ශ්‍රී ලංකා විභාග දෙපාර්තමේන්තුව • DEPARTMENT OF EXAMINATIONS, SRI LANKA
අධ්‍යයන පොදු සහතික පත්‍ර (සාමාන්‍ය පෙළ) විභාගය
2020 අ.පො.ස. (සා.පෙළ) විභාගය • විද්‍යාව I
General Certificate of Education (Ord. Level) Examination - 2020
විෂය අංකය: 34 (විද්‍යාව) |
කාලය: පැය 01 විනාඩි 15 |
මුළු ලකුණු: 40
විභාග අංකය:
වැදගත් උපදෙස්:
- මෙම ප්‍රශ්න පත්‍රය බහුවරණ (MCQ) ප්‍රශ්න 40 කින් සමන්විත වේ.
- සියලුම ප්‍රශ්නවලට මෙම පත්‍රයේම පිළිතුරු සපයන්න. 1, 2, 3, 4 අතුරින් වඩාත් ගැළපෙන පිළිතුර තෝරා අදාළ ප්‍රශ්නය ඉදිරියෙන් ඇති තීරුවේ ලියන්න.
- එක් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 01 බැගින් හිමිවේ. (මුළු ලකුණු 40)
01.
ජීවයේ මූලික ව්‍යුහමය හා කෘත්‍යමය ඒකකය වන්නේ,
(1) සෛලය යි.
(2) පටකය යි.
(3) ඉන්ද්‍රිය යි.
(4) පද්ධතිය යි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සියලුම සජීවීන් සෑදී ඇති මූලික ව්‍යුහමය සහ කෘත්‍යමය ඒකකය සෛලය (Cell) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
02.
එකිනෙක ආකර්ෂණය වන උපපරමාණුක අංශු යුගලය කුමක් ද?
(1) ඉලෙක්ට්‍රෝන හා නියුට්‍රෝන
(2) ඉලෙක්ට්‍රෝන හා ප්‍රෝටෝන
(3) ප්‍රෝටෝන හා නියුට්‍රෝන
(4) ඉලෙක්ට්‍රෝන හා ඉලෙක්ට්‍රෝන
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
විද්‍යුත් විරුද්ධ ආරෝපණ එකිනෙක ආකර්ෂණය වේ. සෘණ (-) ආරෝපිත ඉලෙක්ට්‍රෝන සහ ධන (+) ආරෝපිත ප්‍රෝටෝන අතර ස්ථිති විද්‍යුත් ආකර්ෂණ බල පවතී.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
03.
ගම්‍යතාවේ ඒකකය,
(1) kg m s^{-1}
(2) kg m s^{-2}
(3) kg m^{-1} s^{-1}
(4) kg m^2 s^{-2}
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
රේඛීය ගම්‍යතාව $p = mv$ වේ. ස්කන්ධය $\text{kg}$ වලින්ද, ප්‍රවේගය $\text{m s}^{-1}$ වලින්ද මනින බැවින් ගම්‍යතාවේ සම්මත ඒකකය $\text{kg m s}^{-1}$ (හෙවත් $\text{N s}$) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
04.
පහත A, B හා C රූප සටහන්වලින් දැක්වෙන්නේ පේශි පටක වර්ග තුනකි (A: තනි න්‍යෂ්ටික සිනිඳු පේශි, B: බහුන්‍යෂ්ටික විලේඛන සහිත කංකාල පේශි, C: ශාඛනය වූ විලේඛන සහිත හෘත් පේශි). ඉහත A, B හා C පිළිවෙළින්,
(1) සිනිඳු පේශි, හෘත් පේශි හා කංකාල පේශි පටක වේ.
(2) කංකාල පේශි, සිනිඳු පේශි හා හෘත් පේශි පටක වේ.
(3) සිනිඳු පේශි, කංකාල පේශි හා හෘත් පේශි පටක වේ.
(4) හෘත් පේශි, කංකාල පේශි හා සිනිඳු පේශි පටක වේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
A යනු සිනිඳු පේශි පටකයයි, B යනු කංකාල (සැකිලි) පේශි පටකයයි, C යනු හෘත් පේශි පටකයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
05.
පහත දැක්වෙන අණු අතරින් වැඩිම සහසංයුජ බන්ධන සංඛ්‍යාවක් සහිත අණුව කුමක් ද?
(1) O_2
(2) N_2
(3) NH_3
(4) CO_2
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
$O_2$ හි බන්ධන 2 කි ($O=O$). $N_2$ හි බන්ධන 3 කි ($N\equiv N$). $NH_3$ හි තනි සහසංයුජ බන්ධන 3 කි. $CO_2$ හි ද්විත්ව බන්ධන 2ක් හෙවත් මුළු සහසංයුජ බන්ධන 4 කි ($O=C=O$). එබැවින් වැඩිම බන්ධන සංඛ්‍යාව $CO_2$ හි පවතී.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
06.
සූර්යයාගේ සිට පෘථිවියට තාපය සංක්‍රමණය වන්නේ,
(1) විකිරණය මඟිනි.
(2) සන්නයනය මඟිනි.
(3) සංවහනය මඟිනි.
(4) විකිරණය හා සංවහනය මඟිනි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සූර්යයා සහ පෘථිවි වායුගෝලය අතර විශාල රික්තයක් පවතින බැවින් පදාර්ථමය මාධ්‍යයක් අවශ්‍ය නොවන විද්‍යුත් චුම්බක තරංග ආකාරයෙන් සිදුවන තාප විකිරණය (Thermal Radiation) මඟින් තාපය ලැබේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
07.
ශිෂ්‍යයෙකු විසින් පාරිසරික පිරමිඩයකින් උපුටාගත් පරිදි එම පරිසර පද්ධතියේ එක් නිෂ්පාදකයෙක් ද, ප්‍රාථමික පාරිභෝගිකයන් අට දෙනෙක් ද, ද්විතීයික පාරිභෝගිකයන් විසි තුන් දෙනෙක් ද සිටිති. ශිෂ්‍යයා මෙම තොරතුරු උපුටා ගන්නා ලද්දේ,
(1) උඩුකුරු සංඛ්‍යා පිරමිඩයකිනි.
(2) යටිකුරු සංඛ්‍යා පිරමිඩයකිනි.
(3) උඩුකුරු ජෛව ස්කන්ධ පිරමිඩයකිනි.
(4) යටිකුරු ජෛව ස්කන්ධ පිරමිඩයකිනි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
නිෂ්පාදකයන් (1) ට වඩා ප්‍රාථමික පාරිභෝගිකයන් (8) ද, ඊට වඩා ද්විතීයික පාරිභෝගිකයන් (23) ද සංඛ්‍යාත්මකව වැඩි වන්නේ යටිකුරු සංඛ්‍යා පිරමිඩයක (උදා: තනි විශාල ගසක් මත යැපෙන පක්ෂීන් හා පරපෝෂිතයන්) පමණි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
08.
වස්තුවක චලිතයේ විස්ථාපන-කාල ප්‍රස්ථාරය මෙහි දැක්වේ. කාලය 0 සිට $t_1$ දක්වාත්, $t_1$ සිට $t_2$ දක්වාත් කාල ප්‍රාන්තරවලදී වස්තුවේ චලිත ස්වභාවය පිළිවෙළින්,
(1) ඒකාකාර ප්‍රවේගයක් හා ත්වරණයකි.
(2) ඒකාකාර ප්‍රවේගයක් හා මන්දනයකි.
(3) ඒකාකාර ත්වරණයක් හා මන්දනයකි.
(4) ඒකාකාර මන්දනයක් හා ත්වරණයකි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
විස්ථාපන-කාල ප්‍රස්ථාරයේ 0 සිට $t_1$ දක්වා සරල රේඛාවක් බැවින් අනුක්‍රමණය නියත වේ (ඒකාකාර ප්‍රවේගය). $t_1$ සිට $t_2$ දක්වා වක්‍රයේ අනුක්‍රමණය ක්‍රමයෙන් අඩුවන බැවින් ප්‍රවේගය අඩුවේ (මන්දනය).
