තුළ එක් භාෂාවක් පමණක් භාවිත කළ යුතු බවට නීති පැනවීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
බහුසංස්කෘතික සමාජයක් යනු විවිධ ආගමික, භාෂාමය සහ වාර්ගික සම්ප්‍රදායන්ගෙන් යුත් ජනතාව එකිනෙකාගේ සංස්කෘතික විවිධත්වය අගය කරමින් සහජීවනයෙන් හා අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවයෙන් ජීවත්වන සමාජයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) සාකච්ඡාව, මැදිහත්වීම සහ සමථකරණය
(2) යුද්ධය, වැඩවර්ජනය සහ හර්තාල්
(3) ප්‍රචණ්ඩත්වය, තර්ජනය සහ පොලිස් බලය
(4) නඩු පැවරීම, පළිගැනීම සහ දඩ ගැසීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ගැටුම් නිරාකරණයේ (Conflict Resolution) ප්‍රධාන සාමකාමී විකල්ප ක්‍රම වන්නේ සාකච්ඡා මාර්ගය (Negotiation), මැදිහත්වීම (Mediation), සහ සමථකරණය (Conciliation) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ද්විභාෂා හෝ ත්‍රිභාෂා ප්‍රවීණතාව ප්‍රවර්ධනය කිරීම
(2) අන්තවාදී පටු ජාතිවාදය සහ ආගම්වාදය පැතිරවීම
(3) සියලු දරුවන්ට සමාන අධ්‍යාපන අවස්ථා ලබාදීම
(4) විවිධ සංස්කෘතික උත්සව සඳහා රාජ්‍ය නිවාඩු ලබාදීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පටු ජාතිවාදී හා ආගම්වාදී ආකල්ප සමාජය තුළ සැකය සහ වෛරය වර්ධනය කරමින් ජාතික සමගිය සහ ඒකාග්‍රතාවය බිඳ දමයි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) අස්වැසුම (Aswesuma) සුබසාධන ප්‍රතිලාභ වැඩසටහන
(2) කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ
(3) ආයෝජන මණ්ඩල (BOI) ව්‍යාපෘති
(4) මහ බැංකු භාණ්ඩාගාර බිල්පත් නිකුතුව
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
අඩු ආදායම්ලාභී, ආබාධිත සහ වැඩිහිටි ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය නඟාසිටුවීම සඳහා රජය විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන ප්‍රධාන සමාජ සුබසාධන වැඩසටහන "අස්වැසුම" වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) සිංහල භාෂාව පමණි.
(2) සිංහල සහ දෙමළ භාෂාවන්ය.
(3) සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂා ත්‍රිත්වයම රාජ්‍ය භාෂා වේ.
(4) දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවන්ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 18 වන ව්‍යවස්ථාව අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය භාෂාවන් වන්නේ "සිංහල සහ දෙමළ" භාෂාවන්ය. ඉංග්‍රීසි භාෂාව සම්බන්ධක භාෂාව (Link language) ලෙස 19 වන ව්‍යවස්ථාවෙන් පිළිගෙන ඇත.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) දීපවාලි - ඉස්ලාම් ආගම
(2) වෙසක් - හින්දු ආගම
(3) රාමසාන් (ඊදුල් ෆිත්ර්) - ඉස්ලාම් ආගම
(4) නත්තල - බුද්ධාගම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
රාමසාන් උත්සවය ඉස්ලාම් බැතිමතුන් විසින් සමරනු ලබයි. දීපවාලි සහ තෛපොංගල් හින්දු බැතිමතුන්ගේද, වෙසක් සහ පොසොන් බෞද්ධයන්ගේද, නත්තල් සහ පාස්කු කිතුනු බැතිමතුන්ගේද ප්‍රධාන උත්සව වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
(1) ආපදා අවස්ථාවලදී පීඩාවට පත් ජනතාවට සහන සැලසීම
(2) පොදු දේපළ ආරක්ෂා කිරීම
(3) ප්‍රජා ජල මූලාශ්‍ර සහ පරිසරයට කසළ බැහැර කිරීම
(4) රුධිර පරිත්‍යාග කඳවුරුවලට ස්වේච්ඡාවෙන් සහභාගි වීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පොදු ජල මූලාශ්‍ර දූෂණය කිරීම සමාජ වගකීම් විරහිත, නීති විරෝධී හා පරිසර විනාශකාරී ක්‍රියාවකි.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
(1) කන්න රැස්වීම
(2) කයිය (ආට්ටම්) ක්‍රමය
(3) ගම් සභාව
