2024 අ.පො.ස. (සා.පෙළ) විභාගය • තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය I

General Certificate of Education (Ord. Level) Examination - 2024

විෂය අංකය: 80 (තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය) | කාලය: පැය 01 යි | මුළු ලකුණු: 40

විභාග අංකය:

වැදගත් උපදෙස්:

මෙම ප්‍රශ්න පත්‍රය බහුවරණ (MCQ) ප්‍රශ්න 40 කින් සමන්විත වේ.
සියලුම ප්‍රශ්නවලට මෙම පත්‍රයේම පිළිතුරු සපයන්න. 1, 2, 3, 4 අතුරින් වඩාත් ගැළපෙන පිළිතුර තෝරා අදාළ ප්‍රශ්නය ඉදිරියෙන් ඇති තීරුවේ ලියන්න.
එක් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 01 බැගින් හිමිවේ. (මුළු ලකුණු 40)

01.

දත්ත (Data) සහ තොරතුරු (Information) අතර වෙනස පිළිබඳ පහත ප්‍රකාශ අතුරින් වඩාත් නිවැරදි ප්‍රකාශය වන්නේ කුමක්ද?

(1) දත්ත යනු සැකසූ තොරතුරු වන අතර තොරතුරු යනු අමු අගයන් වේ.

(2) දත්ත සැකසීමෙන් (Processing) අර්ථවත් තොරතුරු උත්පාදනය වේ.

(3) දත්ත වලට සැමවිටම සෘජු අර්ථයක් ඇති අතර තොරතුරු වලට එසේ නොවේ.

(4) තොරතුරු සැකසීමෙන් පරිගණක දත්ත නිර්මාණය කෙරේ.

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

දත්ත (Data) යනු කිසියම් අර්ථ නිරූපණයක් නොකළ අමු සංඛ්‍යා හෝ සංකේත වේ. එම දත්ත ක්‍රියාවලියකට ලක් කිරීමෙන් (Processing) තීරණ ගැනීමට සුදුසු අර්ථවත් තොරතුරු (Information) බවට පත්වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

02.

පරිගණක මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයේ (CPU) කාර්යයන් පාලනය කිරීම සහ සම්බන්ධීකරණය සිදු කරන්නේ කුමන අංගය මඟින්ද?

(1) ගණිත හා තර්ක ඒකකය (ALU)

(2) පාලන ඒකකය (Control Unit - CU)

(3) සංචායක රෙජිස්තරය (Accumulator)

(4) ප්‍රධාන මතකය (Main Memory - RAM)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

පාලන ඒකකය (Control Unit) මඟින් උපදෙස් ලබා ගැනීම (Fetch), විකේතනය කිරීම (Decode) සහ අනෙකුත් සියලුම පරිගණක උපාංග වෙත සුදුසු පාලන සංඥා නිකුත් කරමින් කාර්යයන් මෙහෙයවනු ලබයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

03.

පරිගණකයක ක්‍රියාකාරීත්වය වේගවත් කිරීම සඳහා ප්‍රොසෙසරය (CPU) සහ ප්‍රධාන මතකය (RAM) අතර පිහිටුවා ඇති අධිවේගී මතක වර්ගය කුමක්ද?

(1) දෘඪ තැටිය (Hard Disk)

(2) කෑෂ් මතකය (Cache Memory)

(3) ප්‍රකාශ තැටිය (Optical Disk)

(4) ෆ්ලෑෂ් මතකය (Flash Memory)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

කෑෂ් මතකය (Cache Memory) යනු CPU සහ RAM අතර පිහිටි අතිශය වේගවත් ස්ථිතික RAM (SRAM) මතකයකි. නිතර භාවිත වන දත්ත තාවකාලිකව රඳවාගෙන CPU හි කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නංවයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

04.

පරිගණක පද්ධතියකට ආදාන (Input) මෙන්ම ප්‍රතිදාන (Output) යන කාර්යයන් දෙකම ඉටු කළ හැකි උපාංගයක් වන්නේ,

(1) ස්පර්ශ සංවේදී තිරය (Touch Screen)

(2) පැතලි තල ස්කෑනරය (Flatbed Scanner)

(3) බහුමාධ්‍ය ප්‍රක්ෂේපකය (Multimedia Projector)

(4) තීරු කේත කියවනය (Barcode Reader)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ස්පර්ශ තිරය (Touch Screen) යනු එකවර තිරය මත දර්ශනය ලබා දෙන (Output) අතරම ස්පර්ශයෙන් දත්ත ඇතුළත් කිරීමට (Input) ද හැකි ආදාන-ප්‍රතිදාන ද්විත්ව උපාංගයකි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

05.

දශමය සංඛ්‍යාවක් වන $25_{10}$ ද්විමය (Binary) සංඛ්‍යාවක් ලෙස දැක්වූ විට නිවැරදි අගය කුමක්ද?

(1) 11001_2

(2) 10011_2

(3) 11010_2

(4) 10101_2

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

25 දෙකෙන් බෙදූ විට: 25/2 = 12 ඉතිරි 1, 12/2 = 6 ඉතිරි 0, 6/2 = 3 ඉතිරි 0, 3/2 = 1 ඉතිරි 1, 1/2 = 0 ඉතිරි 1. පහළ සිට ඉහළට ලියූ විට 11001_2 ලැබේ (16 + 8 + 1 = 25).

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

06.

$1101_2$ සහ $1011_2$ යන ද්විමය සංඛ්‍යා දෙක එකතු කළ විට ලැබෙන ද්විමය ඓක්‍යය කුමක්ද?

(1) 10100_2

(2) 11000_2

(3) 10110_2

(4) 11100_2

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

1101_2 (දශමය 13) + 1011_2 (දශමය 11) = 24. දශමය 24 ද්විමයෙන් 11000_2 වේ (16 + 8 = 24).

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

07.

ෂඩ්දශමය (Hexadecimal) සංඛ්‍යාවක් වන $2F_{16}$ හි දශමය (Decimal) තුල්‍ය අගය වන්නේ,

(1) 47

(2) 32

(3) 45

(4) 31

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

2F_{16} = (2 × 16^1) + (F × 16^0) = (2 × 16) + (15 × 1) = 32 + 15 = 47 වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

08.

ASCII (American Standard Code for Information Interchange) සම්මත අනුලකුණු කේතනයේදී එක් අනුලකුණක් නිරූපණය කිරීමට බිටු (bits) කීයක් භාවිත වේද?

(1) බිටු 4 කි

(2) බිටු 7 කි (හෝ 8 කි)

(3) බිටු 16 කි

(4) බිටු 32 කි

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

සම්මත ASCII කේතනය බිටු 7 කින් යුක්ත වන අතර (අනුලකුණු 128), දිගු කරන ලද Extended ASCII හිදී බයිට් 1 ක් හෙවත් බිටු 8 ක් භාවිත වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

09.

