වැදගත් උපදෙස්:
- මෙම ප්‍රශ්න පත්‍රය බහුවරණ (MCQ) ප්‍රශ්න 40 කින් සමන්විත වේ.
- සියලුම ප්‍රශ්නවලට මෙම පත්‍රයේම පිළිතුරු සපයන්න. 1, 2, 3, 4 අතුරින් වඩාත් ගැළපෙන පිළිතුර තෝරා අදාළ ප්‍රශ්නය ඉදිරියෙන් ඇති තීරුවේ ලියන්න.
- එක් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 01 බැගින් හිමිවේ. (මුළු ලකුණු 40)
I වන පත්‍රය — බහුවරණ ප්‍රශ්න 40
එක් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 01 යි • (ලකුණු 40)
(1) මවු පුවරුව (Motherboard)
(2) ප්‍රොසෙසරය (CPU)
(3) ජාල කාඩ්පත (NIC)
(4) චිත්‍රක කාඩ්පත (VGA Card)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
මවුපුවරුව (Motherboard) යනු CPU, RAM, Expansion Slots සහ සියලු පර්යන්ත උපාංග එකිනෙක සම්බන්ධ කරන ප්‍රධාන පරිපථ පුවරුවයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) තාප සින්කය සහ සිසිලන පංකාව (Heat Sink & Cooling Fan)
(2) SMPS බල සැපයුම
(3) කෑෂ් මතකය
(4) CMOS බැටරිය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Heat Sink සහ Cooling Fan මඟින් ප්‍රොසෙසරයේ ජනනය වන තාපය කාර්යක්ෂමව විසුරුවා හැර උෂ්ණත්වය පාලනය කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) දෘඪ තැටිය -> ප්‍රධාන මතකය (RAM) -> කෑෂ් මතකය -> රෙජිස්ටර (Registers)
(2) රෙජිස්ටර -> කෑෂ් මතකය -> ප්‍රධාන මතකය -> දෘඪ තැටිය
(3) ප්‍රධාන මතකය -> දෘඪ තැටිය -> කෑෂ් මතකය -> රෙජිස්ටර
(4) දෘඪ තැටිය -> කෑෂ් මතකය -> ප්‍රධාන මතකය -> රෙජිස්ටර
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
මතක ධූරාවලියේ අඩුම වේගය Hard Disk හි වන අතර වැඩිම වේගය CPU අභ්‍යන්තර Registers වල පවතී.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 10011_2
(2) 11001_2
(3) 10101_2
(4) 11100_2
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
19 = 16 + 2 + 1 = 10011_2 වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 27₈
(2) 23₈
(3) 37₈
(4) 31₈
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දකුණේ සිට බිටු 3 කාණ්ඩ: 010 සහ 111. 010_2 = 2, 111_2 = 7. එබැවින් 27₈ වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 165
(2) 155
(3) 105
(4) 175
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
A5₁₆ = (10 × 16) + (5 × 1) = 160 + 5 = 165 වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) AND, OR සහ NOT
(2) NAND, NOR සහ XOR
(3) AND, NAND සහ OR
(4) XOR, XNOR සහ NOT
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
මූලික තර්ක ද්වාර වන්නේ AND, OR සහ NOT පමණි. NAND සහ NOR සංයුක්ත/සාර්වත්‍ර ද්වාර වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) NOR ද්වාරය
(2) NAND ද්වාරය
(3) XOR ද්වාරය
(4) AND ද්වාරය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
OR ද්වාරයේ ප්‍රතිදානය NOT කිරීමෙන් සෑදෙන්නේ NOR ද්වාරයයි (NOT OR = NOR).
