අභ්‍යාසය 1: ගැටලුව විසඳීම
ගැටලුව:
ජාතික අධ්‍යාපන ආයතන (NIE) විෂය නිර්දේශ ප්‍රමිතිය
අ.පො.ස. උසස් පෙළ (G.C.E. A/L) විභාග මාර්ගෝපදේශය
VERTEXEXAM HIGH-YIELD A/L SERIES
10 ශ්‍රේණිය ICT කෙටි සටහන්: පරිගණකයක කොටස් සටහන සහ පද්ධති ව්‍යුහය
සාමාන්‍ය තොරතුරු තාක්ෂණය (General Information Technology - GIT) • දින 1-2 කින් විභාගය ජයගැනීමේ සම්පූර්ණ අත්පොත
1. මූලික සංකල්ප, එදිනෙදා ජීවිතයේ උපමා සහ විභාග ලකුණු රීති
Core Concepts & Analogiesපරිගණක පද්ධතියක මූලික කොටස්: ආදාන ඒකකය (Input Unit), මධ්‍ය සැකසුම් ඒකකය (CPU), ප්‍රධාන මතකය (Main Memory), සහායක ආචයනය (Secondary Storage), ප්‍රතිදාන ඒකකය (Output Unit).
CPU හි අභ්‍යන්තර සංරචක:
- ගණිත හා තාර්කික ඒකකය (ALU): ගණිතමය (+, -, *, /) සහ තාර්කික (AND, OR, NOT, සංසන්දන) මෙහෙයුම් සිදු කරයි.
- පාලන ඒකකය (CU): දත්ත හා උපදෙස් පරිගණක පද්ධතිය පුරා ගමන් කිරීම පාලනය හා සම්බන්ධීකරණය කරයි.
- රෙජිස්ටර් (Registers): CPU තුළ ඇති ඉතා කුඩා, අතිශය වේගවත් තාවකාලික ආචයන ස්ථාන වේ (උදා: PC, IR, ACC).
පද්ධති බස් (System Buses): දත්ත බසය (Data Bus - ද්වි-දිශානත), ලිපින බසය (Address Bus - ඒක-දිශානත), පාලන බසය (Control Bus).
2. ප්‍රායෝගික අභ්‍යාස සහ පියවරෙන් පියවර විසඳුම් (Step-by-Step Worked Examples)
Practical Exercises3. විභාගයේදී ළමයි අහුවෙන කපටි තැන් සහ වැළැක්වීම (Common Pitfalls & Exam Traps)
Mark Savers5. විභාගයට පෙර තනිව විසඳිය යුතු ඉක්මන් Self-Test ප්‍රශ්න
15 Crucial Questions- 1 {"q":"පරිගණකයේ තාවකාලික ක්‍රියාකාරී මතකය හඳුන්වන්නේ කෙසේද?","a":"RAM (Random Access Memory)"}
- 2 {"q":"CPU තුළ ඇති වේගවත්ම මතක ඒකකය කුමක්ද?","a":"රෙජිස්ටර් (Registers)"}
✓ ඉක්මන් Self-Test සඳහා නිල පිළිතුරු (Model Answers)
- 1 ALU (ගණිත හා තාර්කික මෙහෙයුම්) සහ CU (පාලන හා සම්බන්ධීකරණ ඒකකය).
- 2 RAM තාවකාලිකයි (Volatile - විදුලිය නැතිවිට මැකේ); ROM ස්ථිරයි (Non-volatile - BIOS අඩංගුයි).
- 3 Touch screen (ස්පර්ශ තිරය) input සහ output දෙකම සිදුකරයි.
- 4 B2 සෛලයේ සිට B10 දක්වා සෛලවල ඇති සංඛ්‍යාත්මක අගයන්ගේ එකතුව ගණනය කරයි.
- 5 A1 (Relative): Formula copy කළවිට සෛලය වෙනස් වේ. $A$1 (Absolute): Formula copy කළත් සෛලය වෙනස් නොවේ.
- 6 Record යනු එක් පුද්ගලයෙකුගේ සම්පූර්ණ තොරතුරු පේළියකි (Row). Field යනු තනි තීරුවකි (Column).