(4) රාජකාරි ක්‍රමය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සාම්ප්‍රදායික කෘෂිකාර්මික සමාජයේ ගොවිතැන් කටයුතුවලදී එකිනෙකාට මුදල් අය නොකර ශ්‍රමය හුවමාරු කරගත් ක්‍රමය "කයිය" (දෙමළ බසින් ආට්ටම්) ලෙස හැඳින්වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) පළාත් සභා, දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාල, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල
(2) මහා නගර සභා, නගර සභා, ප්‍රාදේශීය සභා
(3) ග්‍රාම නිලධාරී වසම්, පොලිස් ස්ථාන, මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණ
(4) පාර්ලිමේන්තුව, පළාත් සභාව, ගම් සභාව
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන (Local Authorities) වර්ග 3 කි: 1. මහා නගර සභා (Municipal Councils), 2. නගර සභා (Urban Councils), සහ 3. ප්‍රාදේශීය සභා (Pradeshiya Sabhas).
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) නගරාධිපති (Mayor)
(2) නාගරික කොමසාරිස්
(3) ප්‍රාදේශීය සභාපති
(4) දිස්ත්‍රික් ලේකම්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
මහා නගර සභාවක තේරී පත්වූ දේශපාලන නායකයා නගරාධිපති (Mayor) වන අතර, පරිපාලන ප්‍රධානියා නාගරික කොමසාරිස් (Municipal Commissioner) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) මහජන සෞඛ්‍යය හා කසළ කළමනාකරණය
(2) පොදු මංමාවත් සහ වීදි ලාම්පු නඩත්තුව
(3) විදේශ ප්‍රතිපත්තිය තීරණය කිරීම සහ යුද හමුදාව මෙහෙයවීම
(4) පෙරපාසල්, පුස්තකාල හා පොදු සුසාන භූමි පවත්වාගෙන යාම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
විදේශ සබඳතා, ජාතික ආරක්ෂාව, මුදල් ප්‍රතිපත්ති ආදිය මධ්‍යම රජයේ විෂයන් වන අතර, පළාත් පාලන ආයතනවල මූලික කාර්යය වන්නේ ප්‍රදේශයේ මහජන සනීපාරක්ෂාව, පොදු මංමාවත් හා පොදු පහසුකම් සැලසීමයි.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
(1) 13 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය (1987)
(2) 17 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය (2001)
(3) 19 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය (2015)
(4) 21 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය (2022)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
1987 දී සම්මත කරන ලද 13 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සහ 1987 අංක 42 දරන පළාත් සභා පනත මඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් 9 සඳහා පළාත් සභා පිහිටුවන ලදී.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ප්‍රධාන අමාත්‍යවරයා (Chief Minister)
(2) ආණ්ඩුකාරවරයා (Governor)
(3) පළාත් සභා සභාපතිවරයා
(4) පළාත් ප්‍රධාන ලේකම්වරයා
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පළාත තුළ ජනාධිපතිවරයා නියෝජනය කරමින් විධායක බලය ක්‍රියාත්මක කරන්නේ ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලබන ආණ්ඩුකාරවරයා (Governor) විසිනි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) ග්‍රාම නිලධාරී
(2) සමෘද්ධි / සංවර්ධන නිලධාරී
(3) මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක (PHI)
(4) ඉහත සියලු නිලධාරීන්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ග්‍රාම නිලධාරී, සංවර්ධන නිලධාරී, සමෘද්ධි නිලධාරී, කෘෂිකර්ම පර්යේෂණ නිෂ්පාදන සහකාර සහ මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක යන සියලු දෙනා ග්‍රාමීය බිම් මට්ටමේ මහජනතාවට සෘජුවම සේවා සපයන ක්ෂේත්‍ර නිලධාරීහු වෙති.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