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) චිත්‍රක අතුරුමුහුණත (GUI)
(2) විධාන රේඛා අතුරුමුහුණත (CLI)
(3) ද්විමය අතුරුමුහුණත
(4) දෙකම එක සමානය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
GUI මඟින් නිරූපක (Icons), මෙනු සහ මවුසය භාවිත කරමින් පහසුවෙන් පරිගණකය හැසිරවීමට සාමාන්‍ය පරිශීලකයාට ඉඩ සලසයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) අථත්‍ය මතකය (Virtual Memory)
(2) කෑෂ් මතකය
(3) ෆ්ලෑෂ් මතකය
(4) ROM මතකය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Virtual Memory යනු RAM ධාරිතාව ඉක්මවා ගිය විට මෙහෙයුම් පද්ධතිය මඟින් දෘඪ තැටිය මත සාදන අථත්‍ය මතක අවකාශයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ක්ලිප්බෝඩ් (Clipboard)
(2) කෑෂ් (Cache)
(3) රෙජිස්ටරය
(4) ෆෝල්ඩරය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Cut හෝ Copy කරන ඕනෑම පෙළක් හෝ පින්තූරයක් Paste කරන තෙක් තාවකාලිකව රැඳෙන්නේ Clipboard තුළයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) =SUMIF(B2:B10, ">=50")
(2) =SUM(B2:B10, >=50)
(3) =COUNTIF(B2:B10, ">=50")
(4) =IF(B2:B10>=50, SUM)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
SUMIF ශ්‍රිතය මඟින් කොන්දේසියකට යටත්ව අගයන්ගේ ඓක්‍යය ගණනය කරයි: `=SUMIF(පරාසය, නිර්ණායකය)`.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) #DIV/0!
(2) #VALUE!
(3) #NAME?
(4) #REF!
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සංඛ්‍යාවක් බිංදුවෙන් (0) බෙදීමට උත්සාහ කළ විට පැතුරුම්පත `#DIV/0!` දෝෂය පෙන්වයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) දත්ත වලංගුකරණය (Data Validation)
(2) දත්ත අතිරික්තය
(3) දත්ත ආරක්ෂාව
(4) දත්ත පතල්කරණය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Validation Rules මඟින් (උදා: ලකුණු 0 සිට 100 දක්වා පමණක් වීම) නිරවද්‍ය දත්ත පමණක් ඇතුළත් කිරීම තහවුරු කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) SQL (Structured Query Language)
(2) HTML
(3) Python
(4) Java
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සම්බන්ධක දත්ත සමුදා කළමනාකරණයේදී (RDBMS) විමසුම් ලිවීම සඳහා සම්මත භාෂාව SQL වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) MP4
(2) MP3
(3) WAV
(4) JPEG
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
MP4 (MPEG-4 Part 14) යනු වීඩියෝ සහ ශ්‍රව්‍ය එකවර අඩංගු ජනප්‍රිය ඩිජිටල් වීඩියෝ බහාලුම් ආකෘතියකි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ජාල භූ විෂමතාව (Network Topology)
(2) ජාල ප්‍රොටෝකෝලය
(3) ජාල ආකෘතිය
(4) ජාල කේබලය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Topology යනු පරිගණක සහ උපාංග ජාලය තුළ සකස් කර ඇති ආකාරයයි (Bus, Star, Ring, Mesh).
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ප්‍රභව IP ලිපිනය සහ ගමනාන්ත IP ලිපිනය
(2) පරිශීලක නම සහ මුරපදය
(3) ගොනුවේ ප්‍රමාණය සහ දිනය
(4) මොනිටරයේ ප්‍රමාණය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දත්ත පැකට්ටුවක ශීර්ෂයේ (Header) එය එවන පරිගණකයේ IP ලිපිනය (Source) සහ එය ලැබිය යුතු පරිගණකයේ IP ලිපිනය (Destination) අඩංගු වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ටිම් බර්නර්ස් ලී (Tim Berners-Lee)
(2) බිල් ගේට්ස් (Bill Gates)
(3) චාල්ස් බැබේජ් (Charles Babbage)
(4) ස්ටීව් ජොබ්ස් (Steve Jobs)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
1989 දී CERN ආයතනයේදී HTML, HTTP සහ WWW සංකල්පය මුලින්ම නිර්මාණය කළේ ශ්‍රීමත් ටිම් බර්නර්ස් ලී විසිනි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) <li>
