වැදගත් උපදෙස්:
- මෙම ප්රශ්න පත්රය බහුවරණ (MCQ) ප්රශ්න 40 කින් සමන්විත වේ.
- සියලුම ප්රශ්නවලට මෙම පත්රයේම පිළිතුරු සපයන්න. 1, 2, 3, 4 අතුරින් වඩාත් ගැළපෙන පිළිතුර තෝරා අදාළ ප්රශ්නය ඉදිරියෙන් ඇති තීරුවේ ලියන්න.
- එක් ප්රශ්නයකට ලකුණු 01 බැගින් හිමිවේ. (මුළු ලකුණු 40)
I වන පත්රය — බහුවරණ ප්රශ්න 40
එක් ප්රශ්නයකට ලකුණු 01 යි • (ලකුණු 40)
(1) මධ්යම සැකසුම් ඒකකය (CPU)
(2) ප්රධාන මතකය (RAM)
(3) දෘඪ තැටිය (Hard Disk)
(4) මවු පුවරුව (Motherboard)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
මධ්යම සැකසුම් ඒකකය (CPU) යනු පරිගණකයේ මොළය වන අතර සියලුම දත්ත සැකසීම, ගණනය කිරීම් සහ පාලනය සිදු කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ස්කෑනරය (Scanner)
(2) ප්ලොටරය (Plotter)
(3) මුද්රණ යන්ත්රය (Printer)
(4) ප්රක්ෂේපකය (Projector)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ස්කෑනරය (Scanner) යනු දෘඩ පිටපතක් (Hard copy) ඩිජිටල් ආකෘතියට (Soft copy) පරිවර්තනය කරන ප්රකාශ ආදාන උපාංගයකි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ෆ්ලෑෂ් ධාවකය (USB Flash Drive)
(2) අභ්යන්තර දෘඪ තැටිය (Internal Hard Disk)
(3) චුම්භක පටය (Magnetic Tape)
(4) නම්ය තැටිය (Floppy Disk)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
USB Flash Drive යනු ඝන-තත්ව (Solid State / EEPROM) ඉලෙක්ට්රොනික මතකයකි; එය චුම්භක මාධ්යයක් නොවේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 11101_2
(2) 11011_2
(3) 10111_2
(4) 11110_2
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
29 = 16 + 8 + 4 + 0 + 1 = 11101_2 වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 255
(2) 256
(3) 128
(4) 254
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
බිටු 8 කින් දැක්විය හැකි උපරිම අගය 2^8 - 1 = 256 - 1 = 255 වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 59
(2) 61
(3) 56
(4) 73
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
73₈ = (7 × 8^1) + (3 × 8^0) = 56 + 3 = 59 වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) AND ද්වාරය
(2) OR ද්වාරය
(3) NAND ද්වාරය
(4) NOR ද්වාරය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
AND ද්වාරයේදී අවම වශයෙන් එක් ආදානයක් හෝ 0 වුවහොත් ප්රතිදානය 0 වේ (0 . 1 = 0, 1 . 0 = 0, 0 . 0 = 0).
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 1
(2) 0
(3) NOT A
(4) අර්ථ දැක්විය නොහැක
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
A OR B = 1 OR 0 = 1. NOT B = NOT(0) = 1. 1 AND 1 = 1 වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) පණගැන්වීම (Booting)
(2) වින්යාසගත කිරීම (Configuring)
(3) ආකෘතිකරණය (Formatting)
(4) උත්ශ්රේණි කිරීම (Upgrading)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Booting යනු පරිගණකය On කළ පසු BIOS මඟින් OS කර්නලය RAM මතකයට පටවා පද්ධතිය සූදානම් කිරීමේ ක්රියාවලියයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ගොනුවේ වර්ගය සහ එය විවෘත කිරීමට සුදුසු මෘදුකාංගය
(2) ගොනුවේ ප්රමාණය
(3) ගොනුව නිර්මාණය කළ දිනය
(4) ගොනුව ගබඩා කර ඇති තැටි ධාවකය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ගොනු දිගුව (File extension: .docx, .xlsx, .py, .html) මඟින් ගොනුවේ ස්වභාවය සහ එය විවෘත වන යෙදුම තීරණය කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) Change Case
(2) Font Style
(3) WordArt
(4) Text Highlight
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Change Case මඟින් Sentence case, lowercase, UPPERCASE, Capitalize Each Word සහ tOGGLE cASE ලෙස අකුරු මාරු කළ හැක.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 25 (ස්වයංක්රීයව යාවත්කාලීන වේ)
(2) 15 (වෙනස් නොවේ)
(3) Error
(4) 0
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පැතුරුම්පත්වල කොටු යොමු භාවිත කර සූත්ර ලියූ විට යොමු කළ කොටුවල අගය වෙනස් වන විට ප්රතිදානය ස්වයංක්රීයව ප්රතිගණනය වේ (Recalculation).