(1) ලෝකයේ බලවත් රටවල් පමණක් ආරක්ෂා කිරීම
(2) ජාත්‍යන්තර සාමය සහ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම හා අනාගත යුද්ධ වැළැක්වීම
(3) ලෝකයේ සියලු රටවලට එක් පොදු ආගමක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම
(4) ලෝක වෙළඳාම තනි රටක පාලනයට යටත් කිරීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දෙවන ලෝක යුද්ධයේ මහා විනාශයෙන් පසු 1945 ඔක්තෝබර් 24 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පිහිටුවීමේ මූලික අරමුණ වූයේ ජාත්‍යන්තර සාමය හා ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සහ ජාතීන් අතර මිත්‍ර සබඳතා වර්ධනය කිරීමයි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
(1) ආරක්ෂක මණ්ඩලය (Security Council)
(2) මහා මණ්ඩලය (General Assembly)
(3) භාරකාර මණ්ඩලය (Trusteeship Council)
(4) ආර්ථික හා සමාජීය සභාව (ECOSOC)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ආරක්ෂක මණ්ඩලයට සාමාජික රටවල් 15 ක් අයත් වන අතර, ලෝක සාමය හා ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ මූලික බලතල සහ සාම සාධක හමුදා (Peacekeeping Forces) මෙහෙයවීමේ බලය ඒ සතු වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ඇමරිකාව, බ්‍රිතාන්‍යය, ප්‍රංශය, රුසියාව සහ චීනය
(2) ඇමරිකාව, ජර්මනිය, ජපානය, ඉන්දියාව සහ රුසියාව
(3) බ්‍රිතාන්‍යය, කැනඩාව, ඕස්ට්‍රේලියාව, චීනය සහ ඉතාලිය
(4) ඇමරිකාව, බ්‍රසීලය, දකුණු අප්‍රිකාව, රුසියාව සහ ඉන්දියාව
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර සාමාජිකයන් 5 දෙනා වන්නේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, මහා බ්‍රිතාන්‍යය, ප්‍රංශය, රුසියානු සමූහාණ්ඩුව සහ චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවයි. මොවුන්ට නිෂේධ බලය (Veto power) හිමිය.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ නුවර
(2) ඉන්දියාවේ නවදිල්ලි නුවර
(3) නේපාලයේ කත්මණ්ඩු නුවර
(4) බංග්ලාදේශයේ ඩකා නුවර
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
1985 දී පිහිටුවන ලද සාර්ක් (SAARC) සංවිධානයේ ස්ථිර මහලේකම් කාර්යාලය නේපාලයේ කත්මණ්ඩු නුවර පිහිටා ඇත.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
(1) යුනෙස්කෝව (UNESCO)
(2) යුනිසෙෆ් සංවිධානය (UNICEF)
(3) ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO)
(4) ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය (ILO)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) ලෝකයේ අධ්‍යාපනය, විද්‍යාව සහ සංස්කෘතික උරුමයන් සංරක්ෂණය කිරීම උදෙසා ක්‍රියාත්මක වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ඉලක්ක 8 කි.
(2) ඉලක්ක 12 කි.
(3) ඉලක්ක 17 කි.
(4) ඉලක්ක 21 කි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දුප්පත්කම තුරන් කිරීම, සාගින්න නිමා කිරීම, ගුණාත්මක අධ්‍යාපනය, පිරිසිදු ජලය, දේශගුණික ක්‍රියාමාර්ග ඇතුළු ප්‍රධාන ගෝලීය තිරසර සංවර්ධන ඉලක්ක (Sustainable Development Goals) 17 ක් එක්සත් ජාතීන් විසින් හඳුන්වා දී ඇත.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
II වන පත්‍රය — ව්‍යුහගත කෙටි ප්‍රශ්න & රචනා ප්‍රශ්න
පළමු ප්‍රශ්නය අනිවාර්යයි (ලකුණු 20) • රචනා ප්‍රශ්න 4ක් තෝරාගන්න (ලකුණු 60) • මුළු ලකුණු 80
පහත දැක්වෙන සියලුම ප්‍රශ්නවලට කෙටි පිළිතුරු සපයන්න. (එක් උප ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 02 බැගින් මුළු ලකුණු 20 කි.)