ප්‍රතිබිම්බයක් (Image) ප්‍රමාණය විශාල කළ විට ගුණාත්මකභාවය හෙවත් පැහැදිලිතාවය අඩු නොවී (Pixelation නොවී) පවතින්නේ කිනම් ග්‍රැෆික්ස් වර්ගයේද?

(1) රාස්ටර් ග්‍රැෆික්ස් (Raster Graphics)

(2) බිට්මැප් ග්‍රැෆික්ස් (Bitmap Graphics)

(3) දෛශික ග්‍රැෆික්ස් (Vector Graphics)

(4) JPEG ගොනු

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

දෛශික ග්‍රැෆික්ස් (Vector Graphics) නිර්මාණය වන්නේ ගණිතමය සූත්‍ර, රේඛා සහ ජ්‍යාමිතික වස්තු පදනම් කරගෙන බැවින් විශාල කළද පික්සල් කැඩී නොයා නිරවුල්ව පවතී.

පිළිතුර: විකල්ප (3)

ලකුණු: 1

10.

ආදාන දෙකම 1 (සත්‍ය) වූ විට පමණක් ප්‍රතිදානය 1 වන මූලික තර්ක ද්වාරය (Logic Gate) කුමක්ද?

(1) OR ද්වාරය

(2) AND ද්වාරය

(3) NOT ද්වාරය

(4) NOR ද්වාරය

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

AND ද්වාරයේ සියලුම ආදානයන් 1 වූ විට පමණක් ප්‍රතිදානය 1 වේ (Y = A . B).

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

11.

පහත දැක්වෙන සත්‍යතා වගුවට අනුරූප වන තර්ක ද්වාරය කුමක්ද? (ආදාන: A, B | ප්‍රතිදාන: 0, 0 -> 1; 0, 1 -> 1; 1, 0 -> 1; 1, 1 -> 0)

(1) AND ද්වාරය

(2) NAND ද්වාරය

(3) NOR ද්වාරය

(4) XOR ද්වාරය

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

NAND ද්වාරය යනු AND ද්වාරයේ ප්‍රතිදානය ප්‍රතිලෝම කළ එකයි (NOT AND). ආදාන දෙකම 1 වූ විට ප්‍රතිදානය 0 වන අතර අනෙක් සියලු අවස්ථාවල 1 වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

12.

ආදාන A සහ B අසමාන වූ විට (එකක් 0 අනෙක 1 වූ විට) පමණක් ප්‍රතිදානය 1 වන තර්ක ද්වාරය,

(1) XOR (Exclusive OR) ද්වාරය

(2) XNOR ද්වාරය

(3) OR ද්වාරය

(4) AND ද්වාරය

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

XOR (විශේෂිත හෝ) ද්වාරයේදී ආදාන එකිනෙකට වෙනස් වූ විට (0,1 හෝ 1,0) ප්‍රතිදානය 1 වේ. ආදාන සමාන වූ විට (0,0 හෝ 1,1) ප්‍රතිදානය 0 වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

13.

මෙහෙයුම් පද්ධතියක (Operating System) ප්‍රධාන කාර්යයක් නොවන්නේ පහත සඳහන් කුමක්ද?

(1) මතක කළමනාකරණය (Memory Management)

(2) ගොනු කළමනාකරණය (File Management)

(3) ප්‍රොසෙසර කළමනාකරණය (Processor / Process Management)

(4) වෙබ් පිටු සඳහා HTML කේත නිර්මාණය කිරීම

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

HTML කේත නිර්මාණය කිරීම යෙදුම් මෘදුකාංග සහ වෙබ් සංවර්ධකයන් විසින් කරන කාර්යයකි. මෙහෙයුම් පද්ධතිය මඟින් දෘඩාංග සහ මතකය, ක්‍රියාවලි සහ පරිශීලක අතුරුමුහුණත කළමනාකරණය කරයි.

පිළිතුර: විකල්ප (4)

ලකුණු: 1

14.

විධාන රේඛා අතුරුමුහුණතක් (Command Line Interface - CLI) සහිත මෙහෙයුම් පද්ධතියකට උදාහරණයක් වන්නේ,

(1) MS-DOS

(2) Windows 11

(3) macOS Sonoma

(4) Android 14

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

MS-DOS යනු පෙළ විධාන (text commands) ටයිප් කිරීම මඟින් ක්‍රියාත්මක වන සම්භාව්‍ය විධාන රේඛා (CLI) මෙහෙයුම් පද්ධතියකි. Windows, macOS සහ Android චිත්‍රක අතුරුමුහුණත් (GUI) වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

15.

දෘඪ තැටියක විසිරී ඇති දත්ත කුට්ටි එකට ගොනු කර කියවීමේ හා ලිවීමේ වේගය වැඩි කරන උපයෝගිතා වැඩසටහන (Utility Software) කුමක්ද?

(1) Disk Defragmenter

(2) Disk Cleanup

(3) Backup Utility

(4) Device Driver

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

තැටි ඛණ්ඩනය ඉවත් කිරීමේ උපයෝගිතාව (Disk Defragmenter) මඟින් තැටියේ විසිරී ගිය ගොනු කොටස් පිළිවෙළට සකස් කර පරිගණකයේ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නංවයි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

16.

වදන් සැකසුම් මෘදුකාංගයක (Word Processor) එකම ලිපිය ලබන්නන් රාශියකගේ නම් හා ලිපින ඇතුළත් කර එක්වර සකස් කිරීමේ පහසුකම හඳුන්වන්නේ,

(1) තැපැල් ඒකාබද්ධතාව (Mail Merge)

(2) ස්වයංක්‍රීය නිවැරදි කිරීම (AutoCorrect)

(3) සොයා ප්‍රතිස්ථාපනය (Find & Replace)

(4) සාර්ව විධාන (Macros)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

Mail Merge (තැපැල් ඒකාබද්ධතාව) මඟින් ප්‍රධාන ලේඛනයක් සහ දත්ත ප්‍රභවයක් (ලිපින ලේඛනයක්) එකතු කර පුද්ගලාරෝපිත ලිපි රාශියක් ක්ෂණිකව සකස් කළ හැක.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

17.

පොතක හෝ ලේඛනයක සෑම පිටුවකම පහළින් පිටු අංකය හෝ කර්තෘගේ නම ස්වයංක්‍රීයව දිස්වීමට යොදාගන්නේ කුමන අංගයද?

(1) ශීර්ෂකය (Header)

(2) පාදකය (Footer)

(3) පාදසටහන (Footnote)

(4) පසුසටහන (Endnote)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

පාදකය (Footer) ලේඛනයේ සෑම පිටුවකම පතුලෙහි පොදු විස්තර (පිටු අංක, දිනය ආදිය) එක් කිරීමට භාවිත වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

18.