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
09.
තැලසීමියා රෝගය සම්බන්ධයෙන් $Tt \times Tt$ දෙමුහුමේදී $F_1$ පරම්පරාවට අයත් තැලසීමියා රෝගියෙකු වන්නේ,
(1) A (TT) ය.
(2) B (Tt) ය.
(3) C (Tt) ය.
(4) D (tt) ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
තැලසීමියාව යනු නිලීන ජානයක් ($t$) මඟින් සම්ප්‍රේෂණය වන රෝගයකි. රෝගය වැළඳීමට නම් නිලීන සමයුග්මක ($tt$) විය යුතුය. එබැවින් D තැලසීමියා රෝගියෙකි.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
10.
$F_1$ පරම්පරාවට අයත් තැලසීමියා රෝගීන් ($tt$), නිරෝගී රෝග වාහකයන් ($Tt$) හා නිරෝගී පුද්ගලයන් ($TT$) අතර අනුපාතය,
(1) 1 : 1 : 1 කි.
(2) 1 : 1 : 2 කි.
(3) 1 : 2 : 1 කි.
(4) 2 : 1 : 1 කි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
තැලසීමියා රෝගීන් ($tt = 1$), නිරෝගී රෝග වාහකයන් ($Tt = 2$), පූර්ණ නිරෝගී පුද්ගලයන් ($TT = 1$). එබැවින් අනුපාතය 1 : 2 : 1 වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
11.
යම් වස්තුවක විස්ථාපනයේ විශාලත්වය පිළිබඳව සෑම විටම සත්‍ය වන ප්‍රකාශය කුමක් ද?
(1) චලනය වූ දුරට වඩා විශාල ය.
(2) චලනය වූ දුරට සමාන ය.
(3) චලනය වූ දුරට වඩා අඩු ය.
(4) චලනය වූ දුරට සමාන හෝ අඩු ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සරල රේඛීය එකම දිශාවට චලිතයේදී විස්ථාපනය = දුර වේ. වස්තුව දිශාව වෙනස් කරන්නේ නම් හෝ වක්‍ර මාර්ගයක ගමන් කරන්නේ නම් විස්ථාපනය < දුර වේ. එබැවින් විස්ථාපනයේ විශාලත්වය සෑම විටම දුරට සමාන හෝ අඩු වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
12.
X හා Y නම් මූලද්‍රව්‍ය පරමාණුවල ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාස පිළිවෙළින් 2, 8, 1 හා 2, 8, 7 වේ. එම මූලද්‍රව්‍ය යුගලය පිළිබඳ පහත ප්‍රකාශවලින් අසත්‍ය ප්‍රකාශය කුමක් ද?
(1) ආවර්තිතා වගුවේ එකම ආවර්තයේ පිහිටයි.
(2) ආවර්තිතා වගුවේ එකම කාණ්ඩයේ පිහිටයි.
(3) අයනික බන්ධන සාදමින් රසායනිකව සංයෝජනය වේ.
(4) සංයෝජනය වී රසායනික සූත්‍රය XY වන සංයෝගය සාදයි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
X (2,8,1 හෙවත් Na) I කාණ්ඩයටද, Y (2,8,7 හෙවත් Cl) VII කාණ්ඩයටද අයත් වේ. එබැවින් ඒවා එකම කාණ්ඩයේ නොපිහිටයි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
13.
ඔක්සිජන් වායුව 64 g ක අඩංගු $O_2$ අණු සංඛ්‍යාව කොපමණ ද? ($O = 16$)
(1) 6.022 \times 10^{23}
(2) 2 \times 6.022 \times 10^{23}
(3) 4 \times 6.022 \times 10^{23}
(4) 64 \times 6.022 \times 10^{23}
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
$O_2$ මවුලික ස්කන්ධය $= 16 \times 2 = 32\text{ g mol}^{-1}$. $O_2$ මවුල ගණන $= 64 / 32 = 2\text{ mol}$. අණු සංඛ්‍යාව $= 2 \times 6.022 \times 10^{23}$ කි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
14.
W, X, Y හා Z ආවර්තිතා වගුවේ අනුක්‍රමිකව පිහිටි පරමාණුක ක්‍රමාංකය 20ට අඩු මූලද්‍රව්‍ය හතරකි. W උච්ච වායුවක් වන විට, ප්‍රස්ථාරයට අනුව Y පිහිටන කාණ්ඩය කුමක් විය යුතු ද?
(1) I
(2) II
(3) III
(4) IV
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
W යනු උච්ච වායුවකි (VIII කාණ්ඩය). ඊළඟ මූලද්‍රව්‍යය වන X යනු ක්ෂාර ලෝහයකි (I කාණ්ඩය, අයනීකරණ ශක්තිය අඩුය). ඊළඟ මූලද්‍රව්‍යය වන Y පිහිටන්නේ II කාණ්ඩයේ (ක්ෂාරීය පාංශු ලෝහ) ය.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
15.
මානව දේහ ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා ශක්තිය ලබාදෙන ප්‍රධාන සංඝටක ලෙස ක්‍රියාකරනුයේ,
(1) ප්‍රෝටීන හා ලිපිඩ ය.
(2) ප්‍රෝටීන හා විටමින් ය.
(3) කාබෝහයිඩ්‍රේට හා ලිපිඩ ය.
(4) කාබෝහයිඩ්‍රේට හා ප්‍රෝටීන ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දේහයට අවශ්‍ය ප්‍රධානතම ක්ෂණික ශක්ති ප්‍රභවය කාබෝහයිඩ්‍රේට වන අතර, සාන්ද්‍රිත සංචිත ශක්ති ප්‍රභවය ලිපිඩ වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
16.
පුද්ගලයෙකුගේ රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම ප්‍රශස්ත මට්ටමට වඩා වැඩි වී ඇත. ඔහු විසින් පරිභෝජනය අවම කළ යුත්තේ පහත කුමන ආහාරය ද?
(1) මස්
(2) කිරි
(3) මුං ඇට
(4) පාන්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පාන් යනු පිෂ්ඨය (කාබෝහයිඩ්‍රේට) බහුල ආහාරයක් වන අතර එය ජීර්ණය වී රුධිරයට ග්ලූකෝස් එකතු වීම වේගවත් කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
17.
නියුක්ලෙයික් අම්ල පිළිබඳව අසත්‍ය වගන්තිය තෝරන්න.
(1) තැනුම් ඒකකය නියුක්ලියෝටයිඩ නම් වේ.
(2) ස්වාභාවික බහුඅවයවිකයකි.
(3) ප්‍රවේණික තොරතුරු ගබඩා කරයි.
(4) C, H, O හා N යන මූලද්‍රව්‍ය පමණක් අඩංගු වේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
නියුක්ලෙයික් අම්ලවල (DNA, RNA) C, H, O, N වලට අමතරව පොස්පරස් (P) ද අනිවාර්යයෙන්ම අඩංගු වේ (පොස්පේට් කාණ්ඩය). එබැවින් (4) අසත්‍ය වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
18.
ජලය, සුළඟ හා ස්පෝටනය මඟින් ව්‍යාප්ත වන බීජ/ඵල සඳහා නිදසුන් වන්නේ පිළිවෙළින්,
(1) කොට්ටම්බා, හොර හා අබ ය.
(2) නෙළුම්, එඬරු හා රබර් ය.
(3) පොල්, වරා හා රබර් ය.
(4) කොස්, කපු හා බණ්ඩක්කා ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පොල් ජලයෙන්ද (තන්තුමය බහිෂ්ඵලය), වරා සුළඟින්ද (රෝම සහිත බීජ), රබර් ස්පෝටනයෙන්ද (පුපුරා විසිරීමෙන්) ව්‍යාප්ත වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
19.
පෙකණිවැල හරහා මවගෙන්, භ්‍රෑණයට ගමන් නොකරන්නේ මින් කුමක් ද?
