ශ්‍රී ලංකා විභාග දෙපාර්තමේන්තුව • DEPARTMENT OF EXAMINATIONS, SRI LANKA
අධ්‍යයන පොදු සහතික පත්‍ර (සාමාන්‍ය පෙළ) විභාගය
2021 අ.පො.ස. (සා.පෙළ) විභාගය • විද්‍යාව I
General Certificate of Education (Ord. Level) Examination - 2021
විෂය අංකය: 34 (විද්‍යාව) |
කාලය: පැය 01 විනාඩි 15 |
මුළු ලකුණු: 40
විභාග අංකය:
වැදගත් උපදෙස්:
- මෙම ප්‍රශ්න පත්‍රය බහුවරණ (MCQ) ප්‍රශ්න 40 කින් සමන්විත වේ.
- සියලුම ප්‍රශ්නවලට මෙම පත්‍රයේම පිළිතුරු සපයන්න. 1, 2, 3, 4 අතුරින් වඩාත් ගැළපෙන පිළිතුර තෝරා අදාළ ප්‍රශ්නය ඉදිරියෙන් ඇති තීරුවේ ලියන්න.
- එක් ප්‍රශ්නයකට ලකුණු 01 බැගින් හිමිවේ. (මුළු ලකුණු 40)
01.
මානව හෘදය අයත් වන්නේ පහත සඳහන් කුමන සංවිධාන මට්ටමට ද?
(1) සෛලය
(2) පටකය
(3) අවයවය
(4) පද්ධතිය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
හෘදය යනු රුධිර සංසරණ පද්ධතියට අයත් ප්‍රධාන ඉන්ද්‍රියක් හෙවත් අවයවයකි (Organ). එය විවිධ පටක (හෘත් පේශි පටක, සම්බන්ධක පටක, ස්නායු පටක) එක්වීමෙන් සෑදී ඇත.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
02.
LP ගෑස්වල ප්‍රධාන සංඝටක ලෙස අඩංගු හයිඩ්‍රොකාබන වනුයේ,
(1) මීතේන් හා එතේන් ය.
(2) ප්‍රොපේන් හා බියුටේන් ය.
(3) බියුටේන් හා පෙන්ටේන් ය.
(4) ප්‍රොපේන් හා පෙන්ටේන් ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ද්‍රවීකෘත පෙට්‍රෝලියම් වායුව හෙවත් LP ගෑස්වල (Liquefied Petroleum Gas) ප්‍රධාන වශයෙන් අඩංගු වන්නේ ප්‍රොපේන් ($C_3H_8$) සහ බියුටේන් ($C_4H_{10}$) ය.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
03.
කාර්ය ප්‍රමාණයේ ඒකකය කුමක් ද?
(1) \text{kg m s}^{-1}
(2) \text{kg m s}^{-2}
(3) \text{kg m}^{-1} \text{s}^{-1}
(4) \text{kg m}^2 \text{s}^{-2}
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
කාර්යය = බලය $\times$ බලයේ දිශාවට විස්ථාපනය = $\text{N} \times \text{m} = (\text{kg m s}^{-2}) \times \text{m} = \text{kg m}^2 \text{s}^{-2}$ (හෙවත් ජූල් - $\text{J}$) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
04.
හෘත් පේශි පටකයේ ලක්ෂණයක් නොවන්නේ පහත කුමක් ද?
(1) සෛල ඒක න්‍යෂ්ටික වීම
(2) අන්තර්ස්ථාපිත මඬල පිහිටීම
(3) සෛල ශාඛනය වී තිබීම
(4) ඉච්ඡානුගව ක්‍රියා කිරීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
හෘත් පේශි අනෛච්ඡික පේශි (Involuntary muscles) වේ; එනම් ඒවා අපගේ සිතැඟි පරිදි (ඉච්ඡානුගව) පාලනය කළ නොහැක. ඒවා ශාඛනය වූ, ඒක න්‍යෂ්ටික, අන්තර්ස්ථාපිත මඬල සහිත සෛල වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
05.
ශිෂ්‍යයෙක් ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයකදී නිරීක්ෂණය කළ බීජයක් රූපයේ දැක්වේ. මෙම බීජය ව්‍යාප්ත වන්නේ,
(1) සතුන් මඟිනි.
(2) ජලය මඟිනි.
(3) සුළඟ මඟිනි.
(4) ස්ඵෝටනය මඟිනි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
රූපයේ දැක්වෙන්නේ පියාපත් හෝ උපග්‍රන්ථ සහිත සුළඟ මඟින් ව්‍යාප්ත වීමට හැඩගැසුණු බීජයකි (උදා: ගයිරොකාපස් / මහෝගනී බීජ).
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
06.
නියත ත්වරණයෙන් ගමන් කරන වස්තුවක පහත කුමන රාශිය ඒකාකාර ලෙස වැඩි වේ ද?
(1) දුර
(2) විස්ථාපනය
(3) ප්‍රවේගය
(4) මන්දනය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ත්වරණය යනු ප්‍රවේගය වෙනස් වීමේ ශීඝ්‍රතාවයි. ත්වරණය නියත නම් ඒකක කාලයකදී ප්‍රවේගය වැඩිවන ප්‍රමාණය නියත වේ, එනම් ප්‍රවේගය ඒකාකාරව වැඩි වේ ($v = u + at$).
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
07.
^{40}_{19}\text{K} හා ^{40}_{20}\text{Ca} යන පරමාණුවල සමාන වන්නේ පහත කුමක් ද?
(1) ඉලෙක්ට්‍රෝන සංඛ්‍යාව
(2) නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාව
(3) ඉලෙක්ට්‍රෝන හා ප්‍රෝටෝන සංඛ්‍යාවේ එකතුව
(4) ප්‍රෝටෝන හා නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාවේ එකතුව
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
දෙකෙහිම ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය 40 වේ. ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය යනු න්‍යෂ්ටියේ ඇති ප්‍රෝටෝන හා නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාවේ එකතුවයි (නියුක්ලියෝන සංඛ්‍යාව).
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
08.
මෝටර් රථ එන්ජිමක නිපදවෙන අධික තාපය ඉවත් කිරීම සඳහා සිසිලන කාරකයක් ලෙස ජලය භාවිත කිරීමට හේතු වන්නේ ජලය සතු කුමන ගුණය ද?
(1) ඉහළ විශිෂ්ට තාප ධාරිතාවක් තිබීම
(2) ඉහළ තාපාංකයක් තිබීම
(3) අවර්ණ ද්‍රවයක් වීම
(4) ඉහළ ඝනත්වයක් පැවතීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ජලයේ විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව ඉතා ඉහළ අගයක් ($4200\ \text{J kg}^{-1}\ ^\circ\text{C}^{-1}$) ගන්නා බැවින් උෂ්ණත්වය සුළු වශයෙන් වැඩිවෙමින් විශාල තාප ප්‍රමාණයක් උරා ගැනීමේ හැකියාව පවතී.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
09.
ආහාර ජීරණ ක්‍රියාවලියේදී ලිපිඩ තෛලෝදකරණයට අවශ්‍ය වන පිත නිපදවෙන්නේ,
(1) පිත්තාශය තුළ ය.
(2) අක්මාව තුළ ය.
(3) ග්‍රහණිය තුළ ය.
(4) අග්න්‍යාශය තුළ ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පිත (Bile) නිපදවනු ලබන්නේ අක්මාව (Liver) මඟිනි. පිත්තාශය (Gall bladder) මඟින් කරන්නේ අක්මාවෙන් නිපදවන පිත තාවකාලිකව ගබඩා කර සාන්ද්‍රණය කිරීම පමණි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
10.
තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය තුළ තයිරොක්සින් හෝමෝනය නිපදවීමට අත්‍යවශ්‍ය මූලද්‍රව්‍යය කුමක් ද?