පැතුරුම්පතක B2 සිට B8 දක්වා වූ කොටුවල ඇති සංඛ්‍යාවල එකතුව ලබා ගැනීමට නිවැරදි ශ්‍රිතය (Function) කුමක්ද?

(1) =SUM(B2:B8)

(2) =ADD(B2:B8)

(3) =TOTAL(B2..B8)

(4) =SUM(B2,B8)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

පැතුරුම්පත්වල අගයන් පරාසයක ඓක්‍යය සෙවීම සඳහා `=SUM(ආරම්භක_කොටුව:අවසාන_කොටුව)` සම්මත ශ්‍රිතය භාවිත කෙරේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

19.

පැතුරුම්පතක C2 කොටුවේ ඇති සූත්‍රයක් වෙනත් කොටුවකට පිටපත් (Copy) කළ විට වෙනස් නොවන නිරපේක්ෂ කොටු යොමුවක් (Absolute Cell Reference) වන්නේ,

(1) C2

(2) $C$2

(3) $C2

(4) C$2

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

නිරපේක්ෂ කොටු යොමුවකදී තීරුව සහ පේළිය යන දෙකටම ඉදිරියෙන් ඩොලර් සංකේතය ($) යොදනු ලබයි ($C$2). එවිට සූත්‍රය කොතැනට පිටපත් කළද යොමුව වෙනස් නොවේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

20.

පැතුරුම්පතක ලකුණු 50 හෝ ඊට වැඩි නම් "Pass" ද නැතහොත් "Fail" ද ලබාදෙන නිවැරදි කොන්දේසි සහිත ශ්‍රිතය කුමක්ද? (ලකුණ A1 කොටුවේ ඇත)

(1) =IF(A1>=50, "Pass", "Fail")

(2) =IF(A1>50, "Pass": "Fail")

(3) =CHECK(A1>=50, "Pass", "Fail")

(4) =COUNTIF(A1>=50, "Pass")

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

IF ශ්‍රිතයේ ආකෘතිය වන්නේ `=IF(තර්කික_පරීක්ෂාව, සත්‍ය_අගය, අසත්‍ය_අගය)` වේ. එබැවින් `=IF(A1>=50, "Pass", "Fail")` නිවැරදි වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

21.

පැතුරුම්පත් පරාසයක නිශ්චිත කොන්දේසියක් තෘප්ත කරන කොටු සංඛ්‍යාව පමණක් ගණනය කිරීම සඳහා භාවිත වන ශ්‍රිතය,

(1) COUNT

(2) COUNTIF

(3) COUNTA

(4) SUMIF

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

COUNTIF ශ්‍රිතය මඟින් දක්වා ඇති කොන්දේසියකට අනුකූල කොටු ගණන (උදා: `=COUNTIF(C2:C20, "Pass")`) ගණනය කර ලබාදෙයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

22.

සම්බන්ධක දත්ත සමුදායක (Relational Database) වගුවක පේළියක් හෙවත් එක් ලේඛනයක් අනන්‍යව (Unique) හඳුනා ගැනීමට යොදාගන්නා ක්ෂේත්‍රය හඳුන්වන්නේ,

(1) ප්‍රාථමික යතුර (Primary Key)

(2) විදේශ යතුර (Foreign Key)

(3) සංයුක්ත යතුර (Composite Key)

(4) ද්විතීයික යතුර (Secondary Key)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ප්‍රාථමික යතුර (Primary Key) යනු දත්ත සමුදා වගුවක සෑම ලේඛනයක්ම එකිනෙකට වෙනස්ව අනන්‍ය ලෙස හඳුනා ගැනීමට යොදාගන්නා ක්ෂේත්‍රයයි. එහි අගයන් පුනරාවර්තනය විය නොහැක (No nulls, no duplicates).

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

23.

වගු දෙකක් අතර සම්බන්ධතාවයක් (Relationship) ගොඩනැඟීමේදී එක් වගුවක ප්‍රාථමික යතුර අනෙක් වගුවේ භාවිත කළ විට එම ක්ෂේත්‍රය හඳුන්වන්නේ,

(1) අපේක්ෂක යතුර (Candidate Key)

(2) විදේශ යතුර (Foreign Key)

(3) ප්‍රධාන යතුර (Master Key)

(4) සුපිරි යතුර (Super Key)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

විදේශ යතුරක් (Foreign Key) යනු වෙනත් වගුවක ප්‍රාථමික යතුරකට යොමු වන ක්ෂේත්‍රයකි. ඒ මඟින් වගු දෙකක් අතර සම්බන්ධතාවය තහවුරු කරයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

24.

දත්ත සමුදායක ගබඩා කර ඇති දත්ත අතරින් පරිශීලකයාට අවශ්‍ය නිශ්චිත නිර්ණායක මත පදනම්ව තොරතුරු පෙරීම හා ලබා ගැනීම සඳහා නිර්මාණය කරන්නේ,

(1) පෝරම (Forms)

(2) විමසුම් (Queries)

(3) වාර්තා (Reports)

(4) වගු (Tables)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

විමසුම් (Queries) මඟින් පරිශීලකයා ලබාදෙන කොන්දේසි (Criteria) අනුව වගු එකකින් හෝ කිහිපයකින් තොරතුරු තෝරා ගෙන ප්‍රදර්ශනය කරයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

25.

පාසලක පරිගණක විද්‍යාගාරයක් තුළ ඇති පරිගණක 30 ක් එකිනෙක සම්බන්ධ කර සකසා ඇති පරිගණක ජාලය කිනම් වර්ගයට අයත් වේද?

(1) පුළුල් ප්‍රදේශ ජාලය (WAN)

(2) නාගරික ප්‍රදේශ ජාලය (MAN)

(3) දේශීය ප්‍රදේශ ජාලය (LAN)

(4) පුද්ගලික ප්‍රදේශ ජාලය (PAN)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

කාමරයක්, විද්‍යාගාරයක් හෝ තනි ගොඩනැගිල්ලක් වැනි සීමිත භූගෝලීය ප්‍රදේශයක පිහිටි පරිගණක ජාලය දේශීය ප්‍රදේශ ජාලයක් (Local Area Network - LAN) වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (3)

ලකුණු: 1

26.

සියලුම පරිගණක මධ්‍යම ස්විචයකට (Switch) හෝ හබ් එකකට සෘජුව සම්බන්ධ වන ජාල භූ විෂමතාව (Network Topology) කුමක්ද?