(1) රුධිරය
(2) පෝෂක
(3) ඔක්සිජන්
(4) රෝග කාරක
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
මවගේ රුධිරය හා භ්‍රෑණයේ රුධිරය සෘජුව මිශ්‍ර නොවේ (වැදෑමහ බාධකය). විසරණය මඟින් පෝෂක හා ඔක්සිජන් ගමන් කළද රුධිරය සෘජුව ගමන් නොකරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
20.
පූර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තන සංසිද්ධිය දැක්වෙන නිවැරදි කිරණ සටහන කුමක් ද?
(1) වීදුරු තුළ සිට වාතය වෙත යනවිට අවධි කෝණයට වඩා වැඩි ආපාත කෝණයේදී සම්පූර්ණයෙන්ම වීදුරුව තුළටම පරාවර්තනය වීම
(2) වීදුරු සිට වාතයට යනවිට ලම්බයෙන් ඈතට වර්තනය වීම
(3) වාතයේ සිට වීදුරුවට ඇතුළු වන කිරණය
(4) අවධි කෝණයේදී මායිම ඔස්සේ ගමන් කිරීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ආලෝකය ඝනතර මාධ්‍යයක (වීදුරු) සිට විරලතර මාධ්‍යයකට (වාතය) ගමන් කිරීමේදී ආපාත කෝණය අවධි කෝණයට වඩා වැඩි වූ විට ආලෝකය සම්පූර්ණයෙන්ම ඝනතර මාධ්‍යය තුළටම පරාවර්තනය වීම පූර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තනයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
21.
ධාවන තරගයක් අවසන් කළ මලල ක්‍රීඩකයෙකුගේ පාදය කෙණ්ඩිය පෙරළීමකට ලක් විය. කෙණ්ඩිය පෙරළීමට හේතුවන පේශි සෛල තුළ නිපදවෙන රසායනික සංයෝගය කුමක් ද?
(1) කාබන් ඩයොක්සයිඩ්
(2) එතිල් මධ්‍යසාරය
(3) ලැක්ටික් අම්ලය
(4) ඇසිටික් අම්ලය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දැඩි ව්‍යායාමයේදී ඔක්සිජන් ඌනතාවය නිසා සත්ත්ව පේශි සෛල තුළ සිදුවන නිර්වායු ශ්වසනයේදී ලැක්ටික් අම්ලය නිපදවී තැන්පත් වීම නිසා පේශි තෙහෙට්ටුව සහ කෙණ්ඩිය පෙරළීම සිදුවේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
22.
අචලතාපී සත්ත්වයෙකු හා චලතාපී සත්ත්වයෙකු වන්නේ පිළිවෙළින්,
(1) පරවියා හා මැඩියා ය.
(2) වවුලා හා මීයා ය.
(3) ගැරඬියා හා තලමසා ය.
(4) කිඹුලා හා ඉබ්බා ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පරවියා (පක්ෂීන් - ආවේස්) අචලතාපී වේ. මැඩියා (උභයජීවීන් - ඇම්ෆිබියා) චලතාපී වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
23.
1.5 V විද්‍යුත්ගාමක බලයක් සහිත වියළි කෝෂ දෙකකින් 3 V වෝල්ටීයතාවක් ලබා ගැනීම සඳහා යොදා ගත හැකි සැකසුම කුමක් ද?
(1) කෝෂ දෙකෙහි ධන අග්‍ර එකිනෙකට සම්බන්ධ කළ සැකසුම
(2) කෝෂ දෙක සමාන්තරගතව සම්බන්ධ කළ සැකසුම
(3) කෝෂ දෙක ශ්‍රේණිගතව ධන හා සෘණ අනුපිළිවෙළින් සම්බන්ධ කළ සැකසුම
(4) කෝෂ දෙක සමාන්තරගත ප්‍රතිවිරුද්ධ සැකසුම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
කෝෂ දෙකක විද්‍යුත්ගාමක බලයන් එකතු වී මුළු වෝල්ටීයතාව $1.5\text{ V} + 1.5\text{ V} = 3.0\text{ V}$ වීමට නම් ඒවා ශ්‍රේණිගතව එක් කෝෂයක සෘණ අග්‍රය අනෙක් කෝෂයේ ධන අග්‍රයට සම්බන්ධ කළ යුතුය.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
24.
සිසිල් ජලය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා නොකරන මුත්, උණු ජලය සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කරන ලෝහය කුමක් ද?
(1) සෝඩියම්
(2) මැග්නීසියම්
(3) ඇලුමිනියම්
(4) කැල්සියම්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සෝඩියම් හා කැල්සියම් සිසිල් ජලය සමඟ දැඩිව ප්‍රතික්‍රියා කරයි. මැග්නීසියම් සිසිල් ජලය සමඟ ප්‍රතික්‍රියාව ඉතා මන්දගාමී වන නමුත් උණු ජලය (හෝ ජල වාෂ්ප) සමඟ වේගයෙන් ප්‍රතික්‍රියා කර $H_2$ වායුව පිට කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
25.
කොවිඩ්-19 (Covid-19) වෛරසය පිළිබඳව නිවැරදි ප්‍රකාශය කුමක් ද?
(1) ආලෝක අන්වීක්ෂයෙන් නිරීක්ෂණය කළ හැකි ය.
(2) පරිවෘත්තීය ක්‍රියා සිදු කරයි.
(3) DNA සහිත න්‍යෂ්ටියක් දරයි.
(4) ජීවී මෙන්ම අජීවී ලක්ෂණ ද පෙන්වයි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
වෛරස යනු සෛලීය ව්‍යුහයක් රහිත, ධාරක සෛලයකින් පිටතදී අජීවී ලෙස ස්ඵටිකීකරණය විය හැකි, ධාරක සෛලයක් තුළදී ප්‍රජනනය වන ජීවී හා අජීවී අතර මායිමේ පිහිටි අංශු විශේෂයකි.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
26.
ලේවායකදී මුහුදු ජලයෙන් ලුණු නිස්සාරණය සිදුකරන විට NaCl සමඟම අවක්ෂේප වන සංයෝගය කුමක් ද?
(1) Na_2SO_4
(2) MgCl_2
(3) CaCO_3
(4) CaSO_4
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ලුණු පාත්තිවල NaCl ස්ඵටිකීකරණය වන විට මැග්නීසියම් ලවණ වන $MgCl_2$ සහ $MgSO_4$ ද යම් ප්‍රමාණයකින් අවක්ෂේප වන අතර, ඒවායේ ජලාකර්ෂක ගුණය නිසා කැට ලුණු තෙත් ස්වභාවයක් ගනී.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
27.
ජලය මඟින් එක්තරා වස්තුවක් මත යෙදෙන උපරිම උඩුකුරු තෙරපුම වස්තුවේ බරට වඩා අඩු ය. එවිට වස්තුව,
(1) ජල පෘෂ්ඨය මත පා වේ.
(2) ජලයේ අර්ධ වශයෙන් ගිලී පා වේ.
(3) ජලයේ පූර්ණ වශයෙන් ගිලී පා වේ.
(4) සම්පූර්ණයෙන්ම ජලයේ ගිලේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
වස්තුවක බර ($W$) එය මත ක්‍රියාකරන උපරිම උඩුකුරු තෙරපුමට ($U_{\max}$) වඩා වැඩි නම් ($W > U_{\max}$), පහළට ක්‍රියාකරන සම්ප්‍රයුක්ත බලයක් පවතින බැවින් වස්තුව සම්පූර්ණයෙන්ම පතුලට ගිලී යයි.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
28.
මානව ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියටත්, මානව ශ්වසන පද්ධතියටත් පොදු කොටස කුමක් ද?
(1) මුඛය
(2) අන්නස්‍රෝතය
(3) ග්‍රසනිකාව
(4) ස්වරාලය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ග්‍රසනිකාව (Pharynx) යනු ආහාර ගමන් කරන ආහාර මාර්ගයටත්, වාතය ගමන් කරන ශ්වසන මාර්ගයටත් පොදු වූ හමුවන ස්ථානයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
29.