(2) <ul>
(3) <ol>
(4) <item>
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
`
` (List Item) ටැගය `` හෝ `` යන ලැයිස්තු දෙවර්ගයේම එක් එක් අංගය දැක්වීමට යොදා ගැනේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) <body>
(2) <head>
(3) <title>
(4) <html>
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
වෙබ් පිටුවක බ්‍රවුසර තිරයේ පෙනෙන සියලුම දෘශ්‍යමාන අංග ලියනු ලබන්නේ `` සහ `` අතරය.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) <h6>
(2) <h1>
(3) <h0>
(4) <h8>
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
HTML හි ශීර්ෂ මට්ටම් 1 සිට 6 දක්වා ඇති අතර `
` විශාලතම ශීර්ෂයද `` කුඩාම ශීර්ෂයද වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 2 කි (Yes සහ No / True සහ False)
(2) 1 කි
(3) 4 කි
(4) සීමාවක් නැත
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ද්විමය තීරණ ගැනීමේදී රොම්බසයෙන් පිටවන්නේ කොන්දේසිය සත්‍ය (Yes) සහ අසත්‍ය (No) යන මාර්ග 2 පමණි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ==
(2) =
(3) !=
(4) <=
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
`=` යනු අගයක් පැවරීමේ (Assignment) කාරකය වන අතර `==` යනු අගයන් දෙකක් සමානදැයි පරීක්ෂා කරන සංසන්දන කාරකයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 20 10
(2) 10 20
(3) 20 20
(4) 10 10
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පයිතන්හි `a, b = b, a` මඟින් විචල්‍ය දෙකෙහි අගයන් එකිනෙක මාරු කරයි (Swapping). එබැවින් a = 20 ද b = 10 ද වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) I-C-T-
(2) ICT-
(3) -I-C-T
(4) I C T
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
for ලූපය string හි එක් එක් අක්ෂරය ඔස්සේ ක්‍රියාත්මක වෙමින් එක් එක් අකුරට පසු `-` සලකුණ මුද්‍රණය කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ඇඩ්වෙයා (Adware)
(2) ස්පයිවෙයා
(3) වයිරස්
(4) ෆයර්වෝල්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Adware (Advertising-supported software) මඟින් පරිශීලක අනුමැතියකින් තොරව දැන්වීම් ප්‍රදර්ශනය කර පද්ධතිය මන්දගාමී කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) අකුරු, ඉලක්කම් සහ විශේෂ සංකේත සහිත දිගු මුරපදයක් වීම
(2) තමාගේ උපන් දිනය වීම
(3) 123456 වීම
(4) පහසුවෙන් මතක තබාගත හැකි කෙටි වචනයක් වීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සංකීර්ණ ශක්තිමත් මුරපදයක් (Strong Password) අනුමාන කිරීම හෝ Brute-force ප්‍රහාර මඟින් කැඩීම ඉතා අපහසුය.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) සමාජයෙන් හුදෙකලා වීම සහ අධ්‍යාපනික කටයුතු අඩපණ වීම
(2) පරිගණකයේ වේගය වැඩි වීම
(3) විභාග ලකුණු ඉහළ යාම
(4) කායික සුවතාව වැඩි වීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ඩිජිටල් ඇබ්බැහිවීම් මඟින් ශාරීරික ක්‍රියාකාරකම් අඩුවීම, මානසික ආතතිය සහ සමාජ සබඳතා බිඳවැටීම සිදුවේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) මවුපුවරුවේ චිප්සෙට් එක (Chipset: Northbridge / Southbridge)
(2) හීට් සින්ක් එක
(3) CMOS චිපය
(4) SMPS
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Chipset එක මඟින් CPU, RAM, ග්‍රැෆික්ස් සහ I/O උපාංග අතර අධිවේගී හා සාමාන්‍ය වේගී දත්ත සන්නිවේදනය පාලනය කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) නිබලයක් (Nibble)
(2) බයිටයක් (Byte)
(3) වචනයක් (Word)
(4) බ්ලොක් එකක්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
බිටු 4 ක එකතුවක් නිබලයක් (Nibble) ලෙසද, බිටු 8 ක එකතුවක් බයිටයක් (Byte) ලෙසද හැඳින්වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 10