(1) බස් භූ විෂමතාව (Bus Topology)

(2) තාරකා භූ විෂමතාව (Star Topology)

(3) මුදු භූ විෂමතාව (Ring Topology)

(4) දැල් භූ විෂමතාව (Mesh Topology)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

තාරකා භූ විෂමතාවයේදී (Star Topology) සියලු නෝඩ මධ්‍යම උපාංගයක් (Switch / Hub) වෙත තනි කේබලයකින් සම්බන්ධ වේ. එක් පරිගණකයක් අක්‍රිය වුවද ජාලය නොබිඳේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

27.

ආලෝක සංඥා මාධ්‍යයෙන් අතිශය අධික වේගයකින් හා දුරකට දත්ත සම්ප්‍රේෂණය කළ හැකි මාර්ගගත සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍යය කුමක්ද?

(1) ආවරණය නොකළ ඇඹරුණු යුගල රැහැන් (UTP)

(2) සමඅක්ෂක කේබල් (Coaxial Cable)

(3) ප්‍රකාශ තන්තු කේබල් (Fiber Optic Cable)

(4) ක්ෂුද්‍ර තරංග (Microwave)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ප්‍රකාශ තන්තු (Fiber Optic) කේබල් තුළින් ආලෝකයේ පූර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තනය මඟින් දත්ත ගමන් කරයි. විද්‍යුත් චුම්භක බාධා නොමැති අතර අධික කලාප පළලක් සපයයි.

පිළිතුර: විකල්ප (3)

ලකුණු: 1

28.

පරිගණක ජාලයක දත්ත පැකට්ටු එක ජාලයක සිට වෙනත් ජාලයකට නිවැරදි මාර්ගය ඔස්සේ මෙහෙයවන (Route කරන) බුද්ධිමත් ජාල උපාංගය කුමක්ද?

(1) හබ් (Hub)

(2) ස්විචය (Switch)

(3) රවුටරය (Router)

(4) ජාල අතුරුමුහුණත් කාඩ්පත (NIC)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

රවුටරය (Router) යනු විවිධ ජාල එකිනෙක සම්බන්ධ කරමින් දත්ත පැකට්ටුවල IP ලිපින විශ්ලේෂණය කර වඩාත්ම කෙටි හා සුදුසු මාර්ගය තෝරා යවන උපාංගයයි.

පිළිතුර: විකල්ප (3)

ලකුණු: 1

29.

මිනිසුන්ට කියවිය හැකි ඩොමේන් නාමයක් (උදා: `www.eduexams.gov.lk`) පරිගණකවලට තේරුම් ගත හැකි අනුරූප IP ලිපිනයකට පරිවර්තනය කරන්නේ කිනම් සේවාව මඟින්ද?

(1) DNS (Domain Name System)

(2) DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol)

(3) FTP (File Transfer Protocol)

(4) HTTP (Hypertext Transfer Protocol)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

ඩොමේන් නාම පද්ධතිය (DNS) අන්තර්ජාලයේ ලිපින නාමාවලියක් සේ ක්‍රියා කරමින් වෙබ් අඩවි නාමයන් ඊට අදාළ සංඛ්‍යාත්මක IP ලිපිනයන්ට පරිවර්තනය කරයි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

30.

පහත දැක්වෙන IPv4 ලිපින අතුරින් සම්මත වලංගු IP ලිපිනයක් වන්නේ කුමක්ද?

(1) 192.168.1.300

(2) 172.16.254.1

(3) 10.0.0.1.5

(4) 256.100.0.1

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

IPv4 ලිපිනයක තිත් වලින් වෙන් වූ අංක 4 ක් (Octets 4) තිබිය යුතු අතර එක් එක් අංකය 0 සිට 255 දක්වා විය යුතුය. 300 සහ 256 වලංගු නොවන අතර 10.0.0.1.5 හි කොටස් 5 ක් ඇත.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

31.

HTML ලේඛනයක විශාලතම ශීර්ෂය (Heading) දැක්වීම සඳහා භාවිත වන නිවැරදි ටැගය (Tag) කුමක්ද?

(1) <heading>

(2) <h6>

(3) <h1>

(4) <head>

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

HTML හි ශීර්ෂ 6 ක් ඇති අතර `

` විශාලතම ශීර්ෂයද, `

` කුඩාම ශීර්ෂයද නිරූපණය කරයි.

පිළිතුර: විකල්ප (3)

ලකුණු: 1

32.

වෙබ් පිටුවකට අධිසබැඳියක් (Hyperlink) එක් කිරීම සඳහා නිවැරදි HTML කේතය වන්නේ,

(1) <a href="https://example.com">Visit Us</a>

(2) <link src="https://example.com">Visit Us</link>

(3) <a url="https://example.com">Visit Us</a>

(4) <hyperlink>https://example.com</hyperlink>

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

HTML හි හයිපර්ලින්ක් දැක්වීමට ඇන්කර් ටැගය `` සහ `href` ගුණාංගය (attribute) භාවිත කරයි: `Link Text`.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

33.

HTML වගුවක (Table) එක් පේළියක් නිර්වචනය කිරීම සඳහා යොදාගන්නා ටැගය කුමක්ද?

(1) <td>

(2) <tr>

(3) <th>

(4) <row>

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

`` (Table Row) ටැගය මඟින් වගුවේ පේළියක් ද, `` (Table Data) මඟින් සාමාන්‍ය කොටුවක් ද, `` (Table Header) මඟින් ශීර්ෂ කොටුවක් ද නිරූපණය කෙරේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

34.

ඇල්ගොරිතමයක තීරණයක් ගැනීම (Decision making / Condition) දැක්වීමට සම්මත ගැලීම් සටහන්වල (Flowchart) භාවිත කරන ජ්‍යාමිතික සංකේතය,

(1) සෘජුකෝණාස්‍රය

(2) රොම්බසය (දියමන්ති හැඩය)

(3) සමාන්තරාස්‍රය

(4) ඉලිප්සය (Oval)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

රොම්බසය හෙවත් දියමන්ති හැඩය (Diamond) තීරණ ගැනීමේ සංකේතයයි. සෘජුකෝණාස්‍රය සැකසීම (Process), සමාන්තරාස්‍රය ආදාන/ප්‍රතිදාන (I/O) සහ ඉලිප්සය ආරම්භය/අවසානය (Terminator) නිරූපණය කරයි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

35.

පයිතන් (Python) ක්‍රමලේඛන භාෂාවේ වලංගු විචල්‍ය නාමයක් (Variable name) වන්නේ පහත සඳහන් කුමක්ද?

(1) 2nd_total

(2) total_marks

(3) total-marks

(4) for

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

පයිතන්හි විචල්‍ය නාම අංකයකින් ආරම්භ විය නොහැක, `-` (හයිපන්) යෙදිය නොහැක, `for` යනු වෙන්කළ පදයක් (keyword) වේ. එබැවින් `total_marks` වලංගු විචල්‍ය නාමයකි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

36.