(1) සෝඩියම්
(2) පොස්පරස්
(3) කැල්සියම්
(4) අයඩින්
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
තයිරොක්සින් හෝමෝනය සංස්ලේෂණය සඳහා අයඩින් (Iodine) අත්‍යවශ්‍ය ඛනිජ මූලද්‍රව්‍යයකි. අයඩින් ඌනතාව නිසා ගලගණ්ඩය තත්ත්වය ඇතිවේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
11.
සාන්ද්‍රණය $1.0\ \text{mol dm}^{-3}$ වන සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් ද්‍රාවණ $100\ \text{cm}^3$ ක අඩංගු $\text{NaCl}$ ස්කන්ධය කොපමණ ද? ($\text{Na} = 23, \text{Cl} = 35.5$)
(1) 585 g
(2) 58.5 g
(3) 5.85 g
(4) 0.585 g
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
$\text{NaCl}$ මවුලික ස්කන්ධය $= 23 + 35.5 = 58.5\ \text{g mol}^{-1}$. මවුල ගණන $n = c \times V = 1.0\ \text{mol dm}^{-3} \times (100 / 1000)\ \text{dm}^3 = 0.1\ \text{mol}$. ස්කන්ධය $m = n \times M = 0.1\ \text{mol} \times 58.5\ \text{g mol}^{-1} = 5.85\ \text{g}$ වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
12.
රූපසටහනේ දැක්වෙන ස්ත්‍රී ප්‍රජනක පද්ධතියේ $R$ හා $S$ මඟින් දැක්වෙනුයේ පිළිවෙළින්,
(1) ගර්භාෂය හා යෝනි මාර්ගයයි.
(2) ගර්භාෂය හා පැලෝපීය නාලයයි.
(3) ඩිම්බ කෝෂය හා යෝනි මාර්ගයයි.
(4) ඩිම්බ කෝෂය හා පැලෝපීය නාලයයි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
රූප සටහනේ $P$ යනු ඩිම්බ කෝෂයද, $Q$ යනු පැලෝපීය නාලයද, $R$ යනු ගර්භාෂයද, $S$ යනු යෝනි මාර්ගයද වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
13.
ඩිම්බයක්, ශුක්‍රාණුවක් සමඟ සංසේචනය වන්නේ,
(1) P හිදී ය.
(2) Q හිදී ය.
(3) R හිදී ය.
(4) S හිදී ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
මිනිසාගේ සංසේචනය සිදුවන්නේ පැලෝපීය නාලය (Q) තුළදීය.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
14.
තාත්වික වස්තුවක උත්තල දර්පණයක් මඟින් ඇති කරන ප්‍රතිබිම්බය සෑම විටම,
(1) තාත්වික හා වස්තුවට වඩා කුඩා වේ.
(2) තාත්වික හා වස්තුවට වඩා විශාල වේ.
(3) අතාත්වික හා වස්තුවට වඩා කුඩා වේ.
(4) අතාත්වික හා වස්තුවට වඩා විශාල වේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
උත්තල දර්පණයකින් තාත්වික වස්තුවක් සඳහා සෑමවිටම ලබාදෙන්නේ අතාත්වික, උඩුකුරු සහ වස්තුවට වඩා කුඩා ප්‍රතිබිම්බයකි. (රථ වාහනවල පසුපස බලන කණ්ණාඩි සඳහා යොදාගන්නේ එබැවිනි).
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
15.
සමාන සාන්ද්‍රණයෙන් යුතු $\text{HCl}, \text{CH}_3\text{COOH}, \text{NaOH}$ හා $\text{NH}_3$ ද්‍රාවණ හතරක $\text{pH}$ අගය වැඩි වන අනුපිළිවෙළ කුමක් ද?
(1) \text{HCl} < \text{CH}_3\text{COOH} < \text{NaOH} < \text{NH}_3
(2) \text{HCl} < \text{CH}_3\text{COOH} < \text{NH}_3 < \text{NaOH}
(3) \text{CH}_3\text{COOH} < \text{HCl} < \text{NaOH} < \text{NH}_3
(4) \text{CH}_3\text{COOH} < \text{HCl} < \text{NH}_3 < \text{NaOH}
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
$\text{HCl}$ (ප්‍රබල අම්ලය - අඩුම pH) < $\text{CH}_3\text{COOH}$ (දුබල අම්ලය) < $\text{NH}_3$ (දුබල භස්මය) < $\text{NaOH}$ (ප්‍රබල භස්මය - වැඩිම pH). එබැවින් pH වැඩිවන නිවැරදි පිළිවෙළ (2) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
16.
කාබන් ඩයොක්සයිඩ් 22 g ක අඩංගු $\text{CO}_2$ අණු සංඛ්‍යාව කොපමණ ද? ($\text{C} = 12, \text{O} = 16$, ඇවගාඩ්‍රෝ නියතය $= 6.022 \times 10^{23}\ \text{mol}^{-1}$)
(1) \frac{22}{44} \times 6.022 \times 10^{23}
(2) \frac{44}{22} \times 6.022 \times 10^{23}
(3) \frac{6.022 \times 10^{23}}{44 \times 22}
(4) 44 \times 22 \times 6.022 \times 10^{23}
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
$\text{CO}_2$ මවුලික ස්කන්ධය $= 12 + 16 \times 2 = 44\ \text{g mol}^{-1}$. මවුල ගණන $= \frac{22}{44}$. අණු සංඛ්‍යාව $= \text{මවුල ගණන} \times N_A = \frac{22}{44} \times 6.022 \times 10^{23}$ වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
17.
රසායනික පොහොර වර්ගයක් වන යූරියාවල රසායනික සූත්‍රය $\text{CO}(\text{NH}_2)_2$ වේ. යූරියා සම්බන්ධයෙන් නිවැරදි ප්‍රකාශය තෝරන්න.
(1) සංඝටක මූලද්‍රව්‍ය සතු ගුණ යූරියා සතු වේ.
(2) යූරියා අණුවක කාබන් පරමාණු දෙකක් ඇත.
(3) යූරියා අණුවක හයිඩ්‍රජන් පරමාණු හතරක් ඇත.
(4) යූරියා අණුවක ඇති මුළු පරමාණු ගණන හතකි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
$\text{CO}(\text{NH}_2)_2$ අණුවක $\text{C}$ පරමාණු 1ක්, $\text{O}$ පරමාණු 1ක්, $\text{N}$ පරමාණු 2ක් සහ $\text{H}$ පරමාණු 4ක් (මුළු පරමාණු 8ක්) අඩංගු වේ. එබැවින් හයිඩ්‍රජන් පරමාණු හතරක් ඇත යන්න නිවැරදි වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
18.
නිරෝගී පුද්ගලයෙකුගේ ගුච්ඡිකා පෙරනයේ අඩංගු වන, එහෙත් මුත්‍රාවල අඩංගු නොවන සංඝටක පමණක් ඇතුළත් වරණය කුමක් ද?
(1) ග්ලූකෝස්, ඇමයිනෝ අම්ල
(2) ජලය, ග්ලූකෝස්
(3) යූරියා, ඇමයිනෝ අම්ල
(4) ජලය, යූරියා
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ග්ලූකෝස් සහ ඇමයිනෝ අම්ල ගුච්ඡිකා පෙරනයට පෙරී ආවද, අවට කේශනාලිකා ජාලය මඟින් සමීපස්ථ සංවලිත නාලිකාවේදී 100% ක්ම නැවත පුනරවශෝෂණය වේ. එබැවින් නිරෝගී පුද්ගලයෙකුගේ මුත්‍රාවල ග්ලූකෝස් හෝ ඇමයිනෝ අම්ල අඩංගු නොවේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
19.