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) =MIN(A1:A20)
(2) =LOW(A1:A20)
(3) =LEAST(A1:A20)
(4) =MINIMUM(A1:A20)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පරාසයක අවම අගය ලබාදෙන්නේ `=MIN()` ශ්රිතය මඟිනි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) නැත, වගුවකට තිබිය හැක්කේ එක් ප්රාථමික යතුරක් පමණි.
(2) ඔව්, ඕනෑම සංඛ්යාවක් තිබිය හැක.
(3) ඔව්, ක්ෂේත්ර 10 කට වඩා ඇත්නම් පමණි.
(4) නැත, ප්රාථමික යතුරක් අනිවාර්ය නැත.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දත්ත සමුදා වගුවකට පැවතිය හැක්කේ එක් ප්රාථමික යතුරක් (Primary Key) පමණි (එය ක්ෂේත්ර එකක හෝ කිහිපයක එකතුවක් - Composite විය හැක).
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) බොහෝ-බොහෝ සම්බන්ධතාව (Many-to-Many / M:N)
(2) එකට-බොහෝ සම්බන්ධතාව (1:N)
(3) එකට-එක සම්බන්ධතාව (1:1)
(4) සරල සම්බන්ධතාව
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දෙපාර්ශවයටම බොහෝ අවස්ථා සම්බන්ධ විය හැකි බැවින් මෙය බොහෝ-බොහෝ (Many-to-Many / M:N) සම්බන්ධතාවයකි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) JPEG (Joint Photographic Experts Group)
(2) GIF
(3) TXT
(4) SVG
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
JPEG ආකෘතිය 24-bit වර්ණ ගැඹුරක් සහිත ස්වාභාවික ඡායාරූප සම්පීඩනය කර ගබඩා කිරීමට වඩාත්ම සුදුසු සම්මතයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ආලෝක ස්පන්ද (Light Pulses) ලෙස
(2) විද්යුත් ධාරාවක් ලෙස
(3) ගුවන්විදුලි තරංග ලෙස
(4) චුම්භක තරංග ලෙස
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ප්රකාශ තන්තු තුළින් වීදුරු හෝ ප්ලාස්ටික් නාලය ඔස්සේ ආලෝක ස්පන්ද ලෙස දත්ත අධිවේගයෙන් ගමන් කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) IPv4 ලිපිනය
(2) MAC ලිපිනය
(3) URL ලිපිනය
(4) DNS ලිපිනය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
IPv4 ලිපිනය බිටු 32 කින් යුක්ත වන අතර තිත් මඟින් වෙන් කළ බයිට් 4 ක් (0-255) ලෙස ලියනු ලැබේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) එය දත්ත පැකට්ටුව යැවිය යුතු නිශ්චිත පරිගණකයේ MAC ලිපිනය හඳුනාගෙන එතැනට පමණක් දත්ත යවන බැවින්
(2) එය සියලුම පරිගණකවලට එකවර දත්ත විකාශනය කරන බැවින්
(3) එය කේබල් භාවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරන බැවින්
(4) එය පරිගණකයේ මතකය වැඩි කරන බැවින්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ස්විචයක් බුද්ධිමත් උපාංගයක් ලෙස MAC ලිපින වගුවක් පවත්වා ගනිමින් අදාළ පෝර්ට් එකට පමණක් දත්ත යොමු කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) වෙබ් සත්කාරක සේවාව (Web Hosting)
(2) වෙබ් බ්රවුසිං
(3) DNS විභේදනය
(4) ඊමේල් සේවාව
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Web Hosting මඟින් පැය 24 පුරා අන්තර්ජාලයට සක්රීයව සම්බන්ධ වෙබ් සර්වරයක වෙබ් ගොනු තැන්පත් කර ලොවට විවෘත කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) <head> සහ <body>
(2) <title> සහ <h1>
(3) <header> සහ <footer>
(4) <top> සහ <bottom>
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
HTML ලේඛනයක් `` තුළ `` (පාරදත්ත හා මාතෘකා) සහ `` (දෘශ්යමාන අන්තර්ගතය) යන ප්රධාන කොටස් 2 න් සමන්විත වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) <u>
(2) <line>
(3) <underline>
(4) <ul>
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
`