පයිතන්හි `17 // 4` සහ `17 % 4` යන ප්‍රකාශන දෙකෙහි පිළිවෙළින් ප්‍රතිදාන අගයන් මොනවාද?

(1) 4.25 සහ 1

(2) 4 සහ 1

(3) 1 සහ 4

(4) 4 සහ 0

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

`//` යනු Floor Division (පූර්ණ සංඛ්‍යා බෙදීම - බෙදූ විට පූර්ණ සංඛ්‍යා කොටස = 4) වන අතර `%` යනු Modulo (බෙදූ විට ඉතිරිය = 17 - 16 = 1) වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

37.

පහත පයිතන් කේතය ක්‍රියාත්මක කළ විට මුද්‍රණය වන ප්‍රතිදානය කුමක්ද? ```python x = 10 if x > 15: print('A') elif x >= 10: print('B') else: print('C') ```

(1) A

(2) B

(3) C

(4) B සහ C

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

x හි අගය 10 වේ. පළමු `x > 15` අසත්‍ය වේ. දෙවන `x >= 10` සත්‍ය වන බැවින් "B" මුද්‍රණය වී කොන්දේසි පද්ධතියෙන් ඉවත් වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

38.

පහත පයිතන් කේතයේ ප්‍රතිදානය කුමක්ද? ```python total = 0 for i in range(1, 4): total = total + i print(total) ```

(1) 6

(2) 10

(3) 4

(4) 3

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

`range(1, 4)` මඟින් 1, 2, 3 යන අගයන් ලබාදෙයි. total = 0 + 1 = 1; total = 1 + 2 = 3; total = 3 + 3 = 6 වේ. අවසානයේ 6 මුද්‍රණය වේ.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

39.

පරිශීලකයින් නොමග යවා බැංකු මුරපද හෝ ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පත් තොරතුරු වංචනිකව ලබා ගැනීම සඳහා සැබෑ වෙබ් අඩවි මෙන් පෙනෙන ව්‍යාජ වෙබ් අඩවි හා ඊමේල් එවීම හඳුන්වන්නේ,

(1) ෆිෂිං (Phishing) ප්‍රහාරය

(2) සේවා ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ (DoS) ප්‍රහාරය

(3) ට්‍රෝජන් හෝර්ස් (Trojan Horse)

(4) ස්පෑම් (Spam)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

Phishing යනු විශ්වාසදායක ආයතනයක් ලෙස පෙනී සිටිමින් පුද්ගලික රහස්‍ය තොරතුරු සොරා ගන්නා සමාජ ඉංජිනේරු (Social Engineering) සයිබර් ප්‍රහාරයකි.

පිළිතුර: විකල්ප (1)

ලකුණු: 1

40.

පරිගණක තිරය දෙස දිගු වේලාවක් බලා සිටීම නිසා ඇතිවන ඇස් දැවිල්ල, පෙනීම බොඳවීම සහ හිසරදය ඇතුළත් රෝගී තත්ත්වය හඳුන්වන්නේ,

(1) පුනරාවර්තන ආතති තුවාලය (RSI)

(2) පරිගණක දෘෂ්ටි සහලක්ෂණය (Computer Vision Syndrome - CVS)

(3) කාපල් ටනල් සින්ඩ්‍රෝමය (CTS)

(4) ඩිජිටල් බෙදීම (Digital Divide)

නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:

CVS (Computer Vision Syndrome) යනු පරිගණක සහ ඩිජිටල් තිර භාවිතය නිසා ඇතිවන ඇස් ආශ්‍රිත ආබාධයයි. RSI යනු මාංශපේශී ආශ්‍රිත ආබාධයකි.

පිළිතුර: විකල්ප (2)

ලකුණු: 1

2024 අ.පො.ස. (සා.පෙළ) විභාගය • තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය II

Information & Communication Technology II — Time: 2 Hours — Total Marks: 80

උපදෙස්: පළමු වන ප්‍රශ්නය ඇතුළුව ප්‍රශ්න පහකට (05) පමණක් පිළිතුරු සපයන්න. පළමු වන ප්‍රශ්නය අනිවාර්ය වන අතර ඊට ලකුණු 20 ක් හිමිවේ (කෙටි ප්‍රශ්න 10). 2 සිට 7 දක්වා ප්‍රශ්න අතුරින් ප්‍රශ්න හතරක් (04) තෝරාගත යුතුය. (එක් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 15 බැගින්).

විභාග අංකය: ....................................

(01) විෂය නිර්දේශයේ මූලික සංකල්ප ආවරණය වන කෙටි ප්‍රශ්න 10 [1 වන ප්‍රශ්නය (අනිවාර්ය කෙටි ප්‍රශ්න 10)] ලකුණු 20

මෙම ප්‍රශ්නය අනිවාර්ය වේ. සියලුම කොටස්වලට කෙටියෙන් පිළිතුරු සපයන්න. (ලකුණු 2 × 10 = 20 කි.)

(i) දශමය 43 (43₁₀) සංඛ්‍යාව ද්විමය (Binary) සංඛ්‍යාවක් බවට පරිවර්තනය කර පියවර පෙන්වන්න. [ලකුණු 2]

(ii) පරිගණකයක RAM සහ ROM අතර ඇති ප්‍රධාන වෙනස්කම් දෙකක් සඳහන් කරන්න. [ලකුණු 2]

(iii) පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියක් (OS) මඟින් ඉටු කරනු ලබන ප්‍රධාන කාර්යයන් දෙකක් නම් කරන්න. [ලකුණු 2]

(iv) A = 1 සහ B = 0 වන විට, Y = NOT(A AND B) ප්‍රකාශනයේ ප්‍රතිදානය Y හි අගය කුමක්ද? එම තර්ක ද්වාරය කුමක්ද? [ලකුණු 2]

(v) පැතුරුම්පතක A1 සිට A10 දක්වා කොටුවල ඇති සංඛ්‍යාවල මධ්‍යන්‍යය (Average) ගණනය කර B1 කොටුවේ දැක්වීමට ලියන සූත්‍රය කුමක්ද? [ලකුණු 2]

(vi) දත්ත සමුදායක (Database) 'ප්‍රාථමික යතුර' (Primary Key) යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද? උදාහරණයක් දෙන්න. [ලකුණු 2]

(vii) තාරකා භූ විෂමතාවයකින් (Star Topology) යුතු පරිගණක ජාලයක ඇති ප්‍රධාන වාසියක් සහ අවාසියක් ලියන්න. [ලකුණු 2]

(viii) HTML ලේඛනයක 'school.jpg' නමැති පින්තූරයක් ඇතුළත් කිරීමට භාවිත කරන නිවැරදි HTML ටැගය ලියන්න. [ලකුණු 2]

(ix) ඇල්ගොරිතමයක දැකිය හැකි මූලික පාලන ව්‍යුහයන් (Control Structures) තුන නම් කරන්න. [ලකුණු 2]

(x) පහත දැක්වෙන පයිතන් කේතය ක්‍රියාත්මක කළ විට ලැබෙන ප්‍රතිදානය ලියන්න: ```python p = 5 q = 2 print(p ** q + p % q) ``` [ලකුණු 2]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

1 වන ප්‍රශ්නයේ එක් එක් කෙටි ප්‍රශ්නයට (i සිට x දක්වා) නිවැරදි පිළිතුර සඳහා ලකුණු 02 බැගින් මුළු ලකුණු 20 කි.