පොල් ගසක $5\ \text{m}$ උසක පිහිටි ස්කන්ධය $10\ \text{kg}$ වන ගෙඩියක් නිදහසේ පතිත වේ. එය පොළොව මත පතිත වන අවස්ථාවේදී ලබා ගන්නා ප්‍රවේගය කොපමණ ද? ($g = 10\ \text{m s}^{-2}$, වාත ප්‍රතිරෝධය නොගිණිය හැකි තරම් කුඩා යැයි උපකල්පනය කරන්න.)
(1) 5 m s^{-1}
(2) 10 m s^{-1}
(3) 50 m s^{-1}
(4) 100 m s^{-1}
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
චලිත සමීකරණය: $v^2 = u^2 + 2gs$. මෙහි $u = 0, g = 10\ \text{m s}^{-2}, s = 5\ \text{m}$. එබැවින් $v^2 = 0 + 2 \times 10 \times 5 = 100 \implies v = 10\ \text{m s}^{-1}$ වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
20.
මිනිසාගේ රුධිර සංසරණය සම්බන්ධයෙන් දී ඇති නිවැරදි වගන්තිය තෝරන්න.
(1) ධමනි තුළ සැම විටම අඩංගු වන්නේ ඔක්සිජනීකෘත රුධිරයයි.
(2) රුධිරය දේහය හරහා එක් වරක් ගමන් කිරීමේදී පෙනහලු හරහා දෙවරක් ගමන් කරයි.
(3) සංස්ථානික රුධිර සංසරණයේ පොම්පය ලෙස වම් කෝෂිකාව ක්‍රියා කරයි.
(4) ශිරා මඟින් සැම විටම හෘදයේ සිට පිටතට රුධිරය සංසරණය කෙරේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සංස්ථානික රුධිර සංසරණයේදී (Systemic circulation) ඔක්සිජනීකෘත රුධිරය මහා ධමනිය ඔස්සේ මුළු දේහයටම පොම්ප කරනු ලබන්නේ වම් කෝෂිකාව (Left ventricle) මඟිනි.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
21.
විශාලත්වයෙන් සමාන ප්‍රතිරෝධක හතරක් සම්බන්ධ කළ හැකි ආකාර කිහිපයක් පහත දැක්වේ. ඒවා අතුරෙන් අඩුම සමක ප්‍රතිරෝධය ඇත්තේ කුමන ආකාරයේ ද?
(1) ප්‍රතිරෝධක 4 ශ්‍රේණිගතව
(2) ප්‍රතිරෝධක 2ක් සමාන්තරගතව හා ඉතිරි 2 ශ්‍රේණිගතව
(3) ප්‍රතිරෝධක 3ක් සමාන්තරගතව හා 1ක් ශ්‍රේණිගතව
(4) ප්‍රතිරෝධක 4 ම සමාන්තරගතව
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ප්‍රතිරෝධක සමාන්තරගතව (Parallel) සම්බන්ධ කළ විට සමක ප්‍රතිරෝධය එක් එක් ප්‍රතිරෝධයට වඩා අඩු වේ. සමාන $R$ ප්‍රතිරෝධක 4ම සමාන්තරගතව සම්බන්ධ කළ විට සමක ප්‍රතිරෝධය $R/4$ වන අතර එය ලබාගත හැකි අවම අගයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
22.
පහත දැක්වෙන ඉන්ද්‍රිය සලකන්න (A - සම, B - වකුගඩුව, C - අග්න්‍යාශය). මේ අතුරෙන් සිරුරේ සමස්ථිතිය පවත්වා ගැනීමට දායක වන්නේ,
(1) A පමණි.
(2) A හා B පමණි.
(3) B හා C පමණි.
(4) A, B හා C යන සියල්ලම ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සම තාප පාලනය මඟින්ද, වකුගඩු ජල හා අයන තුල්‍යතාව මඟින්ද, අග්න්‍යාශය රුධිර ග්ලූකෝස් මට්ටම පාලනය (ඉන්සියුලින්/ග්ලුකොගොන්) මඟින්ද සමස්ථිතිය (Homeostasis) පවත්වා ගැනීමට දායක වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
23.
පරිසර උෂ්ණත්වය සමඟ P හා Q යන ජීවීන්ගේ ශරීර උෂ්ණත්වය විචලනය වන ආකාරය ප්‍රස්තාරවලින් දැක්වේ (P නියත උෂ්ණත්වයක් පෙන්වයි, Q පරිසර උෂ්ණත්වය සමඟ රේඛීයව වැඩිවේ). P හා Q ජීවීන් විය හැක්කේ පිළිවෙළින්,
(1) ගවයා හා වවුලා ය.
(2) කුකුළා හා ඉබ්බා ය.
(3) අලියා හා තාරාවා ය.
(4) මැඩියා හා තිලාපියා ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
P යනු ස්වයංක්‍රීයව ශරීර උෂ්ණත්වය නියතව තබාගන්නා නියතතාපී (කුරුල්ලෙකු හෝ ක්ෂීරපායියෙකු වන කුකුළා) වන අතර, Q යනු පරිසර උෂ්ණත්වය සමඟ දේහ උෂ්ණත්වය වෙනස් වන අසමතාපී ජීවියෙකු (උරගයෙකු වන ඉබ්බා) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
24.
A, B හා C පරිපථවල සම්බන්ධ බල්බයේ දීප්තිය අඩු වන අනුපිළිවෙළ කුමක් ද? (A: සරල පරිපථය, B: බල්බයට ශ්‍රේණිගතව ප්‍රතිරෝධකයක් ඇත, C: සමාන්තරගත කෝෂ සහිතයි)
(1) A > B > C
(2) A > C > B
(3) B > C > A
(4) C > A > B
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය අනුව නිවැරදි පිළිතුර විකල්ප (1) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
25.
එක්තරා මූලද්‍රව්‍යයක් පිළිබඳ තොරතුරු: බහුරූපී ආකාර කිහිපයක් ඇත; එක් බහුරූපී ආකාරයක් තුළින් විද්‍යුතය සන්නයනය වේ. මෙම මූලද්‍රව්‍යය වනුයේ,
(1) කාබන් ය.
(2) ඔක්සිජන් ය.
(3) සල්ෆර් ය.
(4) යකඩ ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
කාබන් සතුව දියමන්ති, මිනිරන් වැනි බහුරූපී ආකාර පවතින අතර, මිනිරන් (Graphite) තුළ නිදහස් ඩීලෝකලයිස්ඩ් ඉලෙක්ට්‍රෝන ඇති බැවින් විද්‍යුතය සන්නයනය කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
26.
මිනිස් මොළයේ කෘත්‍ය කිහිපයක්: A - සංවේදන ප්‍රතිග්‍රහණය, B - දේහ සමතුලිතතාව පවත්වා ගැනීම, C - හෘත් ස්පන්දන වේගය පාලනය. අනුමස්තිෂ්කයෙන් පාලනය වන්නේ,
(1) A පමණි.
(2) B පමණි.
(3) A හා B පමණි.
(4) B හා C පමණි.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
අනුමස්තිෂ්කය (Cerebellum) මඟින් ඓච්ඡික පේශි ක්‍රියාකාරිත්වය සමායෝජනය සහ දේහ සමතුලිතතාව පවත්වා ගනී (B පමණි). A ප්‍රමස්තිෂ්කයෙන් ද, C සුෂුම්නා ශීර්ෂකයෙන් ද පාලනය වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
27.
ප්‍රකාශ: A - උෂ්ණත්වය වැඩි වන විට ප්‍රතික්‍රියාවක ශීඝ්‍රතාව වැඩි වේ. B - උෂ්ණත්වය වැඩි වන විට ප්‍රතික්‍රියක අංශුවල චාලක ශක්තිය වැඩි වේ.
(1) A හා B ප්‍රකාශ දෙකම සත්‍ය වේ.
(2) A ප්‍රකාශය සත්‍ය වන අතර B ප්‍රකාශය අසත්‍ය වේ.