(2) -10
(3) 50
(4) 0
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
20 > 30 අසත්‍ය වේ. එබැවින් අසත්‍ය කොටස වන `B1 - A1` හෙවත් 30 - 20 = 10 ගණනය වී ලැබෙයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) දත්ත අඛණ්ඩතාව (Data Integrity)
(2) දත්ත ස්වාධීනත්වය
(3) දත්ත අතිරික්තය
(4) දත්ත පතල්කරණය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Data Integrity (දත්ත අඛණ්ඩතාව) මඟින් දත්තවල නිරවද්‍යතාව, සම්පූර්ණත්වය සහ විශ්වසනීයත්වය තහවුරු කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ගිනිපවුර (Firewall)
(2) ස්විචය
(3) මොඩමය
(4) හබ්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Firewall මඟින් අනවශ්‍ය සහ අනාරක්ෂිත ජාල දත්ත පැකට්ටු පෙරහන් කර පද්ධතිය ආරක්ෂා කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) <center>
(2) <middle>
(3) <align>
(4) <mid>
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
`
` ටැගය මඟින් පෙළ හෝ පින්තූර පිටුවේ මධ්‍යයට සමපාත කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 4
(2) 3
(3) 40
(4) 100
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
`append(40)` මඟින් ලැයිස්තුවට 4 වන අංගය එකතු කරයි. `len(a)` මඟින් 4 ලබාදෙයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) මෘදුකාංගය භාවිත කළ හැකි කොන්දේසි හා සීමා නීතිමය වශයෙන් පැනවීම
(2) මෘදුකාංගය නොමිලේ අන් අයට ලබාදීමට අවසර දීම
(3) පරිගණකයේ දෘඩාංග වගකීම් සහතිකය ලබාදීම
(4) අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවය ලබාදීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
EULA ගිවිසුම මඟින් මෘදුකාංගය භාවිතය, ස්ථාපනය සහ පිටපත් කිරීමේ නීතිමය කොන්දේසි පරිශීලකයාට පනවයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ප්ලොටරය (Plotter)
(2) ලේසර් මුද්‍රණ යන්ත්‍රය
(3) ඩොට් මැට්‍රික්ස් මුද්‍රණ යන්ත්‍රය
(4) තීන්ත විදුම් මුද්‍රණ යන්ත්‍රය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Plotter මඟින් විශාල ප්‍රමාණයේ Blueprint, සිතියම් සහ බැනර් දෛශික නිරවද්‍යතාවයෙන් මුද්‍රණය කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 35
(2) 20
(3) 25
(4) 40
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
`^` යනු ඝාතක කාරකයයි. 5^2 = 25. 25 + 10 = 35 වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) බලශක්ති කළමනාකරණය (Power Management / Green Computing)
(2) ගොනු කළමනාකරණය
(3) මතක කළමනාකරණය
(4) ජාල කළමනාකරණය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Power Management මඟින් බලශක්තිය නාස්ති වීම අවම කර පරිසරය සුරකින හරිත පරිගණකකරණයට දායක වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
II වන පත්‍රය — ව්‍යුහගත කෙටි ප්‍රශ්න & රචනා ප්‍රශ්න
පළමු ප්‍රශ්නය අනිවාර්යයි (ලකුණු 20) • රචනා ප්‍රශ්න 4ක් තෝරාගන්න (ලකුණු 60) • මුළු ලකුණු 80
මෙම ප්‍රශ්නය අනිවාර්ය වේ. සියලුම කොටස්වලට කෙටියෙන් පිළිතුරු සපයන්න. (ලකුණු 2 × 10 = 20 කි.)
(i)
38₁₀ දශමය සංඛ්‍යාව ද්විමය (Binary) සංඛ්‍යාවක් බවට පත් කර පියවර දක්වන්න.
[ලකුණු 2]
(ii)
පරිගණකයක ආදාන (Input) සහ ප්‍රතිදාන (Output) කාර්යයන් දෙකම ඉටු කරන උපාංග 2 ක් නම් කරන්න.
[ලකුණු 2]
(iii)
පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියක් මඟින් ඉටු කරනු ලබන 'මතක කළමනාකරණය' (Memory Management) යන්නෙන් අදහස් වන්නේ කුමක්ද?
[ලකුණු 2]
(iv)
A = 1 සහ B = 1 වන විට, Y = NOT(A) OR NOT(B) හි ප්‍රතිදානය කුමක්ද? පියවර දක්වන්න.
[ලකුණු 2]
(v)
පැතුරුම්පතක A1 සිට A20 දක්වා ඇති කොටු අතරින් හිස් නොවන ඕනෑම දත්තයක් අඩංගු කොටු සංඛ්‍යාව සෙවීමට සුදුසු ශ්‍රිතය ලියන්න.
