අභ්‍යාසය 1: ගැටලුව විසඳීම
ගැටලුව:
ජාතික අධ්‍යාපන ආයතන (NIE) විෂය නිර්දේශ ප්‍රමිතිය
අ.පො.ස. උසස් පෙළ (G.C.E. A/L) විභාග මාර්ගෝපදේශය
VERTEXEXAM HIGH-YIELD A/L SERIES
10 ශ්‍රේණිය බුද්ධ ධර්මය කෙටි සටහන්: පංචශීලය සහ ගිහි විනය (සිඟාලෝවාද සූත්‍ර මූලධර්ම)
සාමාන්‍ය තොරතුරු තාක්ෂණය (General Information Technology - GIT) • දින 1-2 කින් විභාගය ජයගැනීමේ සම්පූර්ණ අත්පොත
1. මූලික සංකල්ප, එදිනෙදා ජීවිතයේ උපමා සහ විභාග ලකුණු රීති
Core Concepts & Analogiesනිත්‍ය ශීලය (පංචශීලය): ප්‍රාණඝාතය, අදත්තාදානය, කාමේසුමිච්ඡාචාරය, මුසාවාදය, සුරාමේරය යන පස්පවින් වැළකීම. මෙයින් ජීවත්වීමේ අයිතිය, දේපළ අයිතිය, පවුල් සංස්ථාවේ සුරක්ෂිතභාවය, සත්‍යය සහ මානසික සුවබුද්ධිය ආරක්ෂා වේ.
සිඟාලෝවාද සූත්‍රය (ගිහි විනය): බුදුරදුන් රජගහනුවරදී සිඟාල තරුණයාට සදිසාවන්ගේ සැබෑ අර්ථය පහදා දීම.
සදිසාවන් සහ යුතුකම්:
- පෙරදිග (මාපියන්): දරුවන් පෝෂණය කිරීම, ශිල්ප ඉගැන්වීම, සුදුසු කල ආවාහ විවාහ කරදීම, දායාද පැවරීම. දරුවන් විසින් මව්පියන්ට උපස්ථාන කිරීම, කුල පරපුර රැකීම.
- දකුණු දිග (ගුරුවරුන්): මනා හික්මවීම, ශිල්ප මැනවින් කියාදීම, රැකවරණය දීම.
- බටහිර දිග (අඹුසැමියන්): එකිනෙකාට ගරු කිරීම, නොඅක්මනා කිරීම, පරදාර සේවනයේ නොයෙදීම, බලය පැවරීම, වස්ත්‍රාභරණ දීම.
- උතුරු දිග (මිතුරන්): විපතේදී නොහැරයාම, රැකවරණය දීම.
- යට දිග (දාස කම්කරුවන්): ශක්තියට සරිලන වැඩ දීම, නිසි වැටුප් හා කෑම බීම දීම, ලෙඩදුකේදී සත්කාර කිරීම.
- උඩ දිග (ශ්‍රමණ බ්‍රාහ්මණයන්): මෙත් සිතින් උපස්ථාන කිරීම, දන් පැන් පූජා කිරීම.
2. ප්‍රායෝගික අභ්‍යාස සහ පියවරෙන් පියවර විසඳුම් (Step-by-Step Worked Examples)
Practical Exercises3. විභාගයේදී ළමයි අහුවෙන කපටි තැන් සහ වැළැක්වීම (Common Pitfalls & Exam Traps)
Mark Savers5. විභාගයට පෙර තනිව විසඳිය යුතු ඉක්මන් Self-Test ප්‍රශ්න
15 Crucial Questions- 1 {"q":"සිඟාලෝවාද සූත්‍රයේ පෙරදිගින් නිරූපණය වන්නේ කවුරුන්ද?","a":"දෙමාපියන් (Parents)"}
- 2 {"q":"බුදුදහමේ ගිහි විනය ලෙස ප්‍රකට සූත්‍රය කුමක්ද?","a":"සිඟාලෝවාද සූත්‍රය"}
✓ ඉක්මන් Self-Test සඳහා නිල පිළිතුරු (Model Answers)
- 1 ALU (ගණිත හා තාර්කික මෙහෙයුම්) සහ CU (පාලන හා සම්බන්ධීකරණ ඒකකය).
- 2 RAM තාවකාලිකයි (Volatile - විදුලිය නැතිවිට මැකේ); ROM ස්ථිරයි (Non-volatile - BIOS අඩංගුයි).
- 3 Touch screen (ස්පර්ශ තිරය) input සහ output දෙකම සිදුකරයි.
- 4 B2 සෛලයේ සිට B10 දක්වා සෛලවල ඇති සංඛ්‍යාත්මක අගයන්ගේ එකතුව ගණනය කරයි.