(3) A හා B ප්‍රකාශ දෙකම අසත්‍ය වේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
උෂ්ණත්වය වැඩි වන විට අංශුවල සාමාන්‍ය චාලක ශක්තිය වැඩි වී සඵල ගැටුම් සංඛ්‍යාව වැඩිවන බැවින් ප්‍රතික්‍රියා ශීඝ්‍රතාව ඉහළ යයි. ප්‍රකාශ දෙකම සත්‍ය වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
28.
ආකිමිඩීස් මූලධර්මය මඟින් පැහැදිලි කළ නොහැක්කේ පහත කුමන සංසිද්ධිය ද?
(1) මුහුදේ ගමන් ගන්නා නැවක් ගංගාවකට ඇතුළු වීමේදී වැඩිපුර ගිලීම
(2) හීලියම් වායුව පුරවන ලද බැලූනයක් වාතය තුළින් ඉහළට ගමන් කිරීම
(3) සීනි දිය කිරීමේදී දොඩම් යුෂ වීදුරුවක ගිලී තිබූ දොඩම් ඇට ඉපිලීම
(4) කුඩා බලයක් යොදා ද්‍රාව ජැක්කුවකින් විශාල ස්කන්ධයක් එසවීම
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ද්‍රාව ජැක්කුව (Hydraulic jack) ක්‍රියා කරන්නේ පැස්කල්ගේ නියමය (Pascal's law) මත පදනම්වය. අනෙක් සියලුම අවස්ථා උඩුකුරු තෙරපුම සහ ආකිමිඩීස් මූලධර්මය මත පදනම් වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
29.
සිලින්ඩරාකාර කොන්ක්‍රීට් වළල්ලක් පඩියක් මතින් ඉහළට පෙරළීම සඳහා සුදුසු දිශාවක් ඔස්සේ අඩුම බලයක් යෙදිය යුතු ස්ථානය කුමක් ද? (A, B, C, D ස්ථාන)
(1) A
(2) B
(3) C
(4) D
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටියට අනුව (1) හෝ (2) යන පිළිතුරු දෙකටම ලකුණු ලබා දී ඇත.
පිළිතුර: විකල්ප (1) හෝ (2)
ලකුණු: 1
30.
සිහින් යකඩ කෙඳි රත් කිරීමේදී ක්ෂණිකව දහනය වේ. එහෙත් යකඩ ඇණයක් රත් කළ ද සැලකිය යුතු වෙනසක් නොවේ. එළඹිය හැකි නිගමනය කුමක් ද?
(1) යකඩ කෙඳි උත්ප්‍රේරකයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.
(2) යකඩ කෙඳි හා යකඩ ඇණය එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රතික්‍රියාවලට ලක් වේ.
(3) යකඩ කෙඳිවල හා යකඩ ඇණයේ සංයුතිය වෙනස් ය.
(4) ප්‍රතික්‍රියාවක ශීඝ්‍රතාව ප්‍රතික්‍රියකවල භෞතික ස්වභාවය (වර්ගඵලය) මත රඳා පවතී.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
සිහින් කෙඳිවල පෘෂ්ඨික වර්ගඵලය ඉතා ඉහළ බැවින් ඔක්සිජන් සමඟ ගැටෙන වර්ගඵලය වැඩිවී ප්‍රතික්‍රියා ශීඝ්‍රතාව ක්ෂණිකව වැඩි වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
31.
2011 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාවේ විසූ අලි සංඛ්‍යාව 5879 කි. එම අලි සංඛ්‍යාව හැඳින්වීමට වඩාත් සුදුසු ජෛවගෝලීය සංවිධාන මට්ටම කුමක් ද?
(1) විශේෂය
(2) ගහනය
(3) ප්‍රජාව
(4) පරිසර පද්ධතිය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
යම් නිශ්චිත ප්‍රදේශයක, නිශ්චිත කාලයකදී ජීවත්වන එක් විශේෂයකට අයත් ජීවීන් සංඛ්‍යාව "ගහනයක්" (Population) ලෙස හැඳින්වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
32.
npn වර්ගයේ ට්‍රාන්සිස්ටරයක් සම්බන්ධ නිවැරදි වරණය තෝරන්න (පාදම, විමෝචකය, සංග්‍රාහකය).
(1) පාදම: p, විමෝචකය: n, සංග්‍රාහකය: n
(2) පාදම: n, විමෝචකය: p, සංග්‍රාහකය: n
(3) පාදම: p, විමෝචකය: n, සංග්‍රාහකය: p
(4) පාදම: n, විමෝචකය: n, සංග්‍රාහකය: p
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
npn ට්‍රාන්සිස්ටරයක n-වර්ගයේ අර්ධ සන්නායක කලාප දෙකක් (විමෝචකය හා සංග්‍රාහකය) අතර සිහින් p-වර්ගයේ කලාපයක් (පාදම) පිහිටයි.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
33.
ජල පෘෂ්ඨයක් ඔස්සේ ගමන් ගන්නා තීර්යක් තරංගයක විස්තාරය 4 cm ද, තරංග ආයාමය පිළිබඳ රූපයේ දැක්වේ (අඩ තරංගයක දිග 5 cm). තරංගයේ විස්තාරය හා තරංග ආයාමය පිළිවෙළින්,
(1) 4 cm හා 5 cm වේ.
(2) 4 cm හා 10 cm වේ.
(3) 5 cm හා 4 cm වේ.
(4) 8 cm හා 10 cm වේ.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
විස්තාරය = සමතුලිත පිහිටීමේ සිට උපරිම විස්ථාපනය = 4 cm. අඩ තරංගයක දිග ($\lambda/2$) = 5 cm බැවින් පූර්ණ තරංග ආයාමය $\lambda = 10\ \text{cm}$ වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
34.
යකඩ මත විද්‍යුත්-ලෝහාලේපනය සිදු කිරීම සම්බන්ධ වැරදි ප්‍රකාශය කුමක් ද?
(1) ආලේප කරන ලෝහයේ සංයෝගයක ජලීය ද්‍රාවණයක් විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය විය යුතු ය.
(2) ගුණාත්මක ලෝහාලේපනයක් සඳහා විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය ඉහළ සාන්ද්‍රණයක් සහිත විය යුතු ය.
(3) විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍ය කෝෂයේ කැතෝඩය ලෙස යකඩ යෙදිය යුතු ය.
(4) භාවිත කරන විද්‍යුත් ධාරාව සරල ධාරාවක් විය යුතු ය.
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ගුණාත්මක, ශක්තිමත් ආලේපනයක් ලබා ගැනීමට විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයේ සාන්ද්‍රණය අඩු විය යුතු අතර කුඩා ධාරාවක් දීර්ඝ වේලාවක් සැපයිය යුතුය. එබැවින් (2) වැරදි ප්‍රකාශයයි.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
35.
ජලීය හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය සහිත ප්ලාස්කුවකට වැඩිපුර හුණුගල් එක් කිරීමෙන් පසු තුලාවේ පාඨාංකය කාලය සමඟ විචලනය වන ආකාරය දැක්වෙන්නේ,
(1) තිරස්ව පවතින ප්‍රස්තාරය
(2) ඉහළ යන ප්‍රස්තාරය
(3) ක්‍රමයෙන් වැඩිවන ප්‍රස්තාරය
(4) කාලයත් සමඟ අගය අඩුවී පසුව නියත වන ප්‍රස්තාරය
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
හුණුගල් ($\text{CaCO}_3$) සහ $\text{HCl}$ ප්‍රතික්‍රියාවේදී $\text{CO}_2$ වායුව පිටවී යන බැවින් පද්ධතියේ ස්කන්ධය ක්‍රමයෙන් අඩුවී, ප්‍රතික්‍රියාව අවසානයේ නියත වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
36.