(i)
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලන ක්‍රමයක දැකිය හැකි ප්‍රධාන ලක්ෂණ දෙකක් ලියන්න.
[ලකුණු 2]
(ii)
1978 ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව රජයේ විධායක බලය හිමිව ඇත්තේ කාටද?
[ලකුණු 2]
(iii)
ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මුළු මන්ත්‍රී ආසන සංඛ්‍යාව සහ ජාතික ලැයිස්තුවෙන් පත්වන මන්ත්‍රී සංඛ්‍යාව සඳහන් කරන්න.
[ලකුණු 2]
(iv)
එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශනය (UDHR) සම්මත වූ වර්ෂය සහ දිනය ලියන්න.
[ලකුණු 2]
(v)
ළමා අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තියට අනුව ළමා අයිතිවාසිකම් අයත් වන ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙකක් නම් කරන්න.
[ලකුණු 2]
(vi)
ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වන පළාත් පාලන ආයතන වර්ග දෙකක් නම් කරන්න.
[ලකුණු 2]
(vii)
ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් තහවුරු කර ඇති මූලික අයිතිවාසිකම් දෙකක් සඳහන් කරන්න.
[ලකුණු 2]
(viii)
ගැටුමක් නිරාකරණය කරගත හැකි සාමකාමී ක්‍රමවේද දෙකක් ලියන්න.
[ලකුණු 2]
(ix)
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර සාමාජික රටවල් දෙකක් නම් කරන්න.
[ලකුණු 2]
(x)
යහපාලනයේ (Good Governance) දැකිය හැකි මූලික කුලුනු දෙකක් සඳහන් කරන්න.
[ලකුණු 2]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
සෑම නිවැරදි උප පිළිතුරකටම ලකුණු 02 බැගින් ලකුණු 20 ක් හිමිවේ. එක් කරුණකට ලකුණු 01 බැගින් කරුණු දෙක සම්පූර්ණ විය යුතුය.
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වර්තමාන ලෝකයේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය පාලන ක්‍රමය ලෙස පිළිගැනේ.
(i) නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය (Representative Democracy) යනු කුමක්දැයි කෙටියෙන් හඳුන්වන්න. (ලකුණු 03)
(ii) ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණයක් පැවැත්වීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන සාධක තුනක් පැහැදිලි කරන්න. (ලකුණු 06)
(iii) නීතියේ ආධිපත්‍යය (Rule of Law) ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනයක පැවැත්ම උදෙසා අත්‍යවශ්‍ය වන්නේ ඇයිදැයි කරුණු දක්වමින් විග්‍රහ කරන්න. (ලකුණු 06)
(i)
නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය (Representative Democracy) යනු කුමක්දැයි කෙටියෙන් හඳුන්වන්න.
[ලකුණු 3]
(ii)
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණයක් පැවැත්වීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන සාධක තුනක් පැහැදිලි කරන්න.
[ලකුණු 6]
(iii)
නීතියේ ආධිපත්‍යය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනයක පැවැත්ම උදෙසා අත්‍යවශ්‍ය වන්නේ ඇයිදැයි කරුණු දක්වමින් විග්‍රහ කරන්න.
[ලකුණු 6]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) මහජනතාව තමන් වෙනුවෙන් තීරණ ගැනීම සඳහා නියෝජිතයන් ඡන්දයෙන් පත්කර යවා පාලනය කිරීම [ලකුණු 3].
(ii) 1. සර්වජන ඡන්ද බලය, 2. රහස් ඡන්ද ක්‍රමය, 3. ස්වාධීන මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව, 4. බහුපක්ෂ තරගකාරීත්වය (කරුණු 3 ට ලකුණු 2 බැගින් = 6).
(iii) නීතිය ඉදිරියේ සියල්ලන් සමාන වීම, අත්තනෝමතික පාලනය වැළැක්වීම, මූලික අයිතිවාසිකම් සුරැකීම, පාලකයන්ට නීතියට ඉහළින් ක්‍රියා කළ නොහැකි වීම [පැහැදිලි කිරීමට ලකුණු 6].