(02) සංඛ්‍යා පද්ධති සහ තර්ක ද්වාර (Number Systems & Logic Gates) [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

සංඛ්‍යා පද්ධති සහ පරිගණක තර්ක ද්වාර ආශ්‍රිතව පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න. (i) පහත සංඛ්‍යා පරිවර්තනයන් පියවර සහිතව දක්වන්න: (a) 75 (75₁₀) අෂ්ටමය (Octal) බවට පත් කරන්න. (b) 11011110₂ ද්විමය සංඛ්‍යාව ෂඩ්දශමය (Hexadecimal) බවට පත් කරන්න. (ලකුණු 04) (ii) බිටු 8 දෙකේ අනුපූරක (Two's Complement) ක්‍රමය භාවිතයෙන් -13 නිරූපණය කරන ආකාරය පියවර සහිතව පෙන්වන්න. (ලකුණු 04) (iii) ආරක්ෂිත දොරක් ස්වයංක්‍රීයව විවෘත වන්නේ (Output = 1), ප්‍රධාන යතුර ක්‍රියාත්මකව (A = 1) සහ මුරපදය නිවැරදිව ලබාදුන් විට (B = 1) හෝ හදිසි බොත්තම එබූ විට (C = 1) පමණි. (a) මේ සඳහා බූලීය ප්‍රකාශනය (Boolean Expression) ලියන්න. (b) අදාළ තර්ක පරිපථ සටහන (Logic Circuit) අඳින්න. (c) සත්‍යතා වගුව (Truth Table) ගොඩනගන්න. (ලකුණු 07)

(i) සංඛ්‍යා පරිවර්තන (a) 75 දශමය අෂ්ටමයට (b) ද්විමය ෂඩ්දශමයට. [ලකුණු 4]

(ii) බිටු 8 දෙකේ අනුපූරක ක්‍රමයෙන් -13 නිරූපණය කිරීම. [ලකුණු 4]

(iii) ආරක්ෂිත දොර අවස්ථාව සඳහා බූලීය ප්‍රකාශනය, තර්ක පරිපථය සහ සත්‍යතා වගුව. [ලකුණු 7]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) (a) 75/8 = 9 ඉතිරි 3, 9/8 = 1 ඉතිරි 1, 1/8 = 0 ඉතිරි 1 => 113_8 [ලකුණු 2]. (b) 1101 1110_2: 1101_2 = D, 1110_2 = E => DE_{16} [ලකුණු 2]. (ii) +13 බිටු 8 න්: 00001101_2. එකේ අනුපූරකය (1's complement): 11110010_2. 1 ක් එකතු කළ විට (2's complement): 11110010 + 1 = 11110011_2 [ලකුණු 4]. (iii) (a) බූලීය ප්‍රකාශනය: Y = (A . B) + C [ලකුණු 2]. (b) A සහ B ආදාන AND ද්වාරයකට දී, එහි ප්‍රතිදානය සහ C ආදානය OR ද්වාරයකට සම්බන්ධ කිරීම [ලකුණු 2]. (c) A, B, C ආදාන 8 සහිත සත්‍යතා වගුව නිවැරදිව සම්පූර්ණ කිරීම [ලකුණු 3].

(03) පැතුරුම්පත් සහ දත්ත සමුදාය කළමනාකරණය (Spreadsheets & DBMS) [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

කාර්යාලයීය යෙදුම් මෘදුකාංග භාවිතය පිළිබඳ පහත ගැටලු විසඳන්න. (A) පාසලක විභාග ලකුණු සටහනක පහත තොරතුරු අඩංගු වේ: - B තීරුවේ ගණිත ලකුණු (B2:B50) ද, C තීරුවේ විද්‍යාව ලකුණු (C2:C50) ද, D තීරුවේ ICT ලකුණු (D2:D50) ද ඇත. - E තීරුවේ එක් එක් ශිෂ්‍යයාගේ මුළු ලකුණු ද, F තීරුවේ සාමාන්‍ය ලකුණු ද දැක්විය යුතුය. (i) පළමු ශිෂ්‍යයාගේ (පේළිය 2) මුළු ලකුණු සෙවීමට E2 හි ලිවිය යුතු සූත්‍රය ලියන්න. (ලකුණු 02) (ii) පළමු ශිෂ්‍යයාගේ සාමාන්‍යය සෙවීමට F2 හි ලිවිය යුතු සූත්‍රය ලියන්න. (ලකුණු 02) (iii) සාමාන්‍ය ලකුණු 50 හෝ ඊට වැඩි නම් 'Qualified' ද නැතහොත් 'Not Qualified' ද G2 කොටුවේ දැක්වීමට IF සූත්‍රය ලියන්න. (ලකුණු 03) (B) රෝහලක දත්ත සමුදායක පහත වගු දෙක පවතී: `Patient (PatientID, Name, Age, ContactNo)` `Appointment (AppointmentID, Date, DoctorName, PatientID)` (i) ඉහත එක් එක් වගුවේ ප්‍රාථමික යතුරු (Primary Keys) නම් කරන්න. (ලකුණු 02) (ii) මෙම වගු දෙක අතර සම්බන්ධතාවය ගොඩනැඟීමට උපකාරී වන විදේශ යතුර (Foreign Key) කුමක්ද? (ලකුණු 02) (iii) මෙම වගු දෙක අතර පවතින සම්බන්ධතා වර්ගය (Relationship type) කුමක්ද? එය පැහැදිලි කරන්න. (ලකුණු 04)

(A) පැතුරුම්පත් සූත්‍ර: (i) මුළු ලකුණු (ii) සාමාන්‍යය (iii) IF කොන්දේසිය. [ලකුණු 7]

(B) දත්ත සමුදාය: (i) ප්‍රාථමික යතුරු (ii) විදේශ යතුර (iii) සම්බන්ධතා වර්ගය පැහැදිලි කිරීම. [ලකුණු 8]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(A) (i) =SUM(B2:D2) [ලකුණු 2]. (ii) =AVERAGE(B2:D2) [ලකුණු 2]. (iii) =IF(F2>=50, "Qualified", "Not Qualified") [ලකුණු 3]. (B) (i) Patient වගුවේ: PatientID, Appointment වගුවේ: AppointmentID [ලකුණු 2]. (ii) Appointment වගුවේ ඇති PatientID ක්ෂේත්‍රය [ලකුණු 2]. (iii) එකට-බොහෝ (One-to-Many / 1:M) සම්බන්ධතාවයකි. එක් රෝගියෙකුට (Patient) පත්වීම් (Appointments) කිහිපයක් ලබාගත හැකි වුවද එක් පත්වීමක් අදාළ වන්නේ එක් රෝගියෙකුට පමණි [ලකුණු 4].