පරිණාමකයක ප්‍රාථමික දඟරයේ හා ද්විතීයික දඟරයේ පොට සංඛ්‍යා පිළිවෙළින් $N_p$ සහ $N_s$ වේ. විභව අන්තර පිළිවෙළින් $V_p$ සහ $V_s$ වේ. නිවැරදි සම්බන්ධතාව කුමක් ද?
(1) \frac{V_p}{V_s} = \frac{N_p}{N_s}
(2) \frac{V_s}{V_p} = \frac{N_p}{N_s}
(3) V_s V_p = N_s N_p
(4) V_s N_s = \frac{1}{V_p N_p}
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
පරිණාමක සමීකරණයට අනුව දඟරවල විභව අන්තරය පොට සංඛ්‍යාවට අනුලෝමව සමානුපාතික වේ: $\frac{V_p}{V_s} = \frac{N_p}{N_s}$.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
37.
නිවාස A, B, C හා D සලකන්න (A: සූර්ය කෝෂ, B: ජාතික විදුලිබල ජාලය, C: ඩීසල් ජනක යන්ත්‍රය, D: ජීව වායු ඒකකය). පුනර්ජනනීය නොවන ශක්ති ප්‍රභවයක් පමණක් වැය වන්නේ කුමන නිවසේ ශක්තිය ලබා ගන්නා ක්‍රමයට ද?
(1) A
(2) B
(3) C
(4) D
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
ඩීසල්/පෙට්‍රෝලියම් ඉන්ධන යනු පුනර්ජනනීය නොවන (ක්ෂය වන) පොසිල ඉන්ධනයකි. එබැවින් C නිවස පමණක් පුනර්ජනනීය නොවන ප්‍රභවයක් වැය කරයි.
පිළිතුර: විකල්ප (3)
ලකුණු: 1
38.
අවිධිමත් ලෙස පරිසරයට බැහැර කළ විට පස හා ජලය දූෂණයට විශාල වශයෙන් දායක වන ආලෝකකරණ උපකරණ (CFL බල්බ - රසදිය අඩංගු) භාවිත කෙරෙන්නේ කුමන නිවසේ ද?
(1) A
(2) B
(3) C
(4) D
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
CFL (Compact Fluorescent Lamp) බල්බ තුළ විෂ සහිත රසදිය (Hg) වාෂ්ප අඩංගු බැවින් නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය අනුව නිවැරදි පිළිතුර A (විකල්ප 1) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (1)
ලකුණු: 1
39.
නිවස තුළ වායු දූෂණයට අවම දායකත්වය සපයන ආහාර පිසීමේ උපකරණය භාවිත කරන්නේ කුමන නිවසේ ද? (A: LP ගෑස් ළිප, B: විදුලි තාපකය, C: භූමිතෙල් ළිප, D: දර ළිප)
(1) A
(2) B
(3) C
(4) D
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
විදුලි තාපකයේදී දහනයක් සිදු නොවන බැවින් දුම හෝ අහිතකර වායු නිවස තුළට නිකුත් නොවේ. එබැවින් වායු දූෂණය අවම වන්නේ B නිවසේය.
පිළිතුර: විකල්ප (2)
ලකුණු: 1
40.
විදුලි අර්බුදයට හා ඉන්ධන අර්බුදයට වඩාත්ම ප්‍රායෝගික විසඳුම ගෙන තිබෙන නිවස කුමක් ද? (A: සූර්ය කෝෂ හා LP ගෑස්, B: ජාතික ජාලය හා විදුලි තාපකය, C: ජනක යන්ත්‍රය හා භූමිතෙල්, D: ජීව වායු ඒකකය හා දර ළිප)
(1) A
(2) B
(3) C
(4) D
නිවැරදි පිළිතුර & විවරණය:
නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය අනුව නිවැරදි පිළිතුර විකල්ප (4) වේ.
පිළිතුර: විකල්ප (4)
ලකුණු: 1
ශ්‍රී ලංකා විභාග දෙපාර්තමේන්තුව • DEPARTMENT OF EXAMINATIONS, SRI LANKA
අධ්‍යයන පොදු සහතික පත්‍ර (සාමාන්‍ය පෙළ) විභාගය
2021 අ.පො.ස. (සා.පෙළ) විභාගය • විද්‍යාව II
Science II — Time: 3 Hours — Total Marks: 60
උපදෙස්: A කොටසේ ප්‍රශ්න හතරටම (1-4) මෙම පත්‍රයේම පිළිතුරු සපයන්න. B කොටසේ ප්‍රශ්න පහෙන් (5-9) ප්‍රශ්න තුනක් තෝරාගෙන පිළිතුරු සපයන්න.
විභාග අංකය: ....................................
(01) ප්‍රභාසංශ්ලේෂණය සහ ශාක කායික විද්‍යාව (Biology)
මුළු ලකුණු 15
2021 විභාග ප්‍රශ්නය: හරිත ශාක පත්‍රයක ප්‍රභාසංශ්ලේෂණ ක්‍රියාවලිය හා ඒ ආශ්‍රිත සාධක පරීක්ෂා කිරීමට පාසල් රසායනාගාරයේදී සිදුකළ පරීක්ෂණයක් ඇසුරින් පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(A) (i)
ප්‍රභාසංශ්ලේෂණයේදී ආලෝක ප්‍රතික්‍රියාව සහ අඳුරු ප්‍රතික්‍රියාව සිදුවන හරිතලවයේ විශේෂිත ස්ථාන පිළිවෙළින් නම් කරන්න.
[ලකුණු 3]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(A) (ii)
ප්‍රභාසංශ්ලේෂණ ක්‍රියාවලිය සඳහා වන තුලිත සමස්ත රසායනික සමීකරණය (රසායනික සූත්‍ර ඇසුරින්) ලියන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(B) (i)
පිෂ්ට පරීක්ෂාවේදී ශාක පත්‍රය උතුරන ජලයේ තම්බා ගැනීම සහ පසුව ඇල්කොහොල් තුළ බහා ජල තාපකයක රත් කිරීම සිදු කරන්නේ මන්දැයි පහදන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(B) (ii)
ප්‍රභාසංශ්ලේෂණයේදී පිටවන වායුව ඔක්සිජන් ($\text{O}_2$) බව හඳුනා ගැනීමට යොදා ගන්නා පරීක්ෂාව සහ එහි නිරීක්ෂණය කෙටියෙන් ලියන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
නිල Marking Scheme:
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(A)(i) ආලෝක ප්‍රතික්‍රියාව: ග්‍රානා (Grana) / තයිලකොයිඩ පටල [ලකුණු 1.5]. අඳුරු ප්‍රතික්‍රියාව: ස්ට්‍රෝමාව (Stroma) [ලකුණු 1.5].
(A)(ii) $6\text{CO}_2 + 6\text{H}_2\text{O} \xrightarrow[\text{හරිතප්‍රද}]{\text{ආලෝකය}} \text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_6 + 6\text{O}_2$ (තුලිත සමීකරණයට) [ලකුණු 4].
(B)(i) උතුරන ජලයේ තැම්බීම: සෛල පටලවල පාරගම්‍යතාව වැඩි කර සෛල මරණයට පත් කිරීම සඳහා [ලකුණු 2]. ඇල්කොහොල් වල රත් කිරීම: හරිතප්‍රද (ක්ලෝරොෆිල්) දියකර හැර වර්ණහරණය කිරීම සඳහා (ඇල්කොහොල් පහසුවෙන් ගිනි ඇවිලෙන බැවින් ජල තාපකයක් යොදා ගනී) [ලකුණු 2].
(B)(ii) එකතු වූ වායුව සහිත නළය තුළට දල්වන ලද හබල පෙත්තක් (ගිනි අඟුරක්) ඇතුළු කිරීම [ලකුණු 2]. නිරීක්ෂණය: හබල පෙත්ත දීප්තිමත්ව දැල්වීම [ලකුණු 2].