` ටැගය පෙළ යටින් ඉරක් (Underline) ඇඳීමට භාවිත වන අතර `` අංකිත නොකළ ලැයිස්තු සඳහා වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) src
(2) href
(3) link
(4) url
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
`src` (Source) ගුණාංගය මඟින් පින්තූර ගොනුවේ නම හෝ මාර්ගය (Path) දක්වයි: `

`.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) අනුක්රමය (Sequence)
(2) වරණය (Selection)
(3) පුනරාවර්තනය (Iteration)
(4) කොන්දේසිය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Sequence (අනුක්රමය) යනු කිසිදු පැනීමකින් තොරව පියවරෙන් පියවර රේඛීයව ක්රියාත්මක වීමයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) රොම්බසය හෙවත් දියමන්ති හැඩය (Diamond / Decision)
(2) සෘජුකෝණාස්රය
(3) සමාන්තරාස්රය
(4) ඉලිප්සය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
තීරණ ගැනීමේ කොන්දේසි පරීක්ෂා කරන්නේ දියමන්ති හැඩැති Decision සංකේතය තුළයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) bool (Boolean)
(2) int
(3) float
(4) str
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Boolean (බූලීය) දත්ත වර්ගය True හෝ False යන අගයන් දෙකෙන් එකක් පමණක් ගබඩා කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 1
(2) 3
(3) 3.33
(4) 0
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
`%` යනු මෝඩියුලෝ (Modulo) කාරකයයි. 10 තුනෙන් බෙදූ විට ඉතිරිය 1 වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) Distinction
(2) Pass
(3) Distinction Pass
(4) කිසිවක් නැත
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
score = 75 වන විට `score >= 75` කොන්දේසිය සත්ය වන බැවින් "Distinction" මුද්රණය වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) 12
(2) 6
(3) 8
(4) 10
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
i = 1: s = 0 + 2 = 2; i = 2: s = 2 + 4 = 6; i = 3: s = 6 + 6 = 12. අවසානයේ 12 මුද්රණය වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) පරිගණකයට වෛරස් හෝ ට්රෝජන් අනිෂ්ට මෘදුකාංග ඇතුළු වීම
(2) පරිගණකයේ විදුලි බලය විසන්ධි වීම
(3) තිරයේ විභේදනය අඩු වීම
(4) මවුසය අක්රිය වීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
නොදන්නා ඊමේල් ඇමුණුම් තුළ අනිෂ්ට මෘදුකාංග (Malware) සඟවා එවීම සුලබ සයිබර් තර්ජනයකි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) අලුතින් බිහිවන නව වෛරස් හඳුනා ගැනීමේ අත්සන් (Virus Definitions) ලබා ගැනීමට
(2) පරිගණකයේ දෘඪ තැටියේ ඉඩ වැඩි කිරීමට
(3) පරිගණකයේ මෙහෙයුම් පද්ධතිය වෙනස් කිරීමට
(4) අන්තර්ජාල බිල්පත අඩු කර ගැනීමට
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දිනපතා අලුතින් ලියවෙන නව වෛරස් ප්රභේද හඳුනා ගැනීමට Antivirus Database එක update කළ යුතුය.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) විද්යුත් වාණිජ්යය (E-Commerce)
(2) විද්යුත් ඉගෙනුම (E-Learning)
(3) විද්යුත් පාලනය (E-Governance)
(4) විද්යුත් සෞඛ්යය (E-Health)
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
E-Commerce (විද්යුත් වාණිජ්යය) යනු අන්තර්ජාලය මඟින් ව්යාපාරික ගනුදෙනු, භාණ්ඩ මිලදී ගැනීම් හා විකිණීම් සිදු කිරීමයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) චිත්රක සැකසුම් ඒකකය (GPU)
(2) ගණිත ඒකකය (ALU)
(3) පාලන ඒකකය (CU)
(4) ස්විචය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