මිනිසෙකු ලෙස උපත ලැබූ සෑම අයෙකුටම ගෞරවාන්විතව ජීවත්වීම සඳහා මානව හිමිකම් හිමිවේ.
(i) මානව හිමිකම් යනු මොනවාදැයි කෙටියෙන් අර්ථ දක්වන්න. (ලකුණු 03)
(ii) ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මඟින් පුරවැසියන්ට තහවුරු කර ඇති මූලික අයිතිවාසිකම් තුනක් නම් කර විස්තර කරන්න. (ලකුණු 06)
(iii) රටක මානව හිමිකම් සුරැකීම සඳහා රජය මෙන්ම පුරවැසියන් ද ඉටුකළ යුතු කාර්යභාරය විමසා බලන්න. (ලකුණු 06)
(i)
මානව හිමිකම් යනු මොනවාදැයි කෙටියෙන් අර්ථ දක්වන්න.
[ලකුණු 3]
(ii)
ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මඟින් පුරවැසියන්ට තහවුරු කර ඇති මූලික අයිතිවාසිකම් තුනක් නම් කර විස්තර කරන්න.
[ලකුණු 6]
(iii)
රටක මානව හිමිකම් සුරැකීම සඳහා රජය මෙන්ම පුරවැසියන් ද ඉටුකළ යුතු කාර්යභාරය විමසා බලන්න.
[ලකුණු 6]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) මිනිසෙකු ලෙස උපත ලැබූ පමණින් සහජයෙන්ම හිමිවන, අහිමි කළ නොහැකි අයිතිවාසිකම් [ලකුණු 3].
(ii) 1. සමානාත්මතාවේ අයිතිය, 2. භාෂණයේ හා ප්‍රකාශනයේ නිදහස, 3. ආගමික නිදහස (නම් කර පැහැදිලි කිරීමට ලකුණු 6).
(iii) රජයේ වගකීම: නීති පැනවීම, අධිකරණය ස්වාධීන කිරීම, HRCSL සවිබල ගැන්වීම. පුරවැසි වගකීම: අනුන්ගේ අයිතිවාසිකම්වලට ගරු කිරීම, උල්ලංඝනයන්ට එරෙහිව නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම [ලකුණු 6].
බලතල විමධ්‍යගත කිරීමේ පහළම ඒකකය වන්නේ පළාත් පාලන ආයතනයි.
(i) ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වන පළාත් පාලන ආයතන වර්ග තුන නම් කරන්න. (ලකුණු 03)
(ii) පළාත් පාලන ආයතනයක් මඟින් ප්‍රදේශයේ ජනතාව වෙත ඉටු කරනු ලබන ප්‍රධාන සේවාවන් තුනක් පැහැදිලි කරන්න. (ලකුණු 06)
(iii) තම ප්‍රදේශයේ පළාත් පාලන ආයතනයේ කටයුතු සාර්ථක කරගැනීම සඳහා පුරවැසියන් වශයෙන් අපට ලබාදිය හැකි සහයෝගය සාකච්ඡා කරන්න. (ලකුණු 06)
(i)
ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වන පළාත් පාලන ආයතන වර්ග තුන නම් කරන්න.
[ලකුණු 3]
(ii)
පළාත් පාලන ආයතනයක් මඟින් ප්‍රදේශයේ ජනතාව වෙත ඉටු කරනු ලබන ප්‍රධාන සේවාවන් තුනක් පැහැදිලි කරන්න.
[ලකුණු 6]
(iii)
තම ප්‍රදේශයේ පළාත් පාලන ආයතනයේ කටයුතු සාර්ථක කරගැනීම සඳහා පුරවැසියන් වශයෙන් අපට ලබාදිය හැකි සහයෝගය සාකච්ඡා කරන්න.
[ලකුණු 6]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) 1. මහා නගර සභා, 2. නගර සභා, 3. ප්‍රාදේශීය සභා [ලකුණු 3].
(ii) මහජන සෞඛ්‍යය හා කසළ කළමනාකරණය, පොදු මංමාවත් හා වීදි ලාම්පු නඩත්තුව, පෙරපාසල් හා පුස්තකාල පහසුකම් සැලසීම [ලකුණු 6].