(02) පදාර්ථයේ ව්‍යුහය, ආවර්තිතා වගුව හා බන්ධන (Chemistry)
මුළු ලකුණු 15
2021 විභාග ප්‍රශ්නය: පරමාණුක ක්‍රමාංකය $Z = 11$ වූ සෝඩියම් (Na) මූලද්‍රව්‍යය ඇසුරින් පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(a)
Na පරමාණුවේ ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය ලියා, එය ආවර්තිතා වගුවේ අයත් වන කාණ්ඩය හා ආවර්තය සඳහන් කරන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(b)
Na මූලද්‍රව්‍යය ක්ලෝරීන් ($_{17}\text{Cl}$) සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර සාදන ක්ලෝරයිඩයේ රසායනික සූත්‍රය ලියන්න. එහි අඩංගු රසායනික බන්ධන වර්ගය කුමක්ද?
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(c)
එම ක්ලෝරයිඩයේ මවුලික ස්කන්ධය ගණනය කරන්න. (සාපේක්ෂ පරමාණුක ස්කන්ධ: Na=11, \text{Cl}=35.5)
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(d)
අයනික සංයෝග ඝන අවස්ථාවේදී විදුලිය සන්නයනය නොකරන නමුත් විලයිත හෝ ජලීය ද්‍රාවණ අවස්ථාවේදී විදුලිය සන්නයනය කිරීමට හේතුව පහදන්න.
[ලකුණු 3]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
නිල Marking Scheme:
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය: 2, 8, 1 [ලකුණු 2]. කාණ්ඩය: I [ලකුණු 1]. ආවර්තය: 3 [ලකුණු 1].
(b) රසායනික සූත්‍රය: Na\text{Cl} [ලකුණු 2]. බන්ධන වර්ගය: අයනික බන්ධන (Ionic bond) [ලකුණු 2].
(c) මවුලික ස්කන්ධය නිවැරදි සූත්‍රය හා ආදේශය සහිතව ගණනය කිරීම [ලකුණු 4].
(d) ඝන අවස්ථාවේදී අයන දැලිස තුළ තදින් බැඳී ඇති බැවින් නිදහස් අයන නොමැත. විලයිත හෝ ජලීය අවස්ථාවේදී නිදහස් චලනය විය හැකි අයන ඇති බැවින් විද්‍යුතය සන්නයනය කරයි [ලකුණු 3].
(03) චලිතය, ප්‍රවේග-කාල ප්‍රස්ථාර හා නිව්ටන් නියම (Physics)
මුළු ලකුණු 15
2021 විභාග ප්‍රශ්නය: නිශ්චලතාවයේ සිට ගමන් ආරම්භ කළ ස්කන්ධය 800 = 800\text{ kg}$ වූ වාහනයක් ඒකාකාර ත්වරණය 2 = 2\text{ ms}^{-2}$ කින් තත්පර 12 = 12\text{ s}$ ක් ගමන් කර, ඉන්පසු ලබාගත් ප්‍රවේගයෙන් තවත් තත්පර 10ක් ඒකාකාර වේගයෙන් ගමන් කළේය.
(a)
මුල් තත්පර 12 අවසානයේ වාහනය ලබාගත් අවසාන ප්‍රවේගය 9 = u + at$ ඇසුරින් ගණනය කරන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(b)
මුල් තත්පර 12 තුළ වාහනය ගමන් කළ දුර $s = ut + \frac{1}{2}at^2$ ඇසුරින් සොයන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(c)
මෙම චලිතය සඳහා ප්‍රවේග-කාල ($v-t$) ප්‍රස්ථාරයේ දළ සටහනක් අඳින්න (අක්ෂ සහ අනුරූප අගයන් ලකුණු කරන්න).
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(d)
ත්වරණය වන කාලය තුළ රථය මත ක්‍රියාකළ අසමතුලිත ඉදිරි චාලක බලය $F = ma$ මඟින් නිව්ටන් (\text{N}) වලින් ගණනය කරන්න.
[ලකුණු 3]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
නිල Marking Scheme:
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) $v = u + at \Rightarrow u = 0, a = 2, t = 12 \Rightarrow v = 0 + (2 \times 12) = 24\text{ ms}^{-1}$ [ලකුණු 4].
(b) $s = ut + \frac{1}{2}at^2 \Rightarrow s = 0 + \frac{1}{2} \times 2 \times (12)^2 = 144\text{ m}$ [ලකුණු 4].
(c) $v-t$ ප්‍රස්ථාරය: $0$ සිට 12\text{ s} දක්වා බෑවුම් සහිත සරල රේඛාවක් ($0$ සිට 24\text{ ms}^{-1} දක්වා) [ලකුණු 2], ඉන්පසු තිරස් රේඛාවක් [ලකුණු 2].
(d) $F = ma \Rightarrow F = 800\text{ kg} \times 2\text{ ms}^{-2} = 1600\text{ N}$ [ලකුණු 3].
(04) ධාරා විද්‍යුතය, පරිපථ හා ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාව (Applied Science)
මුළු ලකුණු 15
2021 විභාග ප්‍රශ්නය: විභව අන්තරය $V = 9\text{ V}$ වන කෝෂයකට ශ්‍රේණිගතව සම්බන්ධ කරන ලද $R_1 = 3\text{ }\Omega$ සහ $R_2 = 6\text{ }\Omega$ ප්‍රතිරෝධක දෙකක් සහිත පරිපථයක් සලකන්න.
(a)
ඕම්ගේ නියමය (Ohm's Law) ප්‍රකාශ කරන්න.
[ලකුණු 3]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(b)
පරිපථයේ මුළු සමක ප්‍රතිරෝධය ($R = R_1 + R_2$) සහ පරිපථය හරහා ගලන මුළු ධාරාව ($I$) ඇම්පියර් වලින් ගණනය කරන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(c)
$R_2 (6\text{ }\Omega)$ ප්‍රතිරෝධකය දෙකෙළවර විභව බැස්ම ($V_2 = I \times R_2$) වෝල්ට් වලින් ගණනය කරන්න.
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
(d)
මෙම පරිපථයට සන්ධි ඩයෝඩයක් පසු නැඹුරු වන පරිදි සම්බන්ධ කළහොත් පරිපථයේ ධාරාවට කුමක් සිදුවේද? ඊට හේතුව කුමක්ද?
[ලකුණු 4]
විසඳුම් පියවර & ලකුණු:
නිල Marking Scheme:
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) නියත උෂ්ණත්වයකදී සන්නායකයක් හරහා ගලන විද්‍යුත් ධාරාව, එහි දෙකෙළවර විභව අන්තරයට අනුලෝමව සමානුපාතික වේ ($V = IR$) [ලකුණු 3].
(b) $R = 3 + 6 = 9\text{ }\Omega$ [ලකුණු 2]. $I = \frac{V}{R} = \frac{9}{9} = 1\text{ A}$ [ලකුණු 2].
(c) $V_2 = I \times R_2 = 1\text{ A} \times 6\text{ }\Omega = 6\text{ V}$ [ලකුණු 4].
(d) ධාරාව ගලා නොයයි (ශුන්‍ය වේ) [ලකුණු 2]. පසු නැඹුරු වූ විට ඩයෝඩයේ ක්ෂය ස්ථරය පුළුල් වී ප්‍රතිරෝධය ඉතා ඉහළ වන බැවින් ධාරාව අවහිර කරයි [ලකුණු 2].
05.
මානව ප්‍රවේණිය සහ මෙන්ඩලීය නීති (Biology Essay)
ලකුණු 20
2021 විභාග රචනා ගැටලුව: ග්‍රෙගර් මෙන්ඩල් විසින් සිදුකරන ලද මූලික ඒකසංකරණ පරීක්ෂණ සහ මිනිසාගේ රුධිර ගණ ප්‍රවේණිය පිළිබඳව පහත විමසුම සලකන්න.
(a) (i)
ප්‍රමුඛ ලක්ෂණය (Dominant trait) සහ නිලීන ලක්ෂණය (Recessive trait) යන්න නිර්වචනය කරන්න.