GPU (Graphics Processing Unit) යනු ත්රිමාණ ග්රැෆික්ස්, වීඩියෝ සහ ක්රීඩා සඳහා විශේෂිත වූ අතිශය වේගවත් ප්රොසෙසරයකි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) වර්ගීකරණය හෙවත් පෙළගැස්වීම (Sort)
(2) පෙරීම (Filter)
(3) ඒකාබද්ධ කිරීම (Merge)
(4) ආකෘතිකරණය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Sort (පෙළගැස්වීම) මඟින් දත්ත ආරෝහණ (A-Z / 1-9) හෝ අවරෝහණ (Z-A / 9-1) පිළිවෙළට සකස් කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) දත්ත ශබ්දකෝෂය (Data Dictionary)
(2) දත්ත සමුදාය
(3) පෝරමය
(4) විමසුම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Data Dictionary යනු දත්ත සමුදායේ ව්යුහය පිළිබඳ පාරදත්ත (Metadata) අඩංගු ගබඩාවයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) එම පරිගණකය පමණක් අක්රිය වන අතර සෙසු පරිගණක සාමාන්ය පරිදි ක්රියා කරයි
(2) මුළු ජාලයම සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටේ
(3) ස්විචය පිලිස්සී යයි
(4) අන්තර්ජාලය විසන්ධි වේ
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Star topology හිදී සෑම උපාංගයක්ම මධ්යම ස්විචයට වෙන වෙනම සම්බන්ධ බැවින් එක් කේබලයක් බිඳවැටීම සෙසු ජාලයට බලනොපායි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) style
(2) design
(3) font
(4) format
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
`style` ගුණාංගය (Inline CSS) භාවිතයෙන් HTML ටැග තුළදීම වර්ණ, මායිම් සහ ප්රමාණ සැකසිය හැක: `
`.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) ලැයිස්තුවක් (List)
(2) ශබ්දකෝෂයක් (Dictionary)
(3) විචල්යයක්
(4) පූර්ණ සංඛ්යාවක්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
කොටු වරහන් `[ ]` තුළ කොමා වලින් වෙන් කර ලියන අගයන් පයිතන්හි List (ලැයිස්තු) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) අනන්යතාව සොරකම් කිරීම (Identity Theft)
(2) ඩිජිටල් අත්සන
(3) සයිබර් ආරක්ෂාව
(4) මෘදුකාංග බලපත්රය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Identity Theft යනු වෙනත් අයෙකුගේ පෞද්ගලික අනන්යතාව වංචනික අරමුණු සඳහා අනුකරණය කිරීම හෝ භාවිත කිරීමයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
(1) කාර්යක්ෂමතා ඉංජිනේරු විද්යාව හෙවත් අර්ගොනොමික්ස් (Ergonomics)
(2) සයිබර් නීතිය
(3) විද්යුත් අපද්රව්ය
(4) ප්රකාශන හිමිකම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
Ergonomics යනු මිනිසාගේ සුවපහසුව, සෞඛ්යය සහ උපරිම කාර්යක්ෂමතාව රැකෙන සේ සේවා පරිසරය හා මෙවලම් නිර්මාණය කිරීමයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
II වන පත්රය — ව්යුහගත කෙටි ප්රශ්න & රචනා ප්රශ්න
පළමු ප්රශ්නය අනිවාර්යයි (ලකුණු 20) • රචනා ප්රශ්න 4ක් තෝරාගන්න (ලකුණු 60) • මුළු ලකුණු 80
මෙම ප්රශ්නය අනිවාර්ය වේ. සියලුම කොටස්වලට කෙටියෙන් පිළිතුරු සපයන්න. (ලකුණු 2 × 10 = 20 කි.)
(i)
53₁₀ දශමය සංඛ්යාව අෂ්ටමය (Octal) බවට පරිවර්තනය කර පියවර දක්වන්න.
[ලකුණු 2]
(ii)
පරිගණකයක ප්රධාන මතකය (RAM) 'නශ්ය' (Volatile) මතකයක් ලෙස හඳුන්වන්නේ ඇයි?
[ලකුණු 2]
(iii)
පරිගණක පද්ධතියක ඇති 'පද්ධති මෘදුකාංග' (System Software) සහ 'යෙදුම් මෘදුකාංග' (Application Software) අතර වෙනස කෙටියෙන් දක්වන්න.
[ලකුණු 2]
(iv)
A = 1 සහ B = 0 වන විට, Y = NOT(A AND B) ප්රකාශනයේ ප්රතිදානය කුමක්ද? එම තර්ක ද්වාරය කුමක්ද?
[ලකුණු 2]
(v)
පැතුරුම්පතක A1 සිට A10 දක්වා කොටුවල ඇති සංඛ්යාවලින් කුඩාම අගය සෙවීමට සුදුසු සූත්රය ලියන්න.