(iii) නියමිත පරිදි වරිපනම් බදු ගෙවීම, කසළ නිසි පරිදි වර්ග කර බැහැර කිරීම, පොදු දේපළ ආරක්ෂා කිරීම, ප්‍රජා මූල සංවිධාන හරහා යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීම [ලකුණු 6].
ශ්‍රී ලංකාව විවිධ ජාතීන් සහ ආගම්වලින් සුසැදි බහුසංස්කෘතික රටකි.
(i) බහුසංස්කෘතික සමාජයක් යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද? (ලකුණු 03)
(ii) ශ්‍රී ලංකාව තුළ විවිධ ජාතීන් සහ ආගමිකයන් අතර සමාජ සහජීවනය වර්ධනය කරගත හැකි ප්‍රායෝගික ක්‍රම තුනක් දක්වන්න. (ලකුණු 06)
(iii) රටක තිරසර සංවර්ධනය සහ ආර්ථික සමෘද්ධිය සඳහා ජාතික ඒකාග්‍රතාව (National Integration) නැතිවම බැරි සාධකයක් වන්නේ ඇයිදැයි විග්‍රහ කරන්න. (ලකුණු 06)
(i)
බහුසංස්කෘතික සමාජයක් යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?
[ලකුණු 3]
(ii)
ශ්‍රී ලංකාව තුළ විවිධ ජාතීන් සහ ආගමිකයන් අතර සමාජ සහජීවනය වර්ධනය කරගත හැකි ප්‍රායෝගික ක්‍රම තුනක් දක්වන්න.
[ලකුණු 6]
(iii)
රටක තිරසර සංවර්ධනය සහ ආර්ථික සමෘද්ධිය සඳහා ජාතික ඒකාග්‍රතාව නැතිවම බැරි සාධකයක් වන්නේ ඇයිදැයි විග්‍රහ කරන්න.
[ලකුණු 6]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) විවිධ ජාතීන්, ආගම්, භාෂා සහ සංස්කෘතීන්ට අයත් ජනයා අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවයෙන් හා සමානාත්මතාවයෙන් ජීවත්වන සමාජය [ලකුණු 3].
(ii) 1. ද්විභාෂා/ත්‍රිභාෂා අධ්‍යාපනය ප්‍රවර්ධනය, 2. විවිධ ආගමික හා සංස්කෘතික උත්සව එකට සැමරීම, 3. පාසල් අතර මිත්‍රත්ව හුවමාරු වැඩසටහන් [ලකුණු 6].
(iii) ජාතික සමගිය නොමැති විට ගැටුම් හා යුද වියදම් වැඩිවීම, විදේශ ආයෝජන අහිමිවීම, මානව සම්පත රට හැර යාම වැළැක්වීම. සාමය පවතින විට සංචාරක ව්‍යාපාරය, කර්මාන්ත සහ යටිතල පහසුකම් දියුණුවීම [ලකුණු 6].
ගෝලීය සාමය හා සංවර්ධනය උදෙසා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි.
(i) එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය (UN) පිහිටුවීමේ මූලික අරමුණු දෙකක් සඳහන් කරන්න. (ලකුණු 03)
(ii) එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට අයත් පහත ආයතන මඟින් ඉටුකරන ප්‍රධාන කාර්යයන් ලියන්න:
(අ) UNICEF (ආ) WHO (ඇ) UNESCO (ලකුණු 06)
(iii) දකුණු ආසියානු කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානයෙන් (SAARC) කලාපයේ රටවලට ලැබෙන ආර්ථික හා සමාජීය වාසි සාකච්ඡා කරන්න. (ලකුණු 06)
(i)
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය (UN) පිහිටුවීමේ මූලික අරමුණු දෙකක් සඳහන් කරන්න.
[ලකුණු 3]
(ii)
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට අයත් UNICEF, WHO, UNESCO යන ආයතන මඟින් ඉටුකරන ප්‍රධාන කාර්යයන් ලියන්න.