[ලකුණු 4]
(a) (ii)
සමයුග්මක උස ශාකයක් ($TT$) සහ සමයුග්මක මිටි ශාකයක් ($tt$) පරපරාගනය කළ විට $F_1$ සහ $F_2$ පරම්පරාවල ලැබෙන රූපදර්ශ අනුපාතය පුනට් කොටුවක් (Punnett square) ඇසුරින් දක්වන්න.
[ලකුණු 8]
(b)
මිනිසාගේ $\text{ABO}$ රුධිර ගණ ප්‍රවේණිය පාලනය කරන ඇලීල 3 නම් කර, $\text{A}$ රුධිර ගණය ඇති පියෙකුට සහ $\text{B}$ රුධිර ගණය ඇති මවකට $\text{O}$ රුධිර ගණය සහිත දරුවෙකු බිහිවිය හැකි ආකාරය ප්‍රවේණි සටහනකින් පැහැදිලි කරන්න.
[ලකුණු 8]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a)(i) ප්‍රමුඛ ලක්ෂණය: විෂමයුග්මක අවස්ථාවේදීත් බාහිරට ප්‍රකාශ වන ලක්ෂණයයි [ලකුණු 2]. නිලීන ලක්ෂණය: සමයුග්මක නිලීන අවස්ථාවේදී පමණක් ප්‍රකාශ වන ලක්ෂණයයි [ලකුණු 2].
(a)(ii) $F_1$ පරම්පරාව: $Tt$ (100% උස) [ලකුණු 2]. $F_2$ පරම්පරාව: $TT$ (උස 1), $Tt$ (උස 2), $tt$ (මිටි 1) [ලකුණු 3]. රූපදර්ශ අනුපාතය: උස 3 : මිටි 1 (3:1) [ලකුණු 3].
(b) ඇලීල: $I^A, I^B, i$ [ලකුණු 3]. පියා විෂමයුග්මක $I^A i$ සහ මව විෂමයුග්මක $I^B i$ වන විට දෙදෙනාගෙන්ම $i$ ඇලීල එකතුවී $ii$ ප්‍රවේණිදර්ශය සහිත \text{O} රුධිර ගණ දරුවෙකු බිහිවේ (සම්භාවිතාව 25% කි) [ලකුණු 5].
06.
විද්‍යුත් රසායනික කෝෂ සහ විද්‍යුත් විච්ඡේදනය (Chemistry Essay)
ලකුණු 20
2021 විභාග රචනා ගැටලුව: රසායනික ශක්තිය විද්‍යුත් ශක්තිය බවට පත්කිරීම සහ විද්‍යුත් ශක්තිය මඟින් රසායනික විපර්යාස සිදුකිරීම පිළිබඳ පහත කොටස්වලට පිළිතුරු සපයන්න.
(a)
විද්‍යුත් රසායනික කෝෂයක් (ගැල්වනික කෝෂයක්) සහ විද්‍යුත් විච්ඡේදන කෝෂයක් අතර පවතින මූලික ශක්ති පරිවර්තන වෙනස පැහැදිලි කරන්න.
[ලකුණු 4]
(b)
තනුක සල්ෆියුරික් අම්ලය ($\text{H}_2\text{SO}_4$) යොදා ජලය විද්‍යුත් විච්ඡේදනය කිරීමේදී ඇනෝඩයේ හා කැතෝඩයේ නිදහස් වන වායු නම් කර, එම අග්‍රවල සිදුවන තුලිත අර්ධ ප්‍රතික්‍රියා ලියන්න.
[ලකුණු 8]
(c)
යකඩ හැන්දක් මත රිදී ($\text{Ag}$) හෝ තඹ ($\text{Cu}$) ආලේප කිරීමේ විද්‍යුත් තහඩුකරණ (Electroplating) ක්‍රියාවලියේදී කැතෝඩය, ඇනෝඩය සහ විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය ලෙස යොදා ගන්නා ද්‍රව්‍ය නම් කරන්න.
[ලකුණු 8]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) ගැල්වනික කෝෂය: රසායනික ශක්තිය $\rightarrow$ විද්‍යුත් ශක්තිය බවට පත්කරයි [ලකුණු 2]. විද්‍යුත් විච්ඡේදන කෝෂය: විද්‍යුත් ශක්තිය $\rightarrow$ රසායනික ශක්තිය බවට පත්කරයි [ලකුණු 2].
(b) ඇනෝඩයේ වායුව: ඔක්සිජන් ($\text{O}_2$) [ලකුණු 2], අර්ධ ප්‍රතික්‍රියාව: $2\text{H}_2\text{O} \rightarrow \text{O}_2 + 4\text{H}^+ + 4e^-$ [ලකුණු 2]. කැතෝඩයේ වායුව: හයිඩ්‍රජන් ($\text{H}_2$) [ලකුණු 2], අර්ධ ප්‍රතික්‍රියාව: $2\text{H}^+ + 2e^- \rightarrow \text{H}_2$ [ලකුණු 2].
(c) කැතෝඩය: ආලේප කළ යුතු පිරිසිදු යකඩ හැන්ද [ලකුණු 2.5]. ඇනෝඩය: ආලේප කිරීමට ගන්නා පිරිසිදු ලෝහ තහඩුව (තඹ/රිදී) [ලකුණු 2.5]. විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යය: අදාළ ලෝහයේ ද්‍රාව්‍ය ලවණ ද්‍රාවණයක් ($\text{CuSO}_4$ හෝ $\text{AgNO}_3$) [ලකුණු 3].
07.
තාපය, විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව හා ගුප්ත තාපය (Physics Essay)
ලකුණු 20
2021 විභාග රචනා ගැටලුව: ද්‍රව්‍යවල උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම සහ අවස්ථා විපර්යාසවලදී සිදුවන තාප හුවමාරුව පිළිබඳ පහත ගැටලුව විසඳන්න.
(a)
විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව ($c$) සහ විලයනයේ විශිෂ්ට ගුප්ත තාපය ($L_f$) අතර වෙනස අර්ථ දක්වන්න.
[ලකුණු 5]
(b)
ස්කන්ධය $2\text{ kg}$ වන ජලයේ උෂ්ණත්වය $30\text{ }^\circ\text{C}$ සිට $80\text{ }^\circ\text{C}$ දක්වා ඉහළ නැංවීමට අවශ්‍ය තාප ප්‍රමාණය ගණනය කරන්න. (ජලයේ විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව $c = 4200\text{ J kg}^{-1}\text{ K}^{-1}$)
[ලකුණු 7]
(c)
$0\text{ }^\circ\text{C}$ හි පවතින අයිස් කැටයක් $0\text{ }^\circ\text{C}$ හි ජලය බවට පත්වීමේදී උෂ්ණත්වය වෙනස් නොවන්නේ මන්දැයි අණුක චාලක වාදය ඇසුරින් පහදන්න.
[ලකුණු 8]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) විශිෂ්ට තාප ධාරිතාව: ද්‍රව්‍යයක $1\text{ kg}$ ක උෂ්ණත්වය $1\text{ }^\circ\text{C}$ කින් ඉහළ නැංවීමට අවශ්‍ය තාපයයි ($Q = mc\Delta\theta$) [ලකුණු 2.5]. විශිෂ්ට ගුප්ත තාපය: උෂ්ණත්වය වෙනස් නොවී $1\text{ kg}$ ක භෞතික අවස්ථාව වෙනස් කිරීමට අවශ්‍ය තාපයයි ($Q = mL$) [ලකුණු 2.5].
(b) $Q = mc\Delta\theta \Rightarrow m = 2\text{ kg}, c = 4200, \Delta\theta = (80 - 30) = 50\text{ K}$ [ලකුණු 3]. $Q = 2 \times 4200 \times 50 = 420,000\text{ J} = 420\text{ kJ}$ [ලකුණු 4].