[ලකුණු 2]
(vi)
දත්ත සමුදායක 'විදේශ යතුර' (Foreign Key) යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද? එහි ප්රධාන කාර්යය කුමක්ද?
[ලකුණු 2]
(vii)
පරිගණක ජාලයක ඇති 'රවුටරය' (Router) මඟින් ඉටු කරනු ලබන ප්රධාන කාර්යය කුමක්ද?
[ලකුණු 2]
(viii)
HTML ලේඛනයක ප්රධාන මාතෘකාවක් ලෙස 'Computer Science' දැක්වීමට භාවිත කරන විශාලතම ශීර්ෂ ටැගය ලියන්න.
[ලකුණු 2]
(ix)
ගැලීම් සටහනක දත්ත ආදානය හෝ ප්රතිදානය දැක්වීම සඳහා භාවිත කරන ජ්යාමිතික සංකේතය නම් කරන්න.
[ලකුණු 2]
(x)
පහත පයිතන් කේතයේ ප්රතිදානය කුමක්ද?
```python
val = 15 // 4 + 15 % 4
print(val)
```
[ලකුණු 2]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
1 වන ප්රශ්නයේ එක් එක් කෙටි ප්රශ්නයට නිවැරදි පිළිතුර සඳහා ලකුණු 02 බැගින් මුළු ලකුණු 20 කි.
සංඛ්යා පද්ධති සහ තර්ක ද්වාර පිළිබඳ පහත ප්රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(i) පහත පරිවර්තනයන් පියවර සහිතව පෙන්වන්න:
(a) 125₁₀ සංඛ්යාව ද්විමය (Binary) බවට පත් කරන්න.
(b) 11110101₂ ද්විමය සංඛ්යාව ෂඩ්දශමය (Hexadecimal) බවට පත් කරන්න. (ලකුණු 04)
(ii) 11010₂ සහ 10101₂ යන ද්විමය සංඛ්යා දෙකෙහි එකතුව ගණනය කරන්න. (ලකුණු 04)
(iii) ජල ටැංකියක ස්වයංක්රීය මෝටරය (Motor = 1) ක්රියාත්මක වන්නේ, ටැංකියේ ජල මට්ටම පහළ ගිය විට (L = 1) සහ ප්රධාන විදුලිය පවතින විට (P = 1) මෝටරය අධිරත් නොවී ඇත්නම් (O = 0) පමණි.
(a) Motor සඳහා බූලීය ප්රකාශනය ගොඩනගන්න.
(b) අදාළ තර්ක පරිපථය අඳින්න.
(c) සත්යතා වගුව සම්පූර්ණ කරන්න. (ලකුණු 07)
(i)
125 දශමය ද්විමයට සහ ද්විමය ෂඩ්දශමයට පරිවර්තනය කිරීම.
[ලකුණු 4]
(ii)
11010₂ සහ 10101₂ ද්විමය එකතු කිරීම.
[ලකුණු 4]
(iii)
මෝටර් පද්ධතිය සඳහා බූලීය ප්රකාශනය, තර්ක පරිපථය සහ සත්යතා වගුව.
[ලකුණු 7]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) (a) 125 දෙකෙන් බෙදූ විට: 1111101₂ [ලකුණු 2]. (b) 1111 0101₂: 1111₂ = F, 0101₂ = 5 => F5₁₆ [ලකුණු 2].
(ii) 11010₂ (26) + 10101₂ (21) = 101111₂ (47). නිවැරදි ද්විමය එකතු කිරීමට [ලකුණු 4].
(iii) (a) Motor = L . P . (NOT O) [ලකුණු 2]. (b) O ආදානය NOT ද්වාරයකට දී, L, P සහ NOT O යන ආදාන 3 ම AND ද්වාරයකට සම්බන්ධ කිරීම [ලකුණු 2]. (c) L, P, O ආදාන 8 සහිත සත්යතා වගුව සම්පූර්ණ කිරීමට (L=1, P=1, O=0 විට පමණක් Motor=1) [ලකුණු 3].
කාර්යාලයීය යෙදුම් භාවිතය ආශ්රිත පහත ප්රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(A) ක්රීඩා සමාජයක සාමාජික ගාස්තු එකතු කිරීමේ පැතුරුම්පතක පහත තොරතුරු ඇත:
- B තීරුවේ සාමාජික නමද, C තීරුවේ සාමාජික ගාස්තුවද (C2:C40) ඇත.