(04) පරිගණක ජාලකරණය සහ අන්තර්ජාලය (Computer Networking & Internet) [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

පාසලක නව තෙමහල් පරිගණක විද්‍යාගාර ගොඩනැගිල්ලක් සඳහා දේශීය පරිගණක ජාලයක් (LAN) සැලසුම් කිරීමට ඔබට භාර වී ඇත. (i) මෙම ජාලය සඳහා වඩාත් සුදුසු භූ විෂමතාවය (Topology) කුමක්ද? එය තෝරා ගැනීමට හේතු 2ක් දක්වන්න. (ලකුණු 04) (ii) මෙම ජාලය ගොඩනැගීමේදී භාවිත කළ හැකි පහත එක් එක් උපාංගයේ කාර්යය කෙටියෙන් විස්තර කරන්න: (a) ස්විචය (Network Switch) (b) රවුටරය (Router) (c) රැහැන් රහිත ප්‍රවේශ ලක්ෂ්‍යය (Wi-Fi Access Point) (ලකුණු 06) (iii) එක් මහලක සිට තවත් මහලකට දත්ත රැගෙන යාමට UTP කේබල් වෙනුවට ෆයිබර් ඔප්ටික් (Fiber Optic) කේබල් භාවිත කිරීමේ තාක්ෂණික වාසි 2 ක් පැහැදිලි කරන්න. (ලකුණු 05)

(i) සුදුසු ජාල භූ විෂමතාවය සහ තෝරා ගැනීමට හේතු 2. [ලකුණු 4]

(ii) ස්විචය, රවුටරය සහ Access Point උපාංගවල කාර්යයන් විස්තර කිරීම. [ලකුණු 6]

(iii) ෆයිබර් ඔප්ටික් කේබල් භාවිතයේ තාක්ෂණික වාසි 2 ක් පැහැදිලි කිරීම. [ලකුණු 5]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) තාරකා භූ විෂමතාව (Star Topology). හේතු: 1. එක් පරිගණකයක් හෝ කේබලයක් බිඳ වැටුණද මුළු ජාලයට බාධා නොවීම. 2. නව පරිගණක එකතු කිරීම හෝ ඉවත් කිරීම පහසු වීම [ලකුණු 4]. (ii) (a) Switch: LAN තුළ ඇති පරිගණක එකිනෙක සම්බන්ධ කර MAC ලිපින අනුව නිවැරදි ඉලක්කගත උපාංගයට පමණක් දත්ත යොමු කිරීම. (b) Router: අභ්‍යන්තර LAN ජාලය අන්තර්ජාලයට (WAN) සම්බන්ධ කරමින් IP ලිපින අනුව දත්ත පැකට්ටු මෙහෙයවීම. (c) Wi-Fi Access Point: ලැප්ටොප් සහ ස්මාර්ට් උපාංගවලට රැහැන් රහිතව ජාලයට සම්බන්ධ වීමට ඉඩ සැලසීම [ලකුණු 6]. (iii) 1. අතිශය ඉහළ කලාප පළලක් (High Bandwidth / Speed) සහිත වීම නිසා විශාල දත්ත ප්‍රමාණයක් එකවර ගෙනයා හැකි වීම. 2. විද්‍යුත් චුම්භක බාධා (EMI) වලට ගොදුරු නොවීම සහ දුර ධාවනයේදී දත්ත ක්ෂය වීම අවම වීම [ලකුණු 5].

(05) ඇල්ගොරිතම සහ ගැලීම් සටහන් (Algorithms & Flowcharts) [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

සුපිරි වෙළඳසැලක බිල්පත් ගෙවීමේදී පාරිභෝගිකයා මිලදී ගන්නා මුළු මුදල රු. 5,000 හෝ ඊට වැඩි නම් 10% ක වට්ටමක් (Discount) ද, රු. 5,000 ට අඩු නම් 5% ක වට්ටමක් ද හිමිවේ. (i) ඉහත ගැටලුව සඳහා ආදාන (Inputs), ක්‍රියාවලිය (Process) සහ ප්‍රතිදාන (Outputs) වෙන් කර දක්වන්න. (ලකුණු 03) (ii) එක් පාරිභෝගිකයෙකු ගෙවිය යුතු ශුද්ධ මුදල (Net Amount = Total Amount - Discount) ගණනය කර මුද්‍රණය කිරීම සඳහා සම්මත සංකේත භාවිත කරමින් සම්පූර්ණ ගැලීම් සටහන (Flowchart) අඳින්න. (ලකුණු 08) (iii) ඉහත ගැලීම් සටහනට අදාළව ව්‍යාජ කේතය (Pseudocode) ලියන්න. (ලකුණු 04)

(i) ආදාන, ක්‍රියාවලිය සහ ප්‍රතිදාන හඳුනාගැනීම. [ලකුණු 3]

(ii) වට්ටම හා ශුද්ධ මුදල සෙවීමේ සම්පූර්ණ ගැලීම් සටහන ඇඳීම. [ලකුණු 8]

(iii) ගැලීම් සටහනට අනුරූප ව්‍යාජ කේතය (Pseudocode) ලිවීම. [ලකුණු 4]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) Input: Total_Amount (මුළු මුදල). Process: කොන්දේසිය පරීක්ෂා කර Discount සහ Net_Amount ගණනය කිරීම. Output: Net_Amount (ගෙවිය යුතු ශුද්ධ මුදල) [ලකුණු 3]. (ii) Flowchart: Start (ඉලිප්සය) -> Input Total_Amount (සමාන්තරාස්‍රය) -> Decision: Is Total_Amount >= 5000? (රොම්බසය). Yes නම්: Discount = Total_Amount * 0.10. No නම්: Discount = Total_Amount * 0.05 (සෘජුකෝණාස්‍ර). -> Net_Amount = Total_Amount - Discount -> Output Net_Amount (සමාන්තරාස්‍රය) -> Stop (ඉලිප්සය). නිවැරදි ඊතල හා සංකේත භාවිතයට [ලකුණු 8]. (iii) Pseudocode: BEGIN READ Total_Amount IF Total_Amount >= 5000 THEN Discount = Total_Amount * 0.10 ELSE Discount = Total_Amount * 0.05 ENDIF Net_Amount = Total_Amount - Discount PRINT Net_Amount END [ලකුණු 4].