(c) සපයන තාප ශක්තිය අණු අතර ඇති අන්තර් අණුක බන්ධන බිඳහෙළා අයිස් ජාල ව්‍යුහය දියකර හැරීමට වැයවේ [ලකුණු 4]. එම තාපය අණුවල චාලක ශක්තිය වැඩි කිරීමට දායක නොවන බැවින් උෂ්ණත්වය ඉහළ නොයයි [ලකුණු 4].
08.
විද්‍යුත් චුම්බක ප්‍රේරණය, පරිණාමක හා ගෘහ විදුලි පරිපථ (Applied Physics Essay)
ලකුණු 20
2021 විභාග රචනා ගැටලුව: ජාතික විදුලිබල පද්ධතියෙන් ගෘහස්ථ විදුලි සැපයුම ලබාගැනීම සහ විද්‍යුත් උපකරණවල ආරක්ෂිත භාවිතය පිළිබඳ පහත ප්‍රශ්න සලකන්න.
(a)
විද්‍යුත් චුම්බක ප්‍රේරණය යනු කුමක්දැයි හඳුන්වා, එය ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්නා උපකරණ 2ක් නම් කරන්න.
[ලකුණු 5]
(b)
විදුලිබලාගාරවල සිට නගර වෙත විදුලිය සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේදී අධි වෝල්ටීයතාවයකින් සම්ප්‍රේෂණය කරන්නේ මන්දැයි \$P = I^2R\$ සමීකරණය ඇසුරින් විස්තර කරන්න.
[ලකුණු 7]
(c)
ගෘහ විදුලි පරිපථයක ආරක්ෂාව සඳහා යොදන (i) විලායකය (Fuse) (ii) කුඩා පරිපථ බිඳිනය (MCB) සහ (iii) භූගත රැහැන (Earth wire) ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය කෙටියෙන් විස්තර කරන්න.
[ලකුණු 8]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් සහ සන්නායකයක් අතර සාපේක්ෂ චලිතයක් ඇතිවීමේදී සන්නායකය තුළ විද්‍යුත් ගාමක බලයක් (විභව අන්තරයක්) ප්‍රේරණය වීම [ලකුණු 3]. උපකරණ: විදුලි ජනකය (ඩයිනමෝව), පරිණාමකය, ප්‍රේරක උඳුන [ලකුණු 2].
(b) $P = VI$ බැවින් වෝල්ටීයතාව ($V$) ඉතා ඉහළ නැංවූ විට සම්ප්‍රේෂණ රැහැනේ ධාරාව ($I$) ඉතා කුඩා වේ [ලකුණු 3]. රැහැන්වල තාපය ලෙස සිදුවන බල හානිය $P_{\text{loss}} = I^2R$ වේ. $I$ කුඩා බැවින් ජූල් තාප හානිය විශාල ලෙස අවම කරගත හැක [ලකුණු 4].
(c) (i) විලායකය: අධි ධාරාවක් ගලා යාමේදී අඩු ද්‍රවාංකයක් සහිත කම්බිය රත්වී දියවී පරිපථය විසන්ධි කරයි [ලකුණු 2.5]. (ii) MCB: කෙටි පරිපථ හෝ අධිභාර වලදී විද්‍යුත් චුම්බක යාන්ත්‍රණයකින් ස්විචය ට්‍රිප් කර පරිපථය විසන්ධි කරයි [ලකුණු 2.5]. (iii) භූගත රැහැන: ලෝහමය ආවරණය සහිත උපකරණයක ලයිව් වයරය ලෝහයට ස්පර්ශ වුවහොත් ධාරාව පොළොවට කාන්දු කර පරිශීලකයාට විදුලි සැර වැදීම වළක්වයි [ලකුණු 3].
09.
ජෛව භූ-රසායනික චක්‍ර, ගෝලීය උණුසුම හා පරිසර කළමනාකරණය (Biosphere & Environment)
ලකුණු 20
2021 විභාග රචනා ගැටලුව: මිහිමත ජීවයේ පැවැත්ම තහවුරු කරන ජෛව භූ-රසායනික චක්‍ර සහ මානව ක්‍රියාකාරකම් නිසා පැනනැගී ඇති පාරිසරික අර්බුද පිළිබඳ පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සපයන්න.
(a)
නයිට්‍රජන් චක්‍රයේදී වායුගෝලීය නයිට්‍රජන් ($N_2$) ශාකවලට උරාගත හැකි නයිට්‍රේට් ($NO_3^-$) බවට පත්කරන ජෛවීය හා අජෛවීය ක්‍රම එක බැගින් දක්වන්න.
[ලකුණු 6]
(b)
හරිතාගාර ආචරණය (Greenhouse Effect) යනු කුමක්දැයි විස්තර කර, මිනිසා විසින් වායුගෝලයට අධිකව හරිතාගාර වායු එකතු කිරීම නිසා සිදුවන අහිතකර ප්‍රතිඵල 3ක් සඳහන් කරන්න.
[ලකුණු 7]
(c)
පොලිතීන් හා ප්ලාස්ටික් භාවිතය අවම කිරීමට ලෝකයේ ක්‍රියාත්මක වන 3R (Reduce, Reuse, Recycle) සංකල්පය පාසලේදී සහ නිවසේදී ක්‍රියාත්මක කළ හැකි ප්‍රායෝගික උදාහරණ සහිතව පැහැදිලි කරන්න.
[ලකුණු 7]
නිල Marking Scheme (පියවරෙන් පියවර ලකුණු පටිපාටිය):
💡 නිල ලකුණු දීමේ පටිපාටිය (Marking Scheme):
(a) ජෛවීය ක්‍රමය: රනිල ශාක මුල් ගැටිතිවල ජීවත්වන රයිසෝබියම් (Rhizobium) බැක්ටීරියා හෝ ඇසටොබැක්ටර් මඟින් නයිට්‍රජන් තිර කිරීම [ලකුණු 3]. අජෛවීය ක්‍රමය: අකුණු ගැසීමේදී වායුගෝලීය නයිට්‍රජන් සහ ඔක්සිජන් එක්ව නයිට්‍රජන් ඔක්සයිඩ් සාදා වැසි ජලය සමඟ නයිට්‍රික් අම්ලය ලෙස පසට එකතු වීම [ලකුණු 3].
(b) පෘථිවිය මතුපිටින් විමෝචනය කරන අධෝරක්ත (IR) කිරණ වායුගෝලයේ ඇති $\text{CO}_2, \text{CH}_4, \text{N}_2\text{O}$ වැනි වායු මඟින් රඳවා ගෙන පෘථිවි උෂ්ණත්වය ඉහළ නැංවීම [ලකුණු 3]. අහිතකර ප්‍රතිඵල: ධ්‍රැවීය අයිස් දියවී මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම, කාලගුණික විපර්යාස හා නියඟ/ගංවතුර, ජෛව විවිධත්වය හා කොරල්පර විනාශ වීම [ලකුණු 4].
(c) Reduce (අවම කිරීම): පොලිතීන් බෑග් වෙනුවට රෙදි බෑග් භාවිතය [ලකුණු 2.5]. Reuse (නැවත භාවිතය): හිස් ප්ලාස්ටික් බෝතල් පැල සිටුවීමට හෝ ද්‍රව්‍ය ගබඩා කිරීමට යොදාගැනීම [ලකුණු 2]. Recycle (ප්‍රතිචක්‍රීකරණය): ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය වෙන්කර එකතු කර ප්‍රතිචක්‍රීකරණ මධ්‍යස්ථාන වෙත ලබාදීම [ලකුණු 2.5].
VertexExam.lk • නිල අධ්‍යාපනික විභාග මධ්‍යස්ථානය
2021 O/L විද්‍යාව • සියලුම හිමිකම් ඇවිරිණි.
Exam Paper Sheet