[ලකුණු 2]
(vi)
දත්ත සමුදායක 'ක්ෂේත්‍රයක දත්ත වර්ගය' (Data Type) තීරණය කිරීම වැදගත් වන්නේ ඇයි?
[ලකුණු 2]
(vii)
පරිගණක ජාලයක 'දේශීය ප්‍රදේශ ජාලයක්' (LAN) සහ 'පුළුල් ප්‍රදේශ ජාලයක්' (WAN) අතර ඇති ප්‍රධාන වෙනසක් ලියන්න.
[ලකුණු 2]
(viii)
HTML හි පෙළක් තද අකුරින් දැක්වීමට භාවිත කරන ටැගය ලියන්න.
[ලකුණු 2]
(ix)
ගැලීම් සටහනක ආරම්භය හා අවසානය දැක්වීමට භාවිත කරන සංකේතය නම් කරන්න.
[ලකුණු 2]
(x)
පහත පයිතන් කේතයේ ප්‍රතිදානය කුමක්ද?
```python
x = 10
y = 5
print(x > y and x != 10)
```
[ලකුණු 2]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
1 වන ප්‍රශ්නයේ එක් එක් කෙටි ප්‍රශ්නයට නිවැරදි පිළිතුර සඳහා ලකුණු 02 බැගින් මුළු ලකුණු 20 කි.
සංඛ්‍යා පද්ධති සහ තර්ක ද්වාර පිළිබඳ පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(i) පහත පරිවර්තන පියවර සහිතව සිදු කරන්න:
(a) 105₁₀ දශමය අෂ්ටමය (Octal) බවට පත් කරන්න.
(b) 11010110₂ ද්විමය සංඛ්‍යාව ෂඩ්දශමය (Hexadecimal) බවට පත් කරන්න. (ලකුණු 04)
(ii) 10110₂ සහ 1110₂ ද්විමය සංඛ්‍යා දෙකෙහි එකතුව ගණනය කරන්න. (ලකුණු 04)
(iii) හරිතාගාරයක ස්වයංක්‍රීය ජල විදුම් පද්ධතියක් (Water = 1) ක්‍රියාත්මක වන්නේ, පසේ තෙතමනය අඩු වූ විට (M = 0) සහ උෂ්ණත්වය අධික වූ විට (T = 1) ප්‍රධාන ජල සැපයුම සක්‍රීයව (W = 1) පවතී නම් පමණි.
(a) Water සඳහා බූලීය ප්‍රකාශනය ලියන්න.
(b) අදාළ තර්ක පරිපථය අඳින්න.
(c) සත්‍යතා වගුව සම්පූර්ණ කරන්න. (ලකුණු 07)
(i)
105 දශමය අෂ්ටමයට සහ ද්විමය ෂඩ්දශමයට පරිවර්තනය කිරීම.
[ලකුණු 4]
(ii)
10110₂ සහ 1110₂ ද්විමය එකතු කිරීම.
[ලකුණු 4]
(iii)
ජල විදුම් පද්ධතිය සඳහා බූලීය ප්‍රකාශනය, තර්ක පරිපථය සහ සත්‍යතා වගුව.
[ලකුණු 7]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) (a) 105/8 = 13 ඉතිරි 1, 13/8 = 1 ඉතිරි 5, 1/8 = 0 ඉතිරි 1 => 151₈ [ලකුණු 2]. (b) 1101 0110₂: 1101₂ = D, 0110₂ = 6 => D6₁₆ [ලකුණු 2].
(ii) 10110₂ (22) + 1110₂ (14) = 100100₂ (36). නිවැරදි ද්විමය එකතු කිරීමට [ලකුණු 4].
(iii) (a) Water = (NOT M) . T . W [ලකුණු 2]. (b) M ආදානය NOT ද්වාරයකට දී, NOT M, T සහ W යන ආදාන 3 ම AND ද්වාරයකට සම්බන්ධ කිරීම [ලකුණු 2]. (c) M, T, W ආදාන 8 සහිත සත්‍යතා වගුව සම්පූර්ණ කිරීමට (M=0, T=1, W=1 විට පමණක් Water=1) [ලකුණු 3].
කාර්යාලයීය යෙදුම් භාවිතය ආශ්‍රිත පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(A) ආපනශාලාවක දෛනික විකුණුම් පැතුරුම්පතක පහත තොරතුරු ඇත:
- B තීරුවේ කෑම වර්ගයේ නමද, C තීරුවේ විකුණූ ප්‍රමාණයද (C2:C25), D තීරුවේ ඒකක මිලද (D2:D25) ඇත.