- ප්රමාද ගාස්තුවක් ලෙස 10% ක අමතර මුදලක් අය කරන්නේ නම්:
(i) පළමු සාමාජිකයාගේ ප්රමාද ගාස්තුව සෙවීමට D2 හි ලිවිය යුතු සූත්රය ලියන්න. (ලකුණු 02)
(ii) සාමාජික ගාස්තුව සහ ප්රමාද ගාස්තුව එකතු කර මුළු මුදල E2 කොටුවේ දැක්වීමට සූත්රය ලියන්න. (ලකුණු 02)
(iii) මුළු සාමාජිකයින් අතරින් රු. 2,000 ට වඩා ගෙවූ සාමාජිකයින් ගණන සෙවීමට COUNTIF සූත්රය ලියන්න. (ලකුණු 03)
(B) බැංකුවක පහත වගු දෙක සකස් කර ඇත:
`Account (AccountNo, AccType, Balance, Branch)`
`Transaction (TxnID, Date, Amount, Type, AccountNo)`
(i) Account සහ Transaction වගුවල ප්රාථමික යතුරු නම් කරන්න. (ලකුණු 02)
(ii) Transaction වගුවේ ඇති AccountNo ක්ෂේත්රයේ කාර්යය කුමක්ද? (ලකුණු 02)
(iii) එක් ගිණුමක ගනුදෙනු රාශියක් සිදුවිය හැකි බැවින් මෙම වගු දෙක අතර සම්බන්ධතා වර්ගය නම් කර පැහැදිලි කරන්න. (ලකුණු 04)
(A)
පැතුරුම්පත් සූත්ර: (i) D2 ප්රමාද ගාස්තුව (ii) E2 මුළු මුදල (iii) COUNTIF සූත්රය.
[ලකුණු 7]
(B)
දත්ත සමුදාය: (i) ප්රාථමික යතුරු (ii) AccountNo හි කාර්යය (iii) සම්බන්ධතාවය පැහැදිලි කිරීම.
[ලකුණු 8]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(A) (i) =C2*0.1 (හෝ =C2*10%) [ලකුණු 2]. (ii) =C2+D2 (හෝ =SUM(C2:D2)) [ලකුණු 2]. (iii) =COUNTIF(E2:E40, ">2000") [ලකුණු 3].
(B) (i) Account වගුවේ: AccountNo, Transaction වගුවේ: TxnID [ලකුණු 2]. (ii) Transaction වගුවේ AccountNo යනු විදේශ යතුරකි (Foreign Key). ගනුදෙනුව සිදුවූ අදාළ ගිණුම හඳුනා ගැනීමට යොදා ගනී [ලකුණු 2]. (iii) එකට-බොහෝ (One-to-Many / 1:N) සම්බන්ධතාවයකි. එක් ගිණුමකට (Account) ගනුදෙනු (Transactions) බොහෝ සංඛ්යාවක් පැවතිය හැකි නමුත්, එක් ගනුදෙනුවක් අයත් වන්නේ එක් නිශ්චිත ගිණුමකට පමණි [ලකුණු 4].
පරිගණක ජාල සහ සම්ප්රේෂණ මාධ්ය පිළිබඳ පහත ප්රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(i) පරිගණක ජාලකරණයේදී භාවිත වන රැහැන්ගත සම්ප්රේෂණ මාධ්ය 3 ක් නම් කර එක් එක් මාධ්යයේ ප්රධාන වාසියක් බැගින් ලියන්න. (ලකුණු 06)
(ii) පරිගණක ජාලයකට 'රැහැන් රහිත ප්රවේශ ලක්ෂ්යයක්' (Wireless Access Point - WAP) එකතු කිරීමෙන් ලැබෙන පහසුකම් 2 ක් ලියන්න. (ලකුණු 04)
(iii) අන්තර්ජාලයේ වෙබ් පිටුවක් නැරඹීමට බ්රවුසරයේ URL එකක් ලබාදුන් විට ඩොමේන් නාම පද්ධතිය (DNS) ක්රියාත්මක වන ආකාරය පියවර 3 කින් පැහැදිලි කරන්න. (ලකුණු 05)
(i)
රැහැන්ගත මාධ්ය 3 ක් සහ ඒවායේ වාසි.
[ලකුණු 6]
(ii)
Wireless Access Point (WAP) හි පහසුකම් 2 ක්.
[ලකුණු 4]
(iii)
DNS පද්ධතිය ක්රියාත්මක වන ආකාරය පියවරෙන් විස්තර කිරීම.