අරය 0.4 m වන රෝදයක් මත එකිනෙකට ප්‍රතිවිරුද්ධ 5 N ස්පර්ශක බල යුග්මයක් යෙදූ විට බල යුග්මයේ ඝූර්ණය කොපමණ ද?
(1) 5 \times 0.4\text{ N m}
(2) 5 \times 0.8\text{ N m}
(3) 5 \times 5 \times 0.4\text{ N m}
(4) 5 \times 5 \times 0.8\text{ N m}
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
බල යුග්මයක ඝූර්ණය යනු එක් බලයක විශාලත්වය ($F = 5\text{ N}$) සහ බල දෙක අතර ලම්බ දුරෙහි ($d = 2 \times 0.4\text{ m} = 0.8\text{ m}$) ගුණිතයයි. එබැවින් ඝූර්ණය $= 5 \times 0.8\text{ N m}$ (4 N m) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
30.
ඔක්සිජන් වායුව ($O_2$) 96 g ක් හා නයිට්‍රජන් වායුව ($N_2$) 56 g ක් අඩංගු මිශ්‍රණයක $O_2$ හි මවුල භාගය කොපමණ ද? ($N = 14, O = 16$)
(1) 1/5
(2) 2/5
(3) 3/5
(4) 4/5
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
$O_2$ මවුල ගණන $= 96 / 32 = 3\text{ mol}$. $N_2$ මවුල ගණන $= 56 / 28 = 2\text{ mol}$. මුළු මවුල $= 3 + 2 = 5\text{ mol}$. $O_2$ මවුල භාගය $= 3 / 5$ වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
31.
කාමර උෂ්ණත්වයේදී සින්ක් ලෝහය හා හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය ප්‍රතික්‍රියා කරවූ ආකාර හතරක් පහත දැක්වේ. වැඩිම ශීඝ්‍රතාවකින් හයිඩ්‍රජන් වායුව මුදා හරිනුයේ කුමන ආකාරයේදී ද?
(1) සින්ක් කැබලි + තනුක හයිඩ්‍රොක්ලෝරික්
(2) සින්ක් කැබලි + සාන්ද්‍ර හයිඩ්‍රොක්ලෝරික්
(3) සින්ක් කුඩු + තනුක හයිඩ්‍රොක්ලෝරික්
(4) සින්ක් කුඩු + සාන්ද්‍ර හයිඩ්‍රොක්ලෝරික්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පෘෂ්ඨික වර්ගඵලය වැඩිවීම (සින්ක් කුඩු භාවිතය) සහ ප්‍රතික්‍රියක සාන්ද්‍රණය වැඩිවීම (සාන්ද්‍ර අම්ලය භාවිතය) නිසා ඵලදායී ගැටුම් සංඛ්‍යාව උපරිම වී ප්‍රතික්‍රියා ශීඝ්‍රතාව වැඩිම වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
32.
ප්‍රබල අම්ලයක් හා ප්‍රබල භෂ්මයක් අතර සිදුවන්නේ,
(1) තාපදායක උදාසීනීකරණ ප්‍රතික්‍රියාවකි.
(2) තාපාවශෝෂක උදාසීනීකරණ ප්‍රතික්‍රියාවකි.
(3) තාපදායක සංයෝජන ප්‍රතික්‍රියාවකි.
(4) තාපාවශෝෂක සංයෝජන ප්‍රතික්‍රියාවකි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
අම්ලයක් හා භෂ්මයක් ප්‍රතික්‍රියා කර ලවණයක් හා ජලය සෑදීම උදාසීනීකරණය වන අතර සියලුම උදාසීනීකරණ ප්‍රතික්‍රියා තාපය පිටකරන (තාපදායක) ප්‍රතික්‍රියා වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
33.
තිරස් චුම්බක ක්ෂේත්‍රයකට (වමේ සිට දකුණට) ලම්බකව සිරස්ව තැබූ සන්නායකයක පහළට ධාරාවක් ගලන විට, සන්නායකය මත ක්‍රියා කරන බලයේ දිශාව වන්නේ,
(1) කඩදාසියේ තලය ඔස්සේ වම් පසට වේ.
(2) කඩදාසියේ තලය ඔස්සේ දකුණු පසට වේ.
(3) කඩදාසියේ තලයට ලම්බකව තලය තුළට වේ.
(4) කඩදාසියේ තලයට ලම්බකව තලයෙන් පිටතට වේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ෆ්ලෙමින්ගේ වමත් නියමයට අනුව: දබරැඟිල්ල චුම්බක ක්ෂේත්‍රය (දකුණට), මැදඟිල්ල ධාරාව (පහළට) යොමු කළ විට, මහපටැඟිල්ල කඩදාසි තලයට ලම්බකව ඇතුළට දිශානත වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
34.
උෂ්ණත්වය $-10\ ^\circ\text{C}$ හි පවතින අයිස් කැටියක් රත් කිරීමේදී ජලය බවට පත්වී නටන තුරු උෂ්ණත්වය කාලය සමඟ විචලනය නිවැරදිව දක්වන්නේ,
(1) $-10\ ^\circ\text{C}$ සිට එක දිගටම $100\ ^\circ\text{C}$ දක්වා ඉහළ යන ප්‍රස්ථාරය
(2) $-10\ ^\circ\text{C}$ සිට $0\ ^\circ\text{C}$ දක්වා වැඩිවී, $0\ ^\circ\text{C}$ හි තිරස්ව පැවතී, $100\ ^\circ\text{C}$ දක්වා වැඩිවී නැවත තිරස් වන ප්‍රස්ථාරය
(3) $0\ ^\circ\text{C}$ සිට ආරම්භ වන ප්‍රස්ථාරය
(4) නැවතීමේ අවස්ථාවකින් තොර ප්‍රස්ථාරය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
අයිස් රත් කිරීමේදී $-10\ ^\circ\text{C}$ සිට $0\ ^\circ\text{C}$ දක්වා වැඩිවේ. ද්‍රවාංකයේදී ($0\ ^\circ\text{C}$) ගුප්ත තාපය නිසා උෂ්ණත්වය නියතව පවතී (තිරස් රේඛාව). සම්පූර්ණ අයිස් දියවූ පසු $100\ ^\circ\text{C}$ දක්වා වැඩිවී තාපාංකයේදී නැවත නියත වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
35.
ස්වාභාවික රබර් සම්බන්ධයෙන් දී ඇති ප්‍රකාශ සලකන්න (A: රේඛීය බහුඅවයවිකයකි, B: ඒකඅවයවකය අයිසොප්‍රීන් වේ, C: දාම අතර හරස් බන්ධන ඇත). සත්‍ය වන්නේ,
(1) A පමණි.
(2) A හා B පමණි.
(3) B හා C පමණි.
(4) A හා C පමණි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ස්වාභාවික රබර් රේඛීය බහුඅවයවිකයකි (A සත්‍ය වේ). එහි ඒකඅවයවකය අයිසොප්‍රීන් වේ (B සත්‍ය වේ). දාම අතර හරස් බන්ධන සෑදෙන්නේ වල්කනයිස් කළ විට පමණි (C අසත්‍ය වේ). එබැවින් A හා B පමණි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
36.
M නැමැති ද්විසංයුජ ලෝහය සමඟ සම්බන්ධ කර තැබීමෙන් යකඩ විඛාදනය වීම පාලනය කළ හැකි ය. මෙහිදී M ලෝහය ලක් වන අර්ධ ප්‍රතික්‍රියාව කුමක් ද?
(1) M(s) \rightarrow M^{2+}(aq) + 2e
(2) M^{2+}(aq) \rightarrow M(s) + 2e
(3) M^{2+}(aq) + 2e \rightarrow M(s)
(4) M(s) \rightarrow M^+(aq) + e
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
කැතෝඩික ආරක්ෂණයේදී (බිලි ලෝහ ක්‍රමය) යකඩට වඩා සක්‍රීය ලෝහය (M) ඇනෝඩය ලෙස ක්‍රියා කරමින් ඉලෙක්ට්‍රෝන පිටකර ඔක්සිකරණය වේ. ද්විසංයුජ ලෝහයක් බැවින් $M(s) \rightarrow M^{2+}(aq) + 2e$ වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
37.