- 5 A1 (Relative): Formula copy කළවිට සෛලය වෙනස් වේ. $A$1 (Absolute): Formula copy කළත් සෛලය වෙනස් නොවේ.
- 6 Record යනු එක් පුද්ගලයෙකුගේ සම්පූර්ණ තොරතුරු පේළියකි (Row). Field යනු තනි තීරුවකි (Column).
- 7 (1) අගයන් Unique (අනන්‍ය) විය යුතුය. (2) කිසිවිටෙකත් Blank / Null (හිස්) නොවිය යුතුය.
- 8 අනෙක් ලබන්නන්ට නොපෙනෙන සේ රහසිගතව ඊමේල් පණිවිඩයේ පිටපතක් යැවීමට (Blind Carbon Copy).
- 9 ව්‍යාජ ඊමේල් හෝ වෙබ් අඩවි මඟින් පරිශීලකයා මුළාකර මුරපද සහ බැංකු තොරතුරු සොරකම් කිරීමේ සයිබර් වංචාවකි.
- 10 විශාලතම Heading එකට <h1> ද, ඡේදයක් සඳහා <p> ද භාවිත කරයි.
- 11 Ctrl+C = Copy, Ctrl+V = Paste, Ctrl+Z = Undo, F2 = Rename.
- 12 Transition: Slide එකකින් තවත් Slide එකකට මාරුවීමේ ආචරණය. Animation: Slide එක තුළ ඇති object එකක චලනය.
- 13 ඡේදයක වම් සහ දකුණු දෙපසම මායිම් පොතක මෙන් සමාන්තරව කෙළින් පෙළගැස්වීම.
- 14 වාසිය: එක් කේබලයක් කැඩුණද අනෙක් පරිගණක ක්‍රියා කරයි. අවාසිය: මධ්‍යම Switch/Hub එක කැඩුණහොත් මුළු ජාලයම අක්‍රිය වේ.
- 15 Bits 8 කි (1 Byte = 8 bits).
6. දවසේ Study Plan එක (පැය 8 න් සම්පූර්ණ විෂය ගොඩදාන සැලැස්ම)
1-Day Sprintපැය 1 – Computer Basics + Operating System
Hardware, Software, CPU (ALU/CU/Registers), Memory (RAM/ROM/Cache), Input/Output සහ Shortcuts පාඩම් කරන්න.
පැය 2 – Word Processing + Presentation
Formatting, Alignments, Margins (Portrait/Landscape), Mail Merge, Slides සහ Slide Master නීති revise කරන්න.
පැය 2 – Spreadsheets (වැඩිම ලකුණු)
Formulas අතින් ලියන්න: =SUM, =AVERAGE, =MAX, =MIN, =COUNT, =IF. A1 vs $A$1 නිරපේක්ෂ සමුද්දේශ හොඳින් මතක තබාගන්න.
පැය 1 – Database + Internet & Email
Table, Field, Record, Primary Key නීති, Relationships, To/Cc/Bcc වෙනස සහ සයිබර් ආරක්ෂාව revise කරන්න.
පැය 1 – Web HTML + Cyber Security
HTML tags (<h1>, <p>, <br>, <a>, <img>, <table>) සහ Malware වර්ග (Virus, Worm, Ransomware) බලන්න.
අවසාන පැය 1 – වැරදුණු ප්‍රශ්න පමණක් බැලීම
අලුත් පාඩම් පටන් නොගෙන, ඉහත Self-Test ප්‍රශ්න 15 සහ වැරදුණු formulas නැවත බලා සිත සැහැල්ලුවෙන් තබාගන්න.
🎯 Exam Hall Tips & අවසාන මතක වාක්‍යය (Golden Rules)
- Options 4 ම කියවන්න: MCQ ප්‍රශ්නයකදී පිළිතුරු 4 ම කියවා නොදන්නා ප්‍රශ්නයක් වුවද වැරදි options ඉවත් කර (elimination) හොඳම පිළිතුර තෝරන්න. කිසිදු ප්‍රශ්නයක් හිස්ව නොතබන්න.
- Formula ප්‍රශ්නවලදී දෙවරක් බලන්න: = ලකුණ, වරහන් (brackets) සහ cell range (B2:B8) නිවැරදිදැයි දෙවරක් පරීක්ෂා කරන්න.
- වේලාව කළමනාකරණය: අපහසු ප්‍රශ්න වල හිර නොවී ඒවා පසුවට තබා, ලකුණු පහසුවෙන් ගන්න පුළුවන් ප්‍රශ්න මුලින්ම ලියා අවසන් කරන්න.