(06) පයිතන් ක්‍රමලේඛනය (Python Programming) [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

පයිතන් (Python) ක්‍රමලේඛන භාෂාව ආශ්‍රිත පහත ගැටලු විසඳන්න. (i) පහත පයිතන් ප්‍රකාශනවල දත්ත වර්ගය (Data type) නම් කරන්න: (a) `x = 45` (b) `y = 78.5` (c) `name = 'Vertex'` (ලකුණු 03) (ii) පහත පයිතන් කේතය ක්‍රියාත්මක කළ විට තිරයේ දිස්වන නිවැරදි ප්‍රතිදානය ලියන්න: ```python numbers = [12, 5, 8, 20, 3] count = 0 for n in numbers: if n > 10: count = count + 1 print('Count is:', count) ``` (ලකුණු 05) (iii) සිසුන් 10 දෙනෙකුගේ ලකුණු එකිනෙක ආදානය කරගෙන (Keyboard input), එම ලකුණු 10 හි එකතුව සහ සාමාන්‍යය ගණනය කර මුද්‍රණය කරන සම්පූර්ණ පයිතන් වැඩසටහනක් (Python code) ලියන්න. (ලකුණු 07)

(i) පයිතන් විචල්‍යවල දත්ත වර්ග (int, float, str) නම් කිරීම. [ලකුණු 3]

(ii) ලැයිස්තුවක් සහ लූප් සහිත කේතයේ ප්‍රතිදානය සෙවීම. [ලකුණු 5]

(iii) සිසුන් 10 දෙනෙකුගේ ලකුණුවල එකතුව හා සාමාන්‍යය සොයන සම්පූර්ණ පයිතන් කේතය ලිවීම. [ලකුණු 7]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) (a) int (Integer), (b) float (Floating point), (c) str (String) [ලකුණු 3]. (ii) ලැයිස්තුවේ 10 ට වඩා වැඩි අගයන් වන්නේ 12 සහ 20 පමණි (අගයන් 2 කි). එබැවින් ප්‍රතිදානය: Count is: 2 [ලකුණු 5]. (iii) Python Program: ```python total = 0 for i in range(10): mark = float(input('Enter mark: ')) total = total + mark average = total / 10 print('Total Marks:', total) print('Average Mark:', average) ``` ලකුණු ලබාදීම: total විචල්‍ය ආරම්භ කිරීමට (1), range(10) සහිත for loop එකට (2), input සහ float පරිවර්තනයට (2), total එකතු කිරීම සහ average සෙවීමට (1), print කිරීමට (1). මුළු ලකුණු 7.

(07) වෙබ් නිර්මාණය (HTML) සහ තොරතුරු තාක්ෂණය හා සමාජය (ICT & Society) [රචනා ප්‍රශ්න] ලකුණු 15

වෙබ් අඩවි නිර්මාණය සහ සයිබර් ආරක්ෂාව පිළිබඳ පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න. (i) පාසල් වෙබ් අඩවියක පහත දැක්වෙන අංග ඇතුළත් කිරීමට අවශ්‍ය සම්පූර්ණ HTML කේතය ලියන්න: - වෙබ් පිටුවේ ප්‍රධාන මාතෘකාව (Heading 1) ලෙස 'Ananda College ICT Society' - 'Activities' යනුවෙන් කුඩා මාතෘකාවක් (Heading 2) - ක්‍රියාකාරකම් 3 ක් සහිත අංකිත නොකළ ලැයිස්තුවක් (Unordered list): Coding, Web Design, Robotics - 'Contact Us' නමින් 'contact.html' පිටුවට යොමු වන සබැඳියක් (Hyperlink) (ලකුණු 08) (ii) පරිගණක පද්ධතියකට හානි කළ හැකි අනිෂ්ට මෘදුකාංග (Malware) වර්ග 2 ක් නම් කර කෙටියෙන් විස්තර කරන්න. (ලකුණු 04) (iii) ඉලෙක්ට්‍රොනික අපද්‍රව්‍ය (E-waste) පරිසරයට අක්‍රමවත්ව බැහැර කිරීමෙන් සිදුවන පාරිසරික හා සෞඛ්‍ය හානි 2 ක් දක්වන්න. (ලකුණු 03)

(i) ශීර්ෂ, අනනුක්‍රමික ලැයිස්තු සහ හයිපර්ලින්ක් සහිත සම්පූර්ණ HTML කේතය ලිවීම. [ලකුණු 8]

(ii) මැල්වෙයා (Malware) වර්ග 2 ක් නම් කර විස්තර කිරීම. [ලකුණු 4]

(iii) ඊ-අපද්‍රව්‍ය (E-waste) මඟින් වන හානි 2 ක් දැක්වීම. [ලකුණු 3]

නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):

(i) HTML Code: ```html ICT Society

Ananda College ICT Society

Activities

Coding
Web Design
Robotics

Contact Us ``` ලකුණු බෙදීම: html/body ව්‍යුහයට (2), h1 සහ h2 ටැග වලට (2), ul සහ li ටැග වලට (2), a href ඇන්කර් ටැගයට (2). මුළු ලකුණු 8. (ii) 1. පරිගණක වෛරස් (Viruses): වෙනත් වැඩසටහන් සමඟ බැඳී ස්වයංක්‍රීයව ගොනු විනාශ කරන හෝ පද්ධතිය අඩපණ කරන අනිෂ්ට කේත. 2. ට්‍රෝජන් හෝර්ස් (Trojan Horse): ප්‍රයෝජනවත් මෘදුකාංගයක් ලෙස වෙස්වලාගෙන පරිගණකයට ඇතුළු වී පිටුපස දොරටුවෙන් දත්ත සොරා ගැනීම (Worms, Ransomware ද පිළිගත හැක) [ලකුණු 4]. (iii) 1. ඊයම්, රසදිය, කැඩ්මියම් වැනි විෂ සහිත බැර ලෝහ පසට හා භූගත ජලයට එකතු වී පරිසර දූෂණය වීම. 2. පිළිකා, ස්නායු ආබාධ ඇතුළු බරපතල මානව සෞඛ්‍ය ගැටලු ඇතිවීම [ලකුණු 3].

VertexExam.lk • නිල අධ්‍යාපනික විභාග මධ්‍යස්ථානය 2024 O/L තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය • සියලුම හිමිකම් ඇවිරිණි. Exam Paper Sheet