(i) පළමු කෑම වර්ගයේ (පේළිය 2) ආදායම සෙවීමට E2 හි ලිවිය යුතු සූත්‍රය ලියන්න. (ලකුණු 02)
(ii) දවසේ මුළු ආදායම සෙවීමට E26 හි ලිවිය යුතු සූත්‍රය ලියන්න. (ලකුණු 02)
(iii) ඒකක මිල රු. 100 ට වැඩි කෑම වර්ග ගණන සෙවීමට COUNTIF සූත්‍රය ලියන්න. (ලකුණු 03)
(B) පාසල් විද්‍යාගාරයක පහත වගු දෙක සකස් කර ඇත:
`Item (ItemCode, ItemName, Category)`
`Issue (IssueID, StudentID, ItemCode, IssueDate)`
(i) Item සහ Issue වගුවල ප්‍රාථමික යතුරු නම් කරන්න. (ලකුණු 02)
(ii) Issue වගුවේ ඇති ItemCode ක්ෂේත්‍රයේ කාර්යය කුමක්ද? (ලකුණු 02)
(iii) එක් උපකරණයක් විවිධ දිනයන්හිදී සිසුන් කිහිප දෙනෙකුට නිකුත් කළ හැකි බැවින් මෙම වගු දෙක අතර සම්බන්ධතා වර්ගය නම් කර විස්තර කරන්න. (ලකුණු 04)
(A)
පැතුරුම්පත් සූත්‍ර: (i) E2 ආදායම (ii) E26 මුළු ආදායම (iii) COUNTIF සූත්‍රය.
[ලකුණු 7]
(B)
දත්ත සමුදාය: (i) ප්‍රාථමික යතුරු (ii) ItemCode හි කාර්යය (iii) සම්බන්ධතාවය පැහැදිලි කිරීම.
[ලකුණු 8]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(A) (i) =C2*D2 [ලකුණු 2]. (ii) =SUM(E2:E25) [ලකුණු 2]. (iii) =COUNTIF(D2:D25, ">100") [ලකුණු 3].
(B) (i) Item වගුවේ: ItemCode, Issue වගුවේ: IssueID [ලකුණු 2]. (ii) Issue වගුවේ ItemCode යනු විදේශ යතුරයි (Foreign Key). නිකුත් කරන ලද උපකරණයේ විස්තර Item වගුවෙන් ලබාගැනීමට යොදා ගනී [ලකුණු 2]. (iii) එකට-බොහෝ (One-to-Many / 1:N) සම්බන්ධතාවයකි. එක් උපකරණයක් (Item) විවිධ අවස්ථාවල නිකුත් කිරීම් (Issues) ගණනාවකට සම්බන්ධ විය හැකි නමුත්, එක් නිකුත් කිරීමකට අදාළ වන්නේ එක් උපකරණයක් පමණි [ලකුණු 4].
පරිගණක ජාලකරණය පිළිබඳ පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(i) පරිගණක ජාලකරණයේදී 'තාරකා භූ විෂමතාවය' (Star Topology) බහුලව භාවිත කිරීමට හේතු වන ප්‍රධාන වාසි 2 ක් ලියන්න. (ලකුණු 04)
(ii) ජාලයක දත්ත සම්ප්‍රේෂණය වන 'ආවරණය නොකළ ඇඹරුණු යුගල රැහැන්' (UTP) වල ඇඹරුණු වයර් යුගල 4 ක් භාවිත කර ඇත්තේ ඇයි? එහි කෙළවරට සවිකරන සම්බන්ධකය කුමක්ද? (ලකුණු 05)
(iii) පරිගණක ජාලයක 'MAC ලිපිනය' සහ 'IP ලිපිනය' අතර ඇති ප්‍රධාන වෙනස්කම් 2 ක් ලියන්න. (ලකුණු 06)
(i)
Star Topology හි ප්‍රධාන වාසි 2 ක්.
[ලකුණු 4]
(ii)
UTP හි වයර් ඇඹරීමට හේතුව සහ සම්බන්ධකය.
[ලකුණු 5]
(iii)
MAC ලිපිනය සහ IP ලිපිනය අතර වෙනස්කම් 2 ක්.