[ලකුණු 5]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) 1. UTP කේබල්: නම්යශීලී වීම, මිල අඩු වීම සහ පිහිටුවීම පහසු වීම. 2. Coaxial කේබල්: විද්යුත් චුම්භක බාධාවලට වැඩි ප්රතිරෝධයක් දැක්වීම. 3. Fiber Optic කේබල්: අතිශය අධික වේගය හා කලාප පළල සහ දිගු දුරට දත්ත ගෙනයාමේ හැකියාව [ලකුණු 6].
(ii) 1. ලැප්ටොප්, ටැබ්ලට් සහ ස්මාර්ට්ෆෝන් වැනි උපාංගවලට රැහැන් නොමැතිව පහසුවෙන් ජාලයට හා අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ විය හැකි වීම. 2. ජාලයේ සංචලතාවය (Mobility) ඉහළ යාම [ලකුණු 4].
(iii) පියවර: 1. පරිශීලකයා බ්රවුසරයේ ඩොමේන් නාමය (උදා: www.google.com) ටයිප් කරයි. 2. පරිගණකය DNS සර්වරය අමතා එම නමට අදාළ සංඛ්යාත්මක IP ලිපිනය විමසයි. 3. DNS සර්වරය අදාළ IP ලිපිනය බ්රවුසරයට ලබාදෙන අතර බ්රවුසරය එම IP ඔස්සේ වෙබ් සර්වරය සමඟ සම්බන්ධ වේ [ලකුණු 5].
1 සිට 10 දක්වා වූ සියලුම පූර්ණ සංඛ්යාවල එකතුව (1 + 2 + 3 + ... + 10) ගණනය කර මුද්රණය කරන ඇල්ගොරිතමයක් සකස් කළ යුතුය.
(i) මෙම ගැටලුව විසඳීමට අවශ්ය වන විචල්යයන් 2 නම් කර ඒවා ආරම්භ කළ යුතු මූලික අගයන් (Initial values) දක්වන්න. (ලකුණු 03)
(ii) සම්මත සංකේත භාවිත කරමින් මෙම ඇල්ගොරිතමය සඳහා සම්පූර්ණ ගැලීම් සටහන (Flowchart) අඳින්න. (ලකුණු 08)
(iii) ඉහත ගැලීම් සටහනට අනුරූප ව්යාජ කේතය (Pseudocode) ලියන්න. (ලකුණු 04)
(i)
විචල්යයන් සහ මූලික අගයන් නම් කිරීම.
[ලකුණු 3]
(ii)
1 සිට 10 දක්වා සංඛ්යාවල එකතුවේ සම්පූර්ණ ගැලීම් සටහන.
[ලකුණු 8]
(iii)
අනුරූප ව්යාජ කේතය (Pseudocode) ලිවීම.
[ලකුණු 4]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) 1. Count (හෝ i) = 1 (පාලන විචල්යය). 2. Sum (හෝ Total) = 0 (එකතුව තබාගන්නා විචල්යය) [ලකුණු 3].
(ii) Flowchart: Start (ඉලිප්සය) -> Sum = 0, Count = 1 (සෘජුකෝණාස්රය) -> Decision: Is Count <= 10? (රොම්බසය). Yes නම්: Sum = Sum + Count -> Count = Count + 1 (සෘජුකෝණාස්ර) -> ලූපය Decision වෙත. No නම්: Output Sum (සමාන්තරාස්රය) -> Stop (ඉලිප්සය). නිවැරදි සංකේත හා ගැලීම් රේඛාවලට [ලකුණු 8].
(iii) Pseudocode:
BEGIN
Sum = 0
Count = 1
WHILE Count <= 10 DO
Sum = Sum + Count
Count = Count + 1
ENDWHILE
PRINT Sum
END [ලකුණු 4].
පයිතන් ක්රමලේඛන භාෂාව පිළිබඳ පහත ප්රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(i) පයිතන්හි පහත දැක්වෙන ප්රකාශනවල ප්රතිදානයන් ලියන්න:
(a) `print('ICT' * 3)`
(b) `print(20 - 3 * 4)` (ලකුණු 03)
(ii) පහත පයිතන් කේතය ක්රියාත්මක කළ විට තිරයේ දිස්වන ප්රතිදානය ලියන්න:
```python
for i in range(1, 4):
for j in range(1, 3):
print(i * j, end=' ')
print()
``` (ලකුණු 05)
(iii) පරිශීලකයාගෙන් රවුමක අරය (radius) ආදානය කරගෙන, එහි වර්ගඵලය (Area = 22/7 × radius × radius) සහ පරිධිය (Circumference = 2 × 22/7 × radius) ගණනය කර මුද්රණය කරන සම්පූර්ණ පයිතන් වැඩසටහන ලියන්න. (ලකුණු 07)
(i)
පයිතන් String ගුණනය සහ කාරක ප්රමුඛතාව.