වස්තුවක් මත 4 N බලයක් හා 3 N බලයක් එකම අවස්ථාවේදීම යොදනු ලැබේ. එහිදී ලබා ගත හැකි සම්ප්‍රයුක්ත බලයේ විශාලත්වය පිළිබඳ සත්‍ය ප්‍රකාශය කුමක් ද?
(1) ලබාගත හැකි සම්ප්‍රයුක්තයේ උපරිම විශාලත්වය 7 N වේ (A පමණි).
(2) ලබාගත හැකි සම්ප්‍රයුක්තයේ අවම විශාලත්වය 1 N වේ (B පමණි).
(3) ලබාගත හැකි සම්ප්‍රයුක්තයේ විශාලත්වය සෑම විටම 5 N වේ (C පමණි).
(4) A හා B ප්‍රකාශ දෙකම සත්‍ය වේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
බල දෙක එකම දිශාවට වූ විට උපරිම සම්ප්‍රයුක්තය $4 + 3 = 7\text{ N}$ වේ (A සත්‍ය වේ). ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවලට වූ විට අවම සම්ප්‍රයුක්තය $4 - 3 = 1\text{ N}$ වේ (B සත්‍ය වේ).
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
38.
ප්‍රබල දණ්ඩ චුම්බකයක් තඹ කම්බි දඟරයක් තුළට සහ ඉන් ඉවතට චලනය කිරීමේදී ප්‍රතිසමාන්තරව සම්බන්ධ කළ බල්බය හා LED එක පිළිබඳ නිවැරදි නිරීක්ෂණය කුමක් ද?
(1) අවස්ථා දෙකේදීම බල්බය හා LED දෙකම එකවර දැල්වේ.
(2) අවස්ථා දෙකේදීම බල්බය දැල්වෙන අතර LED එකක් පමණක් දැල්වේ.
(3) දඟරය තුළට චලනය කරන විට පමණක් බල්බය හා LED එකක් දැල්වේ.
(4) දඟරයෙන් ඉවතට චලනය කරන විට පමණක් බල්බය හා LED එකක් දැල්වේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
චුම්බකයේ චලිත දිශාව මාරු වන විට ප්‍රේරිත ධාරාවේ දිශාව මාරු වේ (AC). බල්බය දිශා දෙකේදීම දැල්වෙන මුත් LED එක පක්ෂග්‍රාහී වන එක් දිශාවකට පමණක් දැල්වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
39.
පහත ප්‍රකාශ සලකන්න (A: ආහාර දාමයක් ඔස්සේ ජෛව එක්රැස් වීම සිදු වේ. B: විෂ රසායනික දූෂක වැඩි වශයෙන් සාන්ද්‍රණය වන්නේ ආහාර දාමයක ඉහළ පෝෂී මට්ටම්වලයි). ඉහත,
(1) A හා B ප්‍රකාශ දෙකම සත්‍ය වේ.
(2) A ප්‍රකාශය සත්‍ය වන අතර B ප්‍රකාශය අසත්‍ය වේ.
(3) A ප්‍රකාශය අසත්‍ය වන අතර B ප්‍රකාශය සත්‍ය වේ.
(4) A හා B ප්‍රකාශ දෙකම අසත්‍ය වේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දිරාපත් නොවන විෂ ද්‍රව්‍ය සිරුරෙන් බැහැර නොවී එක්රැස් වීමත් (ජෛව එක්රැස්වීම), ඉහළ පෝෂී මට්ටම්වලදී සාන්ද්‍රණය තව තවත් වැඩිවීමත් (ජෛව විශාලනය) යන දෙකම සිදුවේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
40.
වැවක ජලය අසාමාන්‍ය ලෙස කොළ පාට වීමට (සුපෝෂණය වීමට) වැඩියෙන්ම දායක වන්නේ පහත කුමන මිනිස් ක්‍රියාකාරකම ද?
(1) වැව් ඉස්මත්තේ හේන් ගොවිතැන් කිරීම
(2) මාළු ඇල්ලීම නිසා ඇල්ගී ඝනත්වය වැඩි වීම
(3) වාහන සේදීම නිසා තෙල් හා ග්‍රීස් එකතු වීම
(4) මල හා බහිස්‍රාවී අපද්‍රව්‍ය ජලයට එකතු කිරීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
මිනිස් මල හා අපද්‍රව්‍ය මඟින් අධික නයිට්‍රේට් හා පොස්පේට් සාන්ද්‍රණයක් ජලයට එක්වීම නිසා ජලාශවල සුපෝෂණය හෙවත් ඇල්ගී පිපීම වේගවත්ව සිදුවේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
ශ්‍රී ලංකා විභාග දෙපාර්තමේන්තුව • DEPARTMENT OF EXAMINATIONS, SRI LANKA
අධ්‍යයන පොදු සහතික පත්‍ර (සාමාන්‍ය පෙළ) විභාගය
2020 අ.පො.ස. (සා.පෙළ) විභාගය • විද්‍යාව II
Science II — Time: 3 Hours — Total Marks: 60
උපදෙස්: A කොටසේ ප්‍රශ්න හතරටම (1-4) මෙම පත්‍රයේම පිළිතුරු සපයන්න. B කොටසේ ප්‍රශ්න පහෙන් (5-9) ප්‍රශ්න තුනක් තෝරාගෙන පිළිතුරු සපයන්න.
විභාග අංකය: ....................................
(01) ප්‍රභාසංශ්ලේෂණය සහ ශාක කායික විද්‍යාව (Biology)
මුළු ලකුණු 15
2020 විභාග ප්‍රශ්නය: හරිත ශාක පත්‍රයක ප්‍රභාසංශ්ලේෂණ ක්‍රියාවලිය හා ඒ ආශ්‍රිත සාධක පරීක්ෂා කිරීමට පාසල් රසායනාගාරයේදී සිදුකළ පරීක්ෂණයක් ඇසුරින් පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(A) (i)
ප්‍රභාසංශ්ලේෂණයේදී ආලෝක ප්‍රතික්‍රියාව සහ අඳුරු ප්‍රතික්‍රියාව සිදුවන හරිතලවයේ විශේෂිත ස්ථාන පිළිවෙළින් නම් කරන්න.
[ලකුණු 3]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(A) (ii)
ප්‍රභාසංශ්ලේෂණ ක්‍රියාවලිය සඳහා වන තුලිත සමස්ත රසායනික සමීකරණය (රසායනික සූත්‍ර ඇසුරින්) ලියන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(B) (i)
පිෂ්ට පරීක්ෂාවේදී ශාක පත්‍රය උතුරන ජලයේ තම්බා ගැනීම සහ පසුව ඇල්කොහොල් තුළ බහා ජල තාපකයක රත් කිරීම සිදු කරන්නේ මන්දැයි පහදන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(B) (ii)
ප්‍රභාසංශ්ලේෂණයේදී පිටවන වායුව ඔක්සිජන් ($\text{O}_2$) බව හඳුනා ගැනීමට යොදා ගන්නා පරීක්ෂාව සහ එහි නිරීක්ෂණය කෙටියෙන් ලියන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
නිල Marking Scheme:
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(A)(i) ආලෝක ප්‍රතික්‍රියාව: ග්‍රානා (Grana) / තයිලකොයිඩ පටල [ලකුණු 1.5]. අඳුරු ප්‍රතික්‍රියාව: ස්ට්‍රෝමාව (Stroma) [ලකුණු 1.5].
(A)(ii) $6\text{CO}_2 + 6\text{H}_2\text{O} \xrightarrow[\text{හරිතප්‍රද}]{\text{ආලෝකය}} \text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 + 6\text{O}_2$ (තුලිත සමීකරණයට) [ලකුණු 4].