- 7 (1) අගයන් Unique (අනන්‍ය) විය යුතුය. (2) කිසිවිටෙකත් Blank / Null (හිස්) නොවිය යුතුය.
- 8 අනෙක් ලබන්නන්ට නොපෙනෙන සේ රහසිගතව ඊමේල් පණිවිඩයේ පිටපතක් යැවීමට (Blind Carbon Copy).
- 9 ව්‍යාජ ඊමේල් හෝ වෙබ් අඩවි මඟින් පරිශීලකයා මුළාකර මුරපද සහ බැංකු තොරතුරු සොරකම් කිරීමේ සයිබර් වංචාවකි.
- 10 විශාලතම Heading එකට <h1> ද, ඡේදයක් සඳහා <p> ද භාවිත කරයි.
- 11 Ctrl+C = Copy, Ctrl+V = Paste, Ctrl+Z = Undo, F2 = Rename.
- 12 Transition: Slide එකකින් තවත් Slide එකකට මාරුවීමේ ආචරණය. Animation: Slide එක තුළ ඇති object එකක චලනය.
- 13 ඡේදයක වම් සහ දකුණු දෙපසම මායිම් පොතක මෙන් සමාන්තරව කෙළින් පෙළගැස්වීම.
- 14 වාසිය: එක් කේබලයක් කැඩුණද අනෙක් පරිගණක ක්‍රියා කරයි. අවාසිය: මධ්‍යම Switch/Hub එක කැඩුණහොත් මුළු ජාලයම අක්‍රිය වේ.
- 15 Bits 8 කි (1 Byte = 8 bits).
6. දවසේ Study Plan එක (පැය 8 න් සම්පූර්ණ විෂය ගොඩදාන සැලැස්ම)
1-Day Sprintපැය 1 – Computer Basics + Operating System
Hardware, Software, CPU (ALU/CU/Registers), Memory (RAM/ROM/Cache), Input/Output සහ Shortcuts පාඩම් කරන්න.
පැය 2 – Word Processing + Presentation
Formatting, Alignments, Margins (Portrait/Landscape), Mail Merge, Slides සහ Slide Master නීති revise කරන්න.
පැය 2 – Spreadsheets (වැඩිම ලකුණු)
Formulas අතින් ලියන්න: =SUM, =AVERAGE, =MAX, =MIN, =COUNT, =IF. A1 vs $A$1 නිරපේක්ෂ සමුද්දේශ හොඳින් මතක තබාගන්න.
පැය 1 – Database + Internet & Email
Table, Field, Record, Primary Key නීති, Relationships, To/Cc/Bcc වෙනස සහ සයිබර් ආරක්ෂාව revise කරන්න.
පැය 1 – Web HTML + Cyber Security
HTML tags (<h1>, <p>, <br>, <a>, <img>, <table>) සහ Malware වර්ග (Virus, Worm, Ransomware) බලන්න.
අවසාන පැය 1 – වැරදුණු ප්‍රශ්න පමණක් බැලීම
අලුත් පාඩම් පටන් නොගෙන, ඉහත Self-Test ප්‍රශ්න 15 සහ වැරදුණු formulas නැවත බලා සිත සැහැල්ලුවෙන් තබාගන්න.
🎯 Exam Hall Tips & අවසාන මතක වාක්‍යය (Golden Rules)
- Options 4 ම කියවන්න: MCQ ප්‍රශ්නයකදී පිළිතුරු 4 ම කියවා නොදන්නා ප්‍රශ්නයක් වුවද වැරදි options ඉවත් කර (elimination) හොඳම පිළිතුර තෝරන්න. කිසිදු ප්‍රශ්නයක් හිස්ව නොතබන්න.
- Formula ප්‍රශ්නවලදී දෙවරක් බලන්න: = ලකුණ, වරහන් (brackets) සහ cell range (B2:B8) නිවැරදිදැයි දෙවරක් පරීක්ෂා කරන්න.
- වේලාව කළමනාකරණය: අපහසු ප්‍රශ්න වල හිර නොවී ඒවා පසුවට තබා, ලකුණු පහසුවෙන් ගන්න පුළුවන් ප්‍රශ්න මුලින්ම ලියා අවසන් කරන්න.