[ලකුණු 3]
(ii)
කූඩු කළ ලූප (Nested loops) සහිත කේතයේ ප්රතිදානය සෙවීම.
[ලකුණු 5]
(iii)
රවුමේ වර්ගඵලය සහ පරිධිය සොයන සම්පූර්ණ පයිතන් වැඩසටහන ලිවීම.
[ලකුණු 7]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) (a) ICTICTICT, (b) 20 - 12 = 8 [ලකුණු 3].
(ii) ප්රතිදානය:
1 2
2 4
3 6
[ලකුණු 5].
(iii) Python Program:
```python
radius = float(input('Enter radius: '))
pi = 22 / 7
area = pi * radius * radius
circumference = 2 * pi * radius
print('Area of Circle:', area)
print('Circumference:', circumference)
```
ලකුණු: radius ආදානයට (2), pi අගය හා සූත්ර ගණනයට (3), print කිරීමට (2). මුළු ලකුණු 7.
වෙබ් අඩවි නිර්මාණය සහ සයිබර් ආචාරධර්ම පිළිබඳ පහත ප්රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(i) පහත දැක්වෙන පරිදි සරල HTML පෝරමයක් (Form) නිර්මාණය කිරීමට අවශ්ය HTML කේතය ලියන්න:
- 'Name:' යනුවෙන් ලේබලයක් සහ තනි පේළි පෙළ ආදාන පෙට්ටියක් (Text input)
- 'Submit' යනුවෙන් බොත්තමක් (Submit button) (ලකුණු 08)
(ii) පරිගණක පද්ධතියකට අනවසරයෙන් ඇතුළු වී හානි කරන හැකර්වරුන්ගෙන් (Crackers) ආරක්ෂා වීම සඳහා ගත හැකි තාක්ෂණික පියවර 2 ක් ලියන්න. (ලකුණු 04)
(iii) ඉලෙක්ට්රොනික අපද්රව්ය (E-waste) නිසි ලෙස කළමනාකරණය සඳහා '3R' සංකල්පය (Reduce, Reuse, Recycle) අදාළ කරගත හැකි අයුරු කෙටියෙන් විස්තර කරන්න. (ලකුණු 03)
(i)
පෙළ ආදානය සහ බොත්තම සහිත HTML පෝරමය ලිවීම.
[ලකුණු 8]
(ii)
හැකර්වරුන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමේ පියවර 2 ක්.
[ලකුණු 4]
(iii)
ඊ-අපද්රව්ය කළමනාකරණයේ 3R සංකල්පය විස්තර කිරීම.
[ලකුණු 3]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
(i) HTML Form Code:
```html
Registration Form
```
ලකුණු: HTML මූලික ව්යුහය (2), form ටැගය (2), input type="text" ටැගය (2), input type="submit" බොත්තම (2). මුළු ලකුණු 8.
(ii) 1. ගිනිපවුරක් (Firewall) සක්රීය කර තැබීම. 2. සංකීර්ණ ශක්තිමත් මුරපද භාවිතය සහ නිතර මෘදුකාංග ආරක්ෂක යාවත්කාලීන කිරීම් (Security Patches) සිදු කිරීම [ලකුණු 4].
(iii) Reduce: අනවශ්ය ලෙස නව ඩිජිටල් උපාංග මිලදී ගැනීම අවම කිරීම. Reuse: පැරණි පරිගණක උපාංග අලුත්වැඩියා කර වෙනත් කාර්යයන් සඳහා නැවත භාවිත කිරීම. Recycle: භාවිතයට ගත නොහැකි කොටස් විශේෂිත ඊ-අපද්රව්ය ප්රතිචක්රීකරණ මධ්යස්ථාන වෙත ලබාදීම [ලකුණු 3].
VertexExam.lk • නිල අධ්යාපනික විභාග මධ්යස්ථානය
2020 O/L තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය • සියලුම හිමිකම් ඇවිරිණි.
Exam Paper Sheet