(B)(i) උතුරන ජලයේ තැම්බීම: සෛල පටලවල පාරගම්‍යතාව වැඩි කර සෛල මරණයට පත් කිරීම සඳහා [ලකුණු 2]. ඇල්කොහොල් වල රත් කිරීම: හරිතප්‍රද (ක්ලෝරොෆිල්) දියකර හැර වර්ණහරණය කිරීම සඳහා (ඇල්කොහොල් පහසුවෙන් ගිනි ඇවිලෙන බැවින් ජල තාපකයක් යොදා ගනී) [ලකුණු 2].
(B)(ii) එකතු වූ වායුව සහිත නළය තුළට දල්වන ලද හබල පෙත්තක් (ගිනි අඟුරක්) ඇතුළු කිරීම [ලකුණු 2]. නිරීක්ෂණය: හබල පෙත්ත දීප්තිමත්ව දැල්වීම [ලකුණු 2].
(02) පදාර්ථයේ ව්‍යුහය, ආවර්තිතා වගුව හා බන්ධන (Chemistry)
මුළු ලකුණු 15
2020 විභාග ප්‍රශ්නය: පරමාණුක ක්‍රමාංකය $Z = 13$ වූ ඇලුමිනියම් (Al) මූලද්‍රව්‍යය ඇසුරින් පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(a)
Al පරමාණුවේ ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය ලියා, එය ආවර්තිතා වගුවේ අයත් වන කාණ්ඩය හා ආවර්තය සඳහන් කරන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(b)
Al මූලද්‍රව්‍යය ක්ලෝරීන් ($_{17}\text{Cl}$) සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර සාදන ක්ලෝරයිඩයේ රසායනික සූත්‍රය ලියන්න. එහි අඩංගු රසායනික බන්ධන වර්ගය කුමක්ද?
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(c)
එම ක්ලෝරයිඩයේ මවුලික ස්කන්ධය ගණනය කරන්න. (සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධ: Al=13, \text{Cl}=35.5)
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(d)
අයනික සංයෝග ඝන අවස්ථාවේදී විදුලිය සන්නයනය නොකරන නමුත් විලයිත හෝ ජලීය ද්‍රාවණ අවස්ථාවේදී විදුලිය සන්නයනය කිරීමට හේතුව පහදන්න.
[ලකුණු 3]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
නිල Marking Scheme:
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය: 2, 8, 3 [ලකුණු 2]. කාණ්ඩය: III [ලකුණු 1]. ආවර්තය: 3 [ලකුණු 1].
(b) රසායනික සූත්‍රය: Al\text{Cl}_3 [ලකුණු 2]. බන්ධන වර්ගය: අයනික බන්ධන (Ionic bond) [ලකුණු 2].
(c) මවුලික ස්කන්ධය නිවැරදි සූත්‍රය හා ආදේශය සහිතව ගණනය කිරීම [ලකුණු 4].
(d) ඝන අවස්ථාවේදී අයන දැලිස තුළ තදින් බැඳී ඇති බැවින් නිදහස් අයන නොමැත. විලයිත හෝ ජලීය අවස්ථාවේදී නිදහස් චලනය විය හැකි අයන ඇති බැවින් විද්‍යුතය සන්නයනය කරයි [ලකුණු 3].
(03) චලිතය, ප්‍රවේග-කාල ප්‍රස්ථාර හා නිව්ටන් නියම (Physics)
මුළු ලකුණු 15
2020 විභාග ප්‍රශ්නය: නිශ්චලතාවයේ සිට ගමන් ආරම්භ කළ ස්කන්ධය 1400 = 1400\text{ kg}$ වූ වාහනයක් ඒකාකාර ත්වරණය 1.5 = 1.5\text{ ms}^{-2}$ කින් තත්පර 10 = 10\text{ s}$ ක් ගමන් කර, ඉන්පසු ලබාගත් ප්‍රවේගයෙන් තවත් තත්පර 10ක් ඒකාකාර වේගයෙන් ගමන් කළේය.
(a)
මුල් තත්පර 10 අවසානයේ වාහනය ලබාගත් අවසාන ප්‍රවේගය 16 = u + at$ ඇසුරින් ගණනය කරන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(b)
මුල් තත්පර 10 තුළ වාහනය ගමන් කළ දුර $s = ut + \frac{1}{2}at^2$ ඇසුරින් සොයන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(c)
මෙම චලිතය සඳහා ප්‍රවේග-කාල ($v-t$) ප්‍රස්ථාරයේ දළ සටහනක් අඳින්න (අක්ෂ සහ අනුරූප අගයන් ලකුණු කරන්න).
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(d)
ත්වරණය වන කාලය තුළ රථය මත ක්‍රියාකළ අසමතුලිත ඉදිරි චාලක බලය $F = ma$ මඟින් නිව්ටන් (\text{N}) වලින් ගණනය කරන්න.
[ලකුණු 3]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
නිල Marking Scheme:
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) $v = u + at \Rightarrow u = 0, a = 1.5, t = 10 \Rightarrow v = 0 + (1.5 \times 10) = 15\text{ ms}^{-1}$ [ලකුණු 4].
(b) $s = ut + \frac{1}{2}at^2 \Rightarrow s = 0 + \frac{1}{2} \times 1.5 \times (10)^2 = 75\text{ m}$ [ලකුණු 4].
(c) $v-t$ ප්‍රස්ථාරය: $0$ සිට 10\text{ s} දක්වා බෑවුම් සහිත සරල රේඛාවක් ($0$ සිට 15\text{ ms}^{-1} දක්වා) [ලකුණු 2], ඉන්පසු තිරස් රේඛාවක් [ලකුණු 2].
(d) $F = ma \Rightarrow F = 1400\text{ kg} \times 1.5\text{ ms}^{-2} = 2100\text{ N}$ [ලකුණු 3].
(04) ධාරා විද්‍යුතය, පරිපථ හා ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව (Applied Science)
මුළු ලකුණු 15
2020 විභාග ප්‍රශ්නය: විභව අන්තරය $V = 16\text{ V}$ වන කෝෂයකට ශ්‍රේණිගතව සම්බන්ධ කරන ලද $R_1 = 8\text{ }\Omega$ සහ $R_2 = 8\text{ }\Omega$ ප්‍රතිරෝධක දෙකක් සහිත පරිපථයක් සලකන්න.
(a)
ඕම්ගේ නියමය (Ohm's Law) ප්‍රකාශ කරන්න.
[ලකුණු 3]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(b)
පරිපථයේ මුළු සමක ප්‍රතිරෝධය ($R = R_1 + R_2$) සහ පරිපථය හරහා ගලන මුළු ධාරාව ($I$) ඇම්පියර් වලින් ගණනය කරන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(c)
$R_2 (8\text{ }\Omega)$ ප්‍රතිරෝධකය දෙකෙළවර විභව බැස්ම ($V_2 = I \times R_2$) වෝල්ට් වලින් ගණනය කරන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(d)
මෙම පරිපථයට සන්ධි ඩයෝඩයක් පසු නැඹුරු වන පරිදි සම්බන්ධ කළහොත් පරිපථයේ ධාරාවට කුමක් සිදුවේද? ඊට හේතුව කුමක්ද?
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
නිල Marking Scheme:
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) නියත උෂ්ණත්වයකදී සන්නායකයක් හරහා ගලන විද්‍යුත් ධාරාව, එහි දෙකෙළවර විභව අන්තරයට අනුලෝමව සමානුපාතික වේ ($V = IR$) [ලකුණු 3].
(b) $R = 8 + 8 = 16\text{ }\Omega$ [ලකුණු 2]. $I = \frac{V}{R} = \frac{16}{16} = 1\text{ A}$ [ලකුණු 2].
(c) $V_2 = I \times R_2 = 1\text{ A} \times 8\text{ }\Omega = 8\text{ V}$ [ලකුණු 4].
(d) ධාරාව ගලා නොයයි (ශුන්‍ය වේ) [ලකුණු 2]. පසු නැඹුරු වූ විට ඩයෝඩයේ ක්ෂය ස්ථරය පුළුල් වී ප්‍රතිරෝධය ඉතා ඉහළ වන බැවින් ධාරාව අවහිර කරයි [ලකුණු 2].