[ලකුණු 6]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) 1. එක් පරිගණකයක හෝ කේබලයක දෝෂයක් ඇති වුවද සෙසු ජාලයේ ක්‍රියාකාරීත්වයට බාධාවක් නොවීම. 2. නව පරිගණක එකතු කිරීම හෝ ඉවත් කිරීම පහසු වීම සහ දෝෂ හඳුනාගැනීම පහසු වීම [ලකුණු 4].
(ii) හේතුව: යාබද වයර් අතර ඇතිවන විද්‍යුත් චුම්භක குறுකීලි (Crosstalk / Noise) සහ බාහිර බාධා අවම කර ගැනීම සඳහා. සම්බන්ධකය: RJ-45 සම්බන්ධකය [ලකුණු 5].
(iii) 1. MAC ලිපිනය භෞතික/දෘඩාංග ලිපිනයක් වන අතර නිෂ්පාදනයේදී NIC කාඩ්පතට ස්ථිරවම ලබාදෙයි; IP ලිපිනය තාර්කික ලිපිනයක් වන අතර ජාලයට සම්බන්ධ වන විට මෘදුකාංග මඟින් ලබාදෙයි. 2. MAC ලිපිනය බිටු 48 ක් වන අතර IPv4 ලිපිනය බිටු 32 කි [ලකුණු 6].
යතුරුපුවරුවෙන් ඇතුළත් කරන සිසුවෙකුගේ ලකුණු 50 හෝ ඊට වැඩි නම් 'Pass' ද, 50 ට අඩු නම් 'Fail' ද ලෙස මුද්‍රණය කරන ඇල්ගොරිතමයක් සකස් කළ යුතුය.
(i) මෙම ගැටලුවේ ආදාන, ක්‍රියාවලිය සහ ප්‍රතිදානය ලියන්න. (ලකුණු 03)
(ii) සම්මත සංකේත භාවිත කරමින් මෙම ඇල්ගොරිතමය සඳහා සම්පූර්ණ ගැලීම් සටහන (Flowchart) අඳින්න. (ලකුණු 08)
(iii) ඉහත ගැලීම් සටහනට අනුරූප ව්‍යාජ කේතය (Pseudocode) ලියන්න. (ලකුණු 04)
(i)
ආදාන, ක්‍රියාවලිය සහ ප්‍රතිදානය නම් කිරීම.
[ලකුණු 3]
(ii)
Pass/Fail සෙවීමේ සම්පූර්ණ ගැලීම් සටහන.
[ලකුණු 8]
(iii)
අනුරූප ව්‍යාජ කේතය (Pseudocode) ලිවීම.
[ලකුණු 4]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) Input: Marks (ලකුණු). Process: Marks >= 50 ද යන්න පරීක්ෂා කිරීම. Output: 'Pass' හෝ 'Fail' [ලකුණු 3].
(ii) Flowchart: Start (ඉලිප්සය) -> Input Marks (සමාන්තරාස්‍රය) -> Decision: Is Marks >= 50? (රොම්බසය). Yes නම්: Output 'Pass' (සමාන්තරාස්‍රය). No නම්: Output 'Fail' (සමාන්තරාස්‍රය) -> Stop (ඉලිප්සය). නිවැරදි සංකේත හා ගැලීම් රේඛාවලට [ලකුණු 8].
(iii) Pseudocode:
BEGIN
READ Marks
IF Marks >= 50 THEN
PRINT 'Pass'
ELSE
PRINT 'Fail'
ENDIF
END [ලකුණු 4].
පයිතන් ක්‍රමලේඛන භාෂාව පිළිබඳ පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(i) පහත පයිතන් ප්‍රකාශනවල ප්‍රතිදානයන් ලියන්න:
(a) `print(15 == 15 and 10 > 20)`
(b) `print(not (5 < 2))` (ලකුණු 03)
(ii) පහත පයිතන් කේතයේ ප්‍රතිදානය පියවරෙන් පියවර විමසා ලියන්න:
```python
for i in range(1, 6):
if i == 3:
continue
print(i, end=' ')
``` (ලකුණු 05)
(iii) වෙළඳසැලක භාණ්ඩයක මිල (price) සහ මිලදී ගත් ප්‍රමාණය (quantity) යතුරුපුවරුවෙන් ආදානය කරගෙන, මුළු මුදල (Total = price × quantity) ගණනය කර මුද්‍රණය කරන සම්පූර්ණ පයිතන් කේතය ලියන්න. (ලකුණු 07)
(i)
බූලීය ප්‍රකාශනවල ප්‍රතිදානයන් සෙවීම.