[ලකුණු 6]
(iii)
දකුණු ආසියානු කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානයෙන් (SAARC) කලාපයේ රටවලට ලැබෙන ආර්ථික හා සමාජීය වාසි සාකච්ඡා කරන්න.
[ලකුණු 6]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) ලෝක සාමය හා ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම, ජාත්‍යන්තර සහයෝගිතාව වර්ධනය කිරීම [ලකුණු 3].
(ii) UNICEF: ළමා සෞඛ්‍යය, පෝෂණය හා අධ්‍යාපනය රැකගැනීම. WHO: ලෝක සෞඛ්‍යය නංවාලීම, වසංගත රෝග පාලනය. UNESCO: ගෝලීය අධ්‍යාපන ප්‍රමිතීන්, විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සහ ලෝක උරුම ආරක්ෂා කිරීම [ලකුණු 6].
(iii) කලාපීය වෙළඳ ගිවිසුම් (SAPTA/SAFTA) මඟින් බදු සහන, කෘෂිකාර්මික හා තාක්ෂණික තොරතුරු හුවමාරුව, ආපදා අවස්ථාවලදී කලාපීය ආහාර හා වෛද්‍ය ආධාර ලැබීම [ලකුණු 6].
වර්තමාන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයක ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ යහපාලනය තහවුරු කරමින් තිරසර සංවර්ධනයක් ළඟා කර ගැනීමයි.
(i) තිරසර සංවර්ධනය (Sustainable Development) යනු කුමක්දැයි අර්ථ දක්වන්න. (ලකුණු 03)
(ii) රාජ්‍ය පාලනයේ විනිවිදභාවය සහ වගවීම තහවුරු කිරීම සඳහා 'තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය' (Right to Information - RTI) ඉවහල් වන ආකාරය කරුණු තුනකින් පැහැදිලි කරන්න. (ලකුණු 06)
(iii) පරිසර හිතකාමී යහපත් පුරවැසියෙකු වශයෙන් ස්වභාවික සම්පත් සංරක්ෂණය සඳහා අපට අනුගමනය කළ හැකි ක්‍රියාමාර්ග විමසා බලන්න. (ලකුණු 06)
(i)
තිරසර සංවර්ධනය (Sustainable Development) යනු කුමක්දැයි අර්ථ දක්වන්න.
[ලකුණු 3]
(ii)
රාජ්‍ය පාලනයේ විනිවිදභාවය සහ වගවීම තහවුරු කිරීම සඳහා තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය (RTI) ඉවහල් වන ආකාරය කරුණු තුනකින් පැහැදිලි කරන්න.
[ලකුණු 6]
(iii)
පරිසර හිතකාමී යහපත් පුරවැසියෙකු වශයෙන් ස්වභාවික සම්පත් සංරක්ෂණය සඳහා අපට අනුගමනය කළ හැකි ක්‍රියාමාර්ග විමසා බලන්න.
[ලකුණු 6]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) අනාගත පරපුරට අවශ්‍ය සම්පත් හා අවස්ථා අහිමි නොවන පරිදි වත්මන් පරපුරේ අවශ්‍යතා තෘප්තිමත් කරගන්නා සංවර්ධනය [ලකුණු 3].
(ii) 1. රජයේ ආයතනවල මූල්‍ය වියදම් සහ තීරණ මහජනයාට විවෘත වීම, 2. රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගේ දූෂණ හා අක්‍රමිකතා හෙළිදරව් කරගත හැකිවීම, 3. මහජන මුදල් අවභාවිතය වැළකීම [ලකුණු 6].
(iii) 3R සංකල්පය (අඩු කිරීම, නැවත භාවිතය, ප්‍රතිචක්‍රීකරණය), පොලිතීන් හා ප්ලාස්ටික් භාවිතය අවම කිරීම, විකල්ප පුනර්ජනනීය බලශක්තිය භාවිතා කිරීම, ගස් වැවීම සහ ජල සම්පත සංරක්ෂණය [ලකුණු 6].
VertexExam.lk • නිල අධ්‍යාපනික විභාග මධ්‍යස්ථානය
2024 O/L පුරවැසි අධ්‍යාපනය • සියලුම හිමිකම් ඇවිරිණි.
Exam Paper Sheet