05.
මානව ප්‍රවේණිය සහ මෙන්ඩලීය නීති (Biology Essay)
ලකුණු 20
2020 විභාග රචනා ගැටලුව: ග්‍රෙගර් මෙන්ඩල් විසින් සිදුකරන ලද මූලික ඒකසංකරණ පරීක්ෂණ සහ මිනිසාගේ රුධිර ගණ ප්‍රවේණිය පිළිබඳව පහත විමසුම සලකන්න.
(a) (i)
ප්‍රමුඛ ලක්ෂණය (Dominant trait) සහ නිලීන ලක්ෂණය (Recessive trait) යන්න නිර්වචනය කරන්න.
[ලකුණු 4]
(a) (ii)
සමයුග්මක උස ශාකයක් ($TT$) සහ සමයුග්මක මිටි ශාකයක් ($tt$) පරපරාගනය කළ විට $F_1$ සහ $F_2$ පරම්පරාවල ලැබෙන රූපදර්ශ අනුපාතය පුනට් කොටුවක් (Punnett square) ඇසුරින් දක්වන්න.
[ලකුණු 8]
(b)
මිනිසාගේ $\text{ABO}$ රුධිර ගණ ප්‍රවේණිය පාලනය කරන ඇලීල 3 නම් කර, $\text{A}$ රුධිර ගණය ඇති පියෙකුට සහ $\text{B}$ රුධිර ගණය ඇති මවකට $\text{O}$ රුධිර ගණය සහිත දරුවෙකු බිහිවිය හැකි ආකාරය ප්‍රවේණි සටහනකින් පැහැදිලි කරන්න.
[ලකුණු 8]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a)(i) ප්‍රමුඛ ලක්ෂණය: විෂමයුග්මක අවස්ථාවේදීත් බාහිරට ප්‍රකාශ වන ලක්ෂණයයි [ලකුණු 2]. නිලීන ලක්ෂණය: සමයුග්මක නිලීන අවස්ථාවේදී පමණක් ප්‍රකාශ වන ලක්ෂණයයි [ලකුණු 2].
(a)(ii) $F_1$ පරම්පරාව: $Tt$ (100% උස) [ලකුණු 2]. $F_2$ පරම්පරාව: $TT$ (උස 1), $Tt$ (උස 2), $tt$ (මිටි 1) [ලකුණු 3]. රූපදර්ශ අනුපාතය: උස 3 : මිටි 1 (3:1) [ලකුණු 3].
(b) ඇලීල: $I^A, I^B, i$ [ලකුණු 3]. පියා විෂමයුග්මක $I^A i$ සහ මව විෂමයුග්මක $I^B i$ වන විට දෙදෙනාගෙන්ම $i$ ඇලීල එකතුවී $ii$ ප්‍රවේණිදර්ශය සහිත \text{O} රුධිර ගණ දරුවෙකු බිහිවේ (සම්භාවිතාව 25% කි) [ලකුණු 5].
06.
විද්‍යුත් රසායනික කෝෂ සහ විද්‍යුත් විච්ඡේදනය (Chemistry Essay)
ලකුණු 20
2020 විභාග රචනා ගැටලුව: රසායනික ශක්තිය විද්‍යුත් ශක්තිය බවට පත්කිරීම සහ විද්‍යුත් ශක්තිය මඟින් රසායනික විපර්යාස සිදුකිරීම පිළිබඳ පහත කොටස්වලට පිළිතුරු සපයන්න.
(a)
විද්‍යුත් රසායනික කෝෂයක් (ගැල්වනික කෝෂයක්) සහ විද්‍යුත් විච්ඡේදන කෝෂයක් අතර පවතින මූලික ශක්ති පරිවර්තන වෙනස පැහැදිලි කරන්න.
[ලකුණු 4]
(b)
තනුක සල්ෆියුරික් අම්ලය ($\text{H}_2\text{SO}_4$) යොදා ජලය විද්‍යුත් විච්ඡේදනය කිරීමේදී ඇනෝඩයේ හා කැතෝඩයේ නිදහස් වන වායු නම් කර, එම අග්‍රවල සිදුවන තුලිත අර්ධ ප්‍රතික්‍රියා ලියන්න.
[ලකුණු 8]
(c)
යකඩ හැන්දක් මත රිදී ($\text{Ag}$) හෝ තඹ ($\text{Cu}$) ආලේප කිරීමේ විද්‍යුත් තහඩුකරණ (Electroplating) ක්‍රියාවලියේදී කැතෝඩය, ඇනෝඩය සහ විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය ලෙස යොදා ගන්නා ද්‍රව්‍ය නම් කරන්න.
[ලකුණු 8]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) ගැල්වනික කෝෂය: රසායනික ශක්තිය $\rightarrow$ විද්‍යුත් ශක්තිය බවට පත්කරයි [ලකුණු 2]. විද්‍යුත් විච්ඡේදන කෝෂය: විද්‍යුත් ශක්තිය $\rightarrow$ රසායනික ශක්තිය බවට පත්කරයි [ලකුණු 2].
(b) ඇනෝඩයේ වායුව: ඔක්සිජන් ($\text{O}_2$) [ලකුණු 2], අර්ධ ප්‍රතික්‍රියාව: $2\text{H}_2\text{O} \rightarrow \text{O}_2 + 4\text{H}^+ + 4e^-$ [ලකුණු 2]. කැතෝඩයේ වායුව: හයිඩ්‍රජන් ($\text{H}_2$) [ලකුණු 2], අර්ධ ප්‍රතික්‍රියාව: $2\text{H}^+ + 2e^- \rightarrow \text{H}_2$ [ලකුණු 2].
(c) කැතෝඩය: ආලේප කළ යුතු පිරිසිදු යකඩ හැන්ද [ලකුණු 2.5]. ඇනෝඩය: ආලේප කිරීමට ගන්නා පිරිසිදු ලෝහ තහඩුව (තඹ/රිදී) [ලකුණු 2.5]. විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය: අදාළ ලෝහයේ ද්‍රාව්‍ය ලවණ ද්‍රාවණයක් ($\text{CuSO}_4$ හෝ $\text{AgNO}_3$) [ලකුණු 3].
07.
තාපය, විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව හා ගුප්ත තාපය (Physics Essay)
ලකුණු 20
2020 විභාග රචනා ගැටලුව: ද්‍රව්‍යවල උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම සහ අවස්ථා විපර්යාසවලදී සිදුවන තාප හුවමාරුව පිළිබඳ පහත ගැටලුව විසඳන්න.
(a)
විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව ($c$) සහ විලයනයේ විශිෂ්ට ගුප්ත තාපය ($L_f$) අතර වෙනස අර්ථ දක්වන්න.
[ලකුණු 5]
(b)
ස්කන්ධය $2\text{ kg}$ වන ජලයේ උෂ්ණත්වය $30\text{ }^\circ\text{C}$ සිට $80\text{ }^\circ\text{C}$ දක්වා ඉහළ නැංවීමට අවශ්‍ය තාප ප්‍රමාණය ගණනය කරන්න. (ජලයේ විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව $c = 4200\text{ J kg}^{-1}\text{ K}^{-1}$)
[ලකුණු 7]
(c)
$0\text{ }^\circ\text{C}$ හි පවතින අයිස් කැටයක් $0\text{ }^\circ\text{C}$ හි ජලය බවට පත්වීමේදී උෂ්ණත්වය වෙනස් නොවන්නේ මන්දැයි අණුක චාලක වාදය ඇසුරින් පහදන්න.
[ලකුණු 8]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව: ද්‍රව්‍යයක $1\text{ kg}$ ක උෂ්ණත්වය $1\text{ }^\circ\text{C}$ කින් ඉහළ නැංවීමට අවශ්‍ය තාපයයි ($Q = mc\Delta\theta$) [ලකුණු 2.5]. විශිෂ්ට ගුප්ත තාපය: උෂ්ණත්වය වෙනස් නොවී $1\text{ kg}$ ක භෞතික අවස්ථාව වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය තාපයයි ($Q = mL$) [ලකුණු 2.5].