[ලකුණු 3]
(ii)
continue ප්‍රකාශනය සහිත for ලූපයේ ප්‍රතිදානය සෙවීම.
[ලකුණු 5]
(iii)
මුළු මුදල සොයන සම්පූර්ණ පයිතන් වැඩසටහන ලිවීම.
[ලකුණු 7]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) (a) False (True and False = False), (b) True (not(False) = True) [ලකුණු 3].
(ii) i = 3 වන විට continue නිසා මුද්‍රණය නොවේ. ප්‍රතිදානය: 1 2 4 5 [ලකුණු 5].
(iii) Python Program:
```python
price = float(input('Enter unit price: '))
qty = int(input('Enter quantity: '))
total = price * qty
print('Total Amount:', total)
```
ලකුණු: price ආදානයට (2), qty ආදානයට (2), total ගණනයට (2), print කිරීමට (1). මුළු ලකුණු 7.
වෙබ් අඩවි නිර්මාණය සහ සයිබර් ආචාරධර්ම පිළිබඳ පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(i) පහත දැක්වෙන අංග ඇතුළත් HTML කේතය ලියන්න:
- වෙබ් පිටුවේ ශීර්ෂය ලෙස 'Healthy Life'
- 'Daily Health Tips' යනුවෙන් ප්‍රධාන මාතෘකාව (Heading 1)
- 'Drink water', 'Exercise daily', 'Eat fruits' යන උපදෙස් 3 ඇතුළත් අංකිත ලැයිස්තුවක් (Ordered List)
- 'tips.html' පිටුවට යොමු වන සබැඳියක් (Hyperlink) (ලකුණු 08)
(ii) පරිගණක වෛරස් ආසාදනය වීමෙන් පරිගණකයක දැකිය හැකි පොදු රෝග ලක්ෂණ 2 ක් ලියන්න. (ලකුණු 04)
(iii) ඩිජිටල් තාක්ෂණය භාවිතයේදී බුද්ධිමය දේපළ (Intellectual Property) අයිතියට ගරු කිරීමේ වැදගත්කම කරුණු 2 කින් දක්වන්න. (ලකුණු 03)
(i)
ශීර්ෂ, අංකිත ලැයිස්තු හා සබැඳි සහිත HTML කේතය ලිවීම.
[ලකුණු 8]
(ii)
වෛරස් ආසාදනයක රෝග ලක්ෂණ 2 ක්.
[ලකුණු 4]
(iii)
බුද්ධිමය දේපළ අයිතියට ගරු කිරීමේ වැදගත්කම කරුණු 2 ක්.
[ලකුණු 3]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) HTML Code:
```html
Healthy Life
Daily Health Tips
- Drink water
- Exercise daily
- Eat fruits
More Tips
```
ලකුණු: HTML මූලික ව්‍යුහය (2), h1 ටැගය (2), ol සහ li ටැග (2), a href ටැගය (2). මුළු ලකුණු 8.
(ii) 1. පරිගණකය අසාමාන්‍ය ලෙස මන්දගාමී වීම සහ නිතර හිරවීම (Freeze වීම). 2. ගොනු අස්ථානගත වීම, නම වෙනස් වීම හෝ ප්‍රතිචාර නොදක්වන අමුතු කවුළු (Pop-ups) නිතර මතු වීම [ලකුණු 4].
(iii) 1. නිර්මාණකරුවන්ගේ සහ වැඩසටහන්කරුවන්ගේ වෙහෙසට නිසි ආර්ථික හා සදාචාරාත්මක වටිනාකමක් ලැබීම. 2. නව නිර්මාණ සහ නව නිපැයුම් බිහි කිරීමට සමාජය උනන්දු වීම [ලකුණු 3].
VertexExam.lk • නිල අධ්‍යාපනික විභාග මධ්‍යස්ථානය
2018 O/L තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය • සියලුම හිමිකම් ඇවිරිණි.
Exam Paper Sheet