(b) $Q = mc\Delta\theta \Rightarrow m = 2\text{ kg}, c = 4200, \Delta\theta = (80 - 30) = 50\text{ K}$ [ලකුණු 3]. $Q = 2 \times 4200 \times 50 = 420,000\text{ J} = 420\text{ kJ}$ [ලකුණු 4].
(c) සපයන තාප ශක්තිය අණු අතර ඇති අන්තර් අණුක බන්ධන බිඳහෙළා අයිස් ජාල ව්‍යුහය දියකර හැරීමට වැයවේ [ලකුණු 4]. එම තාපය අණුවල චාලක ශක්තිය වැඩි කිරීමට දායක නොවන බැවින් උෂ්ණත්වය ඉහළ නොයයි [ලකුණු 4].
08.
විද්‍යුත් චුම්බක ප්‍රේරණය, පරිණාමක හා ගෘහ විදුලි පරිපථ (Applied Physics Essay)
ලකුණු 20
2020 විභාග රචනා ගැටලුව: ජාතික විදුලිබල පද්ධතියෙන් ගෘහස්ථ විදුලි සැපයුම ලබාගැනීම සහ විද්‍යුත් උපකරණවල ආරක්ෂිත භාවිතය පිළිබඳ පහත ප්‍රශ්න සලකන්න.
(a)
විද්‍යුත් චුම්බක ප්‍රේරණය යනු කුමක්දැයි හඳුන්වා, එය ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්නා උපකරණ 2ක් නම් කරන්න.
[ලකුණු 5]
(b)
විදුලිබලාගාරවල සිට නගර වෙත විදුලිය සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේදී අධි වෝල්ටීයතාවයකින් සම්ප්‍රේෂණය කරන්නේ මන්දැයි \$P = I^2R\$ සමීකරණය ඇසුරින් විස්තර කරන්න.
[ලකුණු 7]
(c)
ගෘහ විදුලි පරිපථයක ආරක්ෂාව සඳහා යොදන (i) විලායකය (Fuse) (ii) කුඩා පරිපථ බිඳිනය (MCB) සහ (iii) භූගත රැහැන (Earth wire) ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය කෙටියෙන් විස්තර කරන්න.
[ලකුණු 8]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් සහ සන්නායකයක් අතර සාපේක්ෂ චලිතයක් ඇතිවීමේදී සන්නායකය තුළ විද්‍යුත් ගාමක බලයක් (විභව අන්තරයක්) ප්‍රේරණය වීම [ලකුණු 3]. උපකරණ: විදුලි ජනකය (ඩයිනමෝව), පරිණාමකය, ප්‍රේරක උඳුන [ලකුණු 2].
(b) $P = VI$ බැවින් වෝල්ටීයතාව ($V$) ඉතා ඉහළ නැංවූ විට සම්ප්‍රේෂණ රැහැනේ ධාරාව ($I$) ඉතා කුඩා වේ [ලකුණු 3]. රැහැන්වල තාපය ලෙස සිදුවන බල හානිය $P_{\text{loss}} = I^2R$ වේ. $I$ කුඩා බැවින් ජූල් තාප හානිය විශාල ලෙස අවම කරගත හැක [ලකුණු 4].
(c) (i) විලායකය: අධි ධාරාවක් ගලා යාමේදී අඩු ද්‍රවාංකයක් සහිත කම්බිය රත්වී දියවී පරිපථය විසන්ධි කරයි [ලකුණු 2.5]. (ii) MCB: කෙටි පරිපථ හෝ අධිභාර වලදී විද්‍යුත් චුම්බක යාන්ත්‍රණයකින් ස්විචය ට්‍රිප් කර පරිපථය විසන්ධි කරයි [ලකුණු 2.5]. (iii) භූගත රැහැන: ලෝහමය ආවරණය සහිත උපකරණයක ලයිව් වයරය ලෝහයට ස්පර්ශ වුවහොත් ධාරාව පොළොවට කාන්දු කර පරිශීලකයාට විදුලි සැර වැදීම වළක්වයි [ලකුණු 3].
09.
ජෛව භූ-රසායනික චක්‍ර, ගෝලීය උණුසුම හා පරිසර කළමනාකරණය (Biosphere & Environment)
ලකුණු 20
2020 විභාග රචනා ගැටලුව: මිහිමත ජීවයේ පැවැත්ම තහවුරු කරන ජෛව භූ-රසායනික චක්‍ර සහ මානව ක්‍රියාකාරකම් නිසා පැනනැගී ඇති පාරිසරික අර්බුද පිළිබඳ පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(a)
නයිට්‍රජන් චක්‍රයේදී වායුගෝලීය නයිට්‍රජන් ($N_2$) ශාකවලට උරාගත හැකි නයිට්‍රේට් ($NO_3^-$) බවට පත්කරන ජෛවීය හා අජෛවීය ක්‍රම එක බැගින් දක්වන්න.
[ලකුණු 6]
(b)
හරිතාගාර ආචරණය (Greenhouse Effect) යනු කුමක්දැයි විස්තර කර, මිනිසා විසින් වායුගෝලයට අධිකව හරිතාගාර වායු එකතු කිරීම නිසා සිදුවන අහිතකර ප්‍රතිඵල 3ක් සඳහන් කරන්න.
[ලකුණු 7]
(c)
පොලිතීන් හා ප්ලාස්ටික් භාවිතය අවම කිරීමට ලෝකයේ ක්‍රියාත්මක වන 3R (Reduce, Reuse, Recycle) සංකල්පය පාසලේදී සහ නිවසේදී ක්‍රියාත්මක කළ හැකි ප්‍රායෝගික උදාහරණ සහිතව පැහැදිලි කරන්න.
[ලකුණු 7]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) ජෛවීය ක්‍රමය: රනිල ශාක මුල් ගැටිතිවල ජීවත්වන රයිසෝබියම් (Rhizobium) බැක්ටීරියා හෝ ඇසටොබැක්ටර් මඟින් නයිට්‍රජන් තිර කිරීම [ලකුණු 3]. අජෛවීය ක්‍රමය: අකුණු ගැසීමේදී වායුගෝලීය නයිට්‍රජන් සහ ඔක්සිජන් එක්ව නයිට්‍රජන් ඔක්සයිඩ් සාදා වැසි ජලය සමඟ නයිට්‍රික් අම්ලය ලෙස පසට එකතු වීම [ලකුණු 3].
(b) පෘථිවිය මතුපිටින් විමෝචනය කරන අධෝරක්ත (IR) කිරණ වායුගෝලයේ ඇති $\text{CO}_2, \text{CH}_4, \text{N}_2\text{O}$ වැනි වායු මඟින් රඳවා ගෙන පෘථිවි උෂ්ණත්වය ඉහළ නැංවීම [ලකුණු 3]. අහිතකර ප්‍රතිඵල: ධ්‍රැවීය අයිස් දියවී මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම, කාලගුණික විපර්යාස හා නියඟ/ගංවතුර, ජෛව විවිධත්වය හා කොරල්පර විනාශ වීම [ලකුණු 4].
(c) Reduce (අවම කිරීම): පොලිතීන් බෑග් වෙනුවට රෙදි බෑග් භාවිතය [ලකුණු 2.5]. Reuse (නැවත භාවිතය): හිස් ප්ලාස්ටික් බෝතල් පැල සිටුවීමට හෝ ද්‍රව්‍ය ගබඩා කිරීමට යොදාගැනීම [ලකුණු 2]. Recycle (ප්‍රතිචක්‍රීකරණය): ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය වෙන්කර එකතු කර ප්‍රතිචක්‍රීකරණ මධ්‍යස්ථාන වෙත ලබාදීම [ලකුණු 2.5].
VertexExam.lk • නිල අධ්‍යාපනික විභාග මධ්‍යස්ථානය
2020 O/L විද්‍යාව • සියලුම හිමිකම් ඇවිරිණි.
Exam